Ни өсөн ризыҡты ҡапларға кәрәк?
"Йылда бер төн бар, ул төндә ергә ҡурҡыныс сир төшә һәм әгәр ниндәйҙер сынаяҡ йәки һыулы һауыт ябылмаһа, ул мотлаҡ уға инәсәк..." Ә һеҙ өҫтәлдә ҡалған аҙыҡты ҡаплайһығыҙмы?
Ауылда өләсәйҙәр һәр ваҡыт ашағандан һуң өҫтәлдә ҡалған ризыҡты ҡаплап ҡуя торғайны. Баҡһаң, бының сәбәптәре бар икән.
Ризыҡҡа ҡағылышлы әҙәптәрҙең береһендә уны асыҡ килеш ҡалдырырға ярамай тигән ҡағиҙә бар. Аҙыҡты, һыуҙы “Бисмилләһ” һүҙе менән ҡапларға кәрәк. Тик был мотлаҡ талап түгел, асыҡ ҡалған ризыҡ гонаһ тип һыналмай, тик пәйғәмбәр әйткәнсә эшләү яҡшыраҡ.
Ислам дине быны түбәндәгесә аңлата. Бер хәҙистә былай тиелгән: “Һауыт-һабаны ябығыҙ, һыулы һауыттарҙы ябығыҙ, ысынлап та, йылда бер төн бар, ул төндә ҡурҡыныс сир ергә төшә һәм әгәр ниндәйҙер сынаяҡ йәки һыулы һауыт ябылмаһа, ул мотлаҡ уға инәсәк. (Мөслим).
Хәҙистә ниндәй сир булыуы тураһында әйтелмәй, тик фараздар буйынса, был – тағун (чума). Бәлки, Пәйғәмбәр йәшәгән саҡта был сара кәрәк булғандыр. Һәр хәлдә үҙеңдең тәнеңде һәм йәнеңде һаҡлау өсөн был сөннәтте үтәргә кәрәк.
Һыу һалынған һауыттарҙы ла, ризыҡ һалынған һауыт-һабаны ла ябырға кәрәк. Был шайтандан һаҡланыу өсөн эшләнә, сөнки шайтан Аллаһ исеме менән ябылғанды аса алмай. Кеше йоҡлағанда, шайтан йоҡлап ятмай. Диндарҙарға кистән үк үҙҙәрен һәм ғаиләһен шайтандан һаҡлау сараларын күрергә: Аллаһ исеме менән һауыт-һабаны һәм ишекте ябырға, тәһәрәт алырға кәрәк.
Аҙыҡ-түлекте һәм һыуҙы ябыу ҡағиҙәһе логика яғынан да аңлатыла: асыҡ аҙыҡ-түлек һәм һыу тиҙерәк боҙола, уларға саң, бөжәктәр һәм башҡа киҫәксәләр үтеп инеүе мөмкин.
Ләкин онотоусанлыҡ арҡаһында был процедура үтәлмәһә, бының бер ҡурҡынысы ла юҡ. Ябылмай ҡалған аҙыҡты йәки һыуҙы ташларға ярамай.
Автор фотоһы.
Беҙҙең МАХ каналына max.ru/gazetabashkortostan ҡушылығыҙ!