Каждую пятницу – один из праздничных и важных в исламе дней, “Миллиард.Татар” будет публиковать тафсир Корана на русском и татарском языке. Рубрика создана при поддержке Духовного управления мусульман Татарстана.
«Татарча тафсир»: история рукописных переводов Корана на татарский язык
«Татарча Коръән тәфсире»: перевод на татарский язык суры «Фатиха» и тридцатого джуза Корана
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры Бакара на русский и татарский языки (1-95 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры Бакара на русский и татарский языки (95-190 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: «Расходуйте из [имущества], чем вас наделили, пока не настал день, когда не будет ни торговли, ни дружбы, ни заступничества»
«Әлү Гыймран» сүрәсе: «Ул – сиңа тиңсез бер Китапны [Коръәнне] иңдерүче»
«Әлү Гыймран» сүрәсе: «Расүлем! Бу Аллаһның сөендерә һәм кисәтә торган аятьләре ки, аларны Без сиңа хак белән укыйбыз»
Татарча Коръән тәфсире: перевод первой половины суры «Ниса» (1- 88 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод второй половины суры «Ниса» (88 – 176 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод первой половины суры «Аль-Маида» (1-60 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод второй половины суры «Аль-Маида» (61-120 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод первой половины суры «Аль-Ангам» (1-83 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод второй половины суры «Аль-Ангам» (84-165 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод первой половины суры «Аль-Аграф» (1-103 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод второй половины суры «Аль-Аграф» (103-206 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Аль-Анфаль» (1-75 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Ат-Тауба» (1-64 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод второй половины суры «Ат-Тауба» (65-129 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Йунус» (1-109 аяты)
11. Сура Худ – Мекканская, 123 аята.
С именем Аллаха Милостивого [ко всем на этом свете], Милующего [лишь верующих на том свете].
1. Алиф. Лям. Ра. Это [Куръан] – Книга, аяты которой утверждены и объяснены Мудрым, Сведущим [Аллахом].
2. Не поклоняйтесь никому, кроме Аллаха. Поистине, я предупреждаю вас [о наказании, если проявите неверие] и радую вас [вестью о награде, если уверуете, и я пришел] от Него.
3. Просите прощения у вашего Господа и раскаивайтесь перед Ним. Тогда Он [избавит вас от кары на земле и] даст вам наслаждаться [земными благами] до определенного срока [до смерти] и одарит Своей щедростью [в вечной жизни] каждого щедрого [к другим в земной жизни]. А если вы отвернетесь [и не уверуете], то я боюсь, что вас постигнет наказание Великого [Судного] дня.
4. И к Аллаху вы вернетесь. И Он способен на все [в том числе наградить вас или наказать].
5. Поистине, они [неверующие] пытаются скрыть, что у них внутри, чтобы спрятаться от Него [от Аллаха]. Поистине, даже когда они кутаются в одежду, Он знает все, что они скрывают, и все, что проявляют [они никогда не скроются от Него]. Он знает обо всем, что внутри [душ людей].
6. И пропитание каждого живого существа на земле Аллах взял на Себя. И Аллах знает место их пребывания и место хранения [от утробы матери до воскрешения из могилы]. Все это записано в ясной [Хранимой] Книге.
7. Он – Тот, Кто создал небеса и землю за шесть [земных] дней – а Его Арш был на воде [до сотворения небес и земли] – чтобы испытать вас [и выявить], чьи дела окажутся лучше. И если ты [о Мухаммад] скажешь [язычникам]: «Вы будете воскрешены после смерти», – то неверующие ответят: «Это – лишь очевидное колдовство!»
8. И если Мы отложим им наказание на несколько поколений, то они спросят [издеваясь]: «Что же удерживает его?» Поистине, в тот день, когда оно [обещанное наказание] обрушится на них, ничто не отвратит его. И окружит их [обрушившись на них со всех сторон] то, над чем они насмехались.
9. И когда Мы даем человеку вкусить милость, а затем забираем ее, то он [из-за отсутствия терпения и упования на Аллаха] приходит в отчаянье, проявляет неблагодарность.
10. И когда Мы даем человеку вкусить милость [достаток и здоровье] после постигшей его беды [бедности и болезней], то он говорит: «Трудности покинули меня». Он [обманувшись благами и забыв о Том, Кто их даровал] ликует и хвастается [перед людьми вместо того, чтобы быть благодарным].
