Мияки районĕнчи Крупская ячĕллĕ хуçалăх пурнăç таппинчен юлмасть. Паянхи самана тĕрлĕ чăрмавсем кăларса тăратнине пăхмасăр малашлăх çинчен ĕмĕтленет. Иртнĕ çулхи пĕтĕмлетÿсем тăрăх, 52,3 млн тенкĕлĕх тавар туса илнĕ. Вĕсенчен 80 процентне выльăх-чĕрлĕх ĕрчетес ĕçре тунă продукци шучĕпе.
Паянхи кун хуçалăхра 888 пуç мăйракаллă шултăра выльăх тата 26 пуç лаша тытаççĕ. Вĕсен ытларах пайĕ Суккул-Михайловка ялĕнчи фермăра вырнаçнă, ыттисем – Çĕнĕ Хурамалта.
– Сăвакан ĕнесем пурĕ 408 пуç, вĕсенчен пĕр пайĕ пăруламаллисем. Хальхи вăхăтра талăкра 1700 килограмм сĕт суса илетпĕр, ăна Раевкăри завода ăсататпăр. Пĕр пайне (120-150 литр) пĕчĕк пăрусем валли те хăваратпăр. Ĕç кунĕ ирхи 5 сехетре пуçланать те мĕн каçхи сăвăм вĕçлениччен тăсăлать, – паллаштарчĕ пире кунти ферма заведующийĕ Василий Павлов.
Пурĕ фермăра 10 доярка тăрăшать, вĕсенчен саккăрăшĕ – яланах ĕçре, тепĕр иккĕшĕ лару-тăрăва пăхса улшăнса ĕçлеççĕ. Иртнĕ çулхи ĕç кăтартăвĕсем тăрăх, дояркăсем хушшинче Ираида Михайлова мала тухнине палăртмалла. Вăл пĕр ĕне пуçне 2873 литр сĕт суса илнĕ. Сăмах май каласан, Ираида Михайловна çулталăк каялла çеç пăру пăхакан пулса ĕçленĕ, çĕнĕ ĕçе кĕске вăхăт хушшинче хăнăхнă. Çавăн пекех Светлана Ивановапа Лилия Иванова дояркăсен кăтартăвĕсем те савăнтараççĕ. Паллах, ĕç тухăçне кура ĕç укçин виçи çирĕпленет. Паянхи кун вăл 25-30 пинпе танлашать.
– Хальхи вăхăтра пĕр литр сĕте 34 тенкĕпе сутатпăр, маларах вăл 44 тенкĕ пулнă. Сĕт йÿнелнине Беларусинчен типĕ сĕт илсе килнипе çыхăнтараççĕ. Чăн та, патшалăх субсиди парса пулăшать, анчах та вăл пире тивĕçтермест темелле. Иртнĕ çул пĕтĕмĕшле субсиди виçи 837 пин тенкĕпе танлашрĕ пулсан, кăçал çÿлти пуçлăхсем вăл сахалрах пуласса пĕлтереççĕ. Питĕ те шел, çак пулăм пиртен çеç килмест, – пăшăрханса калаçать Крупская ячĕллĕ СПК ертÿçи Геннадий Семенов.
Суккул-Михайловкăри фермăра пулнă май, пĕчĕк пăруран сĕт паракан ĕне мĕнле пулни пирки те калаçу пулчĕ. Çак пулăм тапхăрĕсене пÿрне хуçсах шутларăмăр. Выльăх-чĕрлĕх ĕрчетекенсем вăл 4-5 тапхăртан тăнине çирĕплетрĕç. Çавна май Василий Владимирович пĕр уйăха çитичченхи пăрусене пăхнă çĕрте Анюта Сергеева тăрăшса, тÿрĕ кăмăлпа тата яваплăха туйса ĕçленине палăртрĕ. Çавăн пекех пушмак пăрусем патĕнче куллен вăй хуракан Владимир Михайловпа Валерий Тимофеев скотниксен, вăкăрсем пăхакан пĕртăван Игорьпе Борис Петровсен ячĕсене ырăпа аса илчĕ.
Геннадий Семенов çулĕсене пăхмасăр хуçалăха çиччĕмĕш çул ертсе пырать. Çак вăхăтра ял хуçалăх кооперативĕ аталанни куç умĕнче. Çакна районти ял хуçалăх управленийĕн тĕп агрономĕ Радиф Камалов та çирĕплетрĕ.
– Геннадий Николаевич Крупская ячĕллĕ СПКна 2019 çулта ертсе пыма тытăнчĕ. Ун чухне кунта 600 ытла мăйракаллă шултăра выльăхчĕ, халĕ – 888 пуç. Иртнĕ çул сĕт суса илесси 24 %, аш-какай туса илесси 86 % ÿснĕ. Сĕт сутассипе те кăтартусем 21 % пысăкрах. Ÿсĕмсем пур, – терĕ Радиф Рауфанович.
Çав вăхăтрах хуçалăх ертÿçи тĕрлĕ культурăсем (уйрăмах пĕрчĕллисем) çитĕнтересси çине пысăк тимлĕх уйăрмалли çинче чарăнса тăчĕ. Çĕр тухăçне ÿстерес тесен удобренисемпе ытларах усă курмаллине палăртрĕ. Унсăр пуçне техника тата пурлăх никĕсне çирĕплетмеллине те асăнса хăварчĕ. Çавăн пекех ăна чылай çĕрти пекех кадрсем çитменни канăç памасть.
– Çамрăксем ял хуçалăх сферине хапăл тусах туртăнмаççĕ. Çавăнпа та çĕр, выльăх-чĕрлĕх пăхас ĕçсене ытларах чухне çулланнă çынсемпе пурнăçлама тÿр килет. Çапла пулсан та малаллах утатпăр. Ĕçлемесĕр çăкăр çиеймĕн, тулăх пурнăç та пулас çук, – пĕтĕмлетрĕ калаçăва Геннадий Николаевич.
Юрий МИХАЙЛОВ.
Мияки районĕ.