Найти в Дзене
Башҡортостан гәзите

Сихырланылар тигән уй башынан сыҡманы

Ҡалалағы күршеләр бер-береһе менән артыҡ аралашмай. Һирәк кенә улар яҡын кешеләргә әүерелеп китә. Танышым Мәликә апай ире Рифат менән баш ҡалаға күсеп барғас, күршеләрендә йәшәгән Рәйлә һәм Сәлим ағай менән туғандарса аралашып китте. Шатлыҡлыҡтары ла, ҡыйынлыҡтары ла бергә булды уларҙың. Ололарҙың “Ныҡ яҡын әхирәтең булмаһын” тип киҫәтеүҙәренә алдан уҡ иғтибар итергә кәрәк булған икән тип, үкенесле тормош юлы тураһында һөйләгәйне Мәликә апай. – Минең өсөн Рәйлә яҡын туғаным һымаҡ булды. Бөтә серҙәремде түкмәй-сәсмәй һөйләй торғаным, хатта уның кәңәштәрен тота инем. Ул һәр ваҡыт минең иремә һоҡланып йәшәне. Уға һоҡланмау мөмкин дә түгел. Эшкә оҫта, нимәгә тотонһа, шул ҡулынан килә. Ҙур вазифа биләгәс, хеҙмәт хаҡы ла ҙур, тиненә тиклем миңә алып ҡайтып бирә. Ҡул күтәреү түгел, ҡаты итеп өндәшкәнен дә ишетмәнем. Рәйләнең ире киреһенсә, эсергә яратты, эшкә ялҡаулығы ла булды, тиҙ генә ҡыҙып барыуы арҡаһында ҡатынына ла йыш ҡына эләктереп ала торғайны. Оҙаҡ йәшәй алманылар. Аҡса алған
Оглавление
    Сихырланылар тигән уй башынан сыҡманы
Сихырланылар тигән уй башынан сыҡманы

Сихырланылар тигән уй башынан сыҡманы

Рәйлә берәй ризыҡ бешерһә, беҙгә лә өлөш индерә ине. Иремдең маҡтай-маҡтай уның тәмле ризыҡтары менән һыйланғанын оҡшатмаһам да бер ҡасан да өндәшмәнем. Кешене юҡҡа ҡыйырһытҡым килмәне. Ҡайһы саҡта үтә лә көсләп үҙе килтергәнде миңә ашатырға тырышыуына ғына шикләнеп ҡарай инем. Ә бер көндө эшкә китергә сыҡҡанда фатир ишеге төбөндә өйөлөп ятҡан тупраҡты күргәс, бөтөнләй ғәжәп иттем. Был турала барғас та, хеҙмәттәштәремә һөйләп бирҙем. Улар араһындағы оло йәштәге бер апай:

Ҡалалағы күршеләр бер-береһе менән артыҡ аралашмай. Һирәк кенә улар яҡын кешеләргә әүерелеп китә. Танышым Мәликә апай ире Рифат менән баш ҡалаға күсеп барғас, күршеләрендә йәшәгән Рәйлә һәм Сәлим ағай менән туғандарса аралашып китте. Шатлыҡлыҡтары ла, ҡыйынлыҡтары ла бергә булды уларҙың. Ололарҙың “Ныҡ яҡын әхирәтең булмаһын” тип киҫәтеүҙәренә алдан уҡ иғтибар итергә кәрәк булған икән тип, үкенесле тормош юлы тураһында һөйләгәйне Мәликә апай.