11. Лишь тем, кто [по-настоящему уверовал во Всевышнего Аллаха и] терпел [несчастья] и совершал хорошие поступки [будучи благодарным Аллаху за все дарованные блага], им – прощение [грехов] и огромная награда [за совершенные благодеяния].
12. Может, ты [о Мухаммад] оставишь часть ниспосланного тебе в откровении [не станешь доводить это до людей], и твое сердце сожмется от этого [от издевательств и неверия людей, когда ты проповедуешь им], потому что они [язычники] говорят: «Почему ему не ниспосланы сокровища [для нас], или ангел не пришел вместе с ним [чтобы подтвердить его правдивость]?» Но [не печалься, Мухаммад] ведь ты только предостерегаешь их [твоя задача лишь доводить, а не делать то, что они требуют], а Аллах – Хранитель всего.
13. Или они [язычники] говорят: «Он сочинил его [Куръан]». Скажи [им, о Мухаммад]: «Принесите десять сочиненных [вами] сур, подобных [по красноречию и изяществу стиля] этим [сурам Куръана], и призовите, кого сумеете, помимо Аллаха, если вы говорите правду [о том, что это я сочинил Куръан]».
14. Если они [те, кого вы призвали сочинить что-то, похожее на Куръан] не ответят вам [на ваше предложение], то знайте, что он [Благородный Куръан] ниспослан согласно Знанию Аллаха, и что нет бога [достойного поклонения], кроме Него. Неужели [после того, как стала очевидной истинность Куръана и ложность язычества] вы не станете мусульманами?
15. Тем, кто желает только [благ] земной жизни и ее прикрас [здоровья, безопасности, богатства, детей и власть], Мы в полной мере воздадим за их [хорошие] поступки в этом мире. И они не будут обделены.
16. Но они не получат в вечной жизни ничего, кроме огня [так как все их устремления и желания были связаны с земной жизнью, и они обрели то, что хотели, то в вечной жизни для них не осталось иной доли, кроме вечного Ада]. Обесценится все, что они делали в ней [в земной жизни], и бесполезны [окажутся] их дела.
17. Разве тот [Наш Посланник], у кого есть довод [Куръан] от его Господа, и за кем следует свидетель [Джибриль] от Него [от Всевышнего Аллаха], до которого руководством [в вопросах религии] и милостью была Книга Мусы [Таурат], – разве он равен неверующему? Они поверили в него [в Куръан]. А тем, кто не поверил в него, обещан Ад. Не сомневайся в этом [в том, что Куръан – от Аллаха]. Ведь он – истина [ниспосланная] от твоего Господа, однако большая часть людей не верит [кто из-за недостатка понимания, а кто из-за упрямства и высокомерия].
18. Кто же несправедливее лгущего про Аллаха [говорящего, что «ангелы – это дочери Аллаха», а «идолы – это заступники перед Ним»]?! Когда они предстанут перед Господом, свидетели [на месте сбора: ангелы, пророки, верующие и части их собственного тела] скажут: «Это они лгали про своего Господа». Прокляты Аллахом злодеи,
19. которые сбивают других [людей] с пути Аллаха, стремясь [найти противоречия и] исказить его [религию, чтобы помешать тем, кто хочет выйти на него], и не верят в вечную жизнь.
20. Они не избавятся на земле [от наказания Всевышнего Аллаха, если Он захочет покарать их], и не будет у них покровителей, кроме Аллаха [к которым можно было бы обратиться за помощью]. Удвоится им наказание [они вводили в заблуждение себя и других], ведь они [из-за ненависти к истине] не могли слышать [истину] и не видели.
21. Они нанесли ущерб [и вред] самим себе [потому что променяли истину на заблуждение и вечную жизнь на жизнь земную], и их выдумки [их ложные божества, на заступничество которых они надеялись] покинули их.
22. Нет сомнения, что [променяв место в Раю на место в Аду] в вечной жизни они понесут еще больший ущерб.
23. Поистине, верующие, совершавшие праведные поступки и проявлявшие смирение пред своим Господом, – они обитатели Рая. Они останутся там навечно.
24. Эти две группы [неверующие и верующие в отношении друг друга] подобны слепому и глухому [с одной стороны] и зрячему и слышащему [с другой]. Разве они одинаковы? Неужели вы не задумаетесь [над этим]?