– Минең өсөн Рәйлә яҡын туғаным һымаҡ булды. Бөтә серҙәремде түкмәй-сәсмәй һөйләй торғаным, хатта уның кәңәштәрен тота инем. Ул һәр ваҡыт минең иремә һоҡланып йәшәне. Уға һоҡланмау мөмкин дә түгел. Эшкә оҫта, нимәгә тотонһа, шул ҡулынан килә. Ҙур вазифа биләгәс, хеҙмәт хаҡы ла ҙур, тиненә тиклем миңә алып ҡайтып бирә. Ҡул күтәреү түгел, ҡаты итеп өндәшкәнен дә ишетмәнем. Рәйләнең ире киреһенсә, эсергә яратты, эшкә ялҡаулығы ла булды, тиҙ генә ҡыҙып барыуы арҡаһында ҡатынына ла йыш ҡына эләктереп ала торғайны. Оҙаҡ йәшәй алманылар. Аҡса алған көндө иптәштәре менән эсеп, ҡайтышлай урамда иҫерек кешеләр менән эләгешеп фажиғәле рәүештә үлеп ҡалды. Рәйләгә ауыр мәлдәрендә терәк булдыҡ. Һуңынан да аралашып йәшәнек. Фатирында кран боҙолһа, йә башҡа мәшәҡәте килеп сыҡһа, ирем һәр ваҡыт ярҙам итте. Рәйлә беҙгә кергән һайын ауыҙ һыуын ҡоротоп иремде маҡтаны.Үҙем ҡорораҡ холоҡло булғанғамы, иремә Рәйләнең йылы һүҙҙәре оҡшай ине. Йылмайып, әллә кем булып, иреп китә торғайны. Аш-һыуға оҫта Рәйлә тәмле ризыҡ бешерһә, беҙгә лә өлөш индерә. Иремдең маҡтай-маҡтай уның тәмле ризыҡтары менән һыйланғаны күңелемә оҡшамаһа ла бер ҡасан да өндәшмәнем. Кешене юҡҡа ҡыйырһытҡым килмәне. Ҡайһы саҡта үтә лә көсләп үҙе килтергән ризыҡты миңә ашатырға тырышыуына ғына шикләнеп ҡарай инем. Ә бер көндө эшкә китергә сыҡҡанда фатир ишеге төбөндә өйөлөп ятҡан тупраҡты күргәс, бөтөнләй ғәжәп иттем. Был турала барғас та, хеҙмәттәштәремә һөйләп бирҙем. Улар араһындағы оло йәштәге бер апай “сихыр-фәлән булмаһын, һаҡ бул” тип әйтеүе күңелдәге шигемде тағы ла арттырҙы. Рәйлә тураһында насар уйлағым килмәй, ләкин уны күңелем ҡабул итмәй башланы. Улар ирем менән һөйләшә башлаһа һүҙҙәре бөтмәй, бер-береһенән айырыла алмайҙар. Араларында йылылыҡ тойҙом, күңелемдә тынғы юғалды.

Бер мәлде һаулығым ныҡ ҡаҡшап китте. Элек сиргә бирешмәһәм, хәҙер дауахана юлынан ҡайтмай башланым. Тикшереүҙәр һөҙөмтәһендә бөйөрҙә яман шеш барлығы асыҡланды. Һуңғы йылдарҙа һаулығымды тикшертмәй йөрөүем арҡаһында ошо сиргә дусар булдыммы, әллә Рәйләнең берәй этлегеме, шул йәнемә тынғылыҡ бирмәй. Ирем менән Рәйләгә ҡарайым да уларҙың минең был донъянан китеремде көтөп йөрөгәнен бөтә йөрәгем менән тоям. Туғаным, мин оҙаҡ йәшәмәм. Был сер мин үлгәс асылыр. Иғтибар итерһең әле, мин был донъянан киткәс, улар ҡауышырҙармы икән?– тип һағышлы ҡарашын миңә төбәне Мәликә апай.

Ысынлап та, Мәликә апай оҙаҡ торманы. Ҡырҡын уҡытыуға, ире менән теге ҡатындың бергә йәшәй башлауҙары тураһында ишеттем. Теге саҡ һөйләшкән иҫкә төшкәс, күңелгә нисектер ауыр булып китте. Һуңынан байтаҡ ҡына йылдар улар тураһында ҡыҙыҡһынманым. Яңыраҡ Рифат ағайҙың ҡаты инсульт кисереүе, түшәккә ятыуы тураһында ишеттем. Аҡсаһы булмаған, ҡулынан хәҙер эш килмәгән, үҙе кеше көнлө булған ирҙе ҡатыны Рәйлә ҡарттар йортона илтеп тапшырған.

Тормоштоң шулай аяуһыҙ булыуыңа иҫең китер...

Автор фотоһы.