25. И Мы отправили Нуха [в качестве посланника] к его народу [и он сказал им]: «Поистине, я для вас – тот, кто предостерегает [от наказания] и объясняет [пути спасения от него].
26. Не поклоняйтесь никому, кроме Аллаха [и это основа призыва всех пророков без исключения], ибо я боюсь, что вас подвергнут наказанию в болезненный день».
27. Неверующая знать из его народа сказала: «Мы видим, что ты – такой же человек, как и мы. И мы видим, что за тобой последовали – и то, не подумав – лишь самые ничтожные из нас [мы уверены, что если бы они подумали хорошенько, то не последовали бы за тобой]. Мы не считаем, что вы [верующие] в чем-либо лучше нас. Наоборот, мы считаем вас лжецами».
28. Он [Нух] ответил [им]: «О мой народ! [Скажите] А что, если я опираюсь на довод [пришедший] от моего Господа [свидетельствующий о правдивости моего призыва]. И Он оказал мне милость [пророчество] от Себя, которая не видна вам? Неужели вы считаете, что мы стали бы принуждать вас к этому [к вере] против вашей воли?!
29. О мой народ! Я не прошу у вас за это [за доведение до вас истины] имущества, и моя награда – у Аллаха. [Вам не нравятся бедняки, которые уверовали в меня, но ради вас] Я не прогоню верующих, ведь они встретятся со своим Господом. А вас же я считаю людьми невежественными [не знающими истины].
30. О мой народ! Кто защитит меня от [наказания] Аллаха, если я прогоню их? Почему бы вам не задуматься?!
31. И я не говорю вам, что у меня сокровищницы Аллаха. Я не знаю тайное. Я [и] не говорю, что я ангел [это вы твердите: «Ты такой же человек, как и мы»]. Я также не говорю [чтобы заслужить вашего довольства] тем [беднякам], которые ничтожны в ваших глазах, что Аллах не даст им блага [в обоих мирах]. Лишь Аллах знает, что в их душах. Иначе [если я в угоду вам прогоню их, усомнившись в их вере] я поступлю несправедливо [по отношению к ним]».
32. Они [неверующие] сказали: «О Нух! Ты спорил с нами и спорил долго. Теперь яви же нам то [наказание], чем ты угрожаешь нам, если ты правдив [в своих угрозах]».
33. [Нух] Сказал: «Поистине, это [наказание] явит вам сам Аллах, если пожелает, и вы не сможете этому противостоять [спастись от этого наказания].
34. [Сколько бы я вас не наставлял] Мои наставления не принесут вам пользы, даже если я [сильно] захочу вас наставить, если Аллах пожелает сбить вас [с истинного пути]. Он – ваш Господь, и к Нему вы вернетесь [и Он полностью воздаст вам за то, что вы совершали]».
35. Или они [язычники Мекки] говорят [об истине, которую принес им их пророк]: «Он все это выдумал». Ответь [им, о Мухаммад]: «Если [предположить, что] я выдумал это, то мой грех – на мне, но к вашим преступлениям я непричастен».
36. [После долгого и трудного призыва, который длился девятьсот пятьдесят лет] Нуху было внушено в откровении: «[Сколько бы ты ни призывал] не уверует [после этого] из твоего народа никто, кроме тех, кто уже уверовал [до сегодняшнего дня]. Поэтому не печалься от того, что они делают [из-за их неверия, мерзких слов и поступков].
37. Построй ковчег под Нашим наблюдением и по Нашему внушению [Аллах научил его, как следует строить ковчег]. И не проси Меня за несправедливых [о спасении неверующих]. Все они непременно будут потоплены».
38. [Нух] Строил ковчег, и каждый раз, проходя мимо него, знатные люди из его народа насмехались над ним. А он отвечал [им на это]: «Вот вы смеетесь над нами. И как вы смеетесь над нами, так и мы посмеемся над вами [когда вам воздастся по заслугам] в ответ.
39. И вы обязательно узнаете, кого постигнет унизительное наказание и кого постигнет наказание вечное».
40. А когда пришло Наше повеление [о начале великого потопа] и забурлила [водой каменная] печь, Мы сказали [Нуху]: «Погрузи на него [на ковчег] от каждого вида по паре [самца и самку] и свою семью [которые будут спасены от потопа], за исключением тех, о ком уже вынесено решение [что они погибнут], а также [возьми на ковчег всех] верующих». Но верующих вместе с ним было немного.
41. И [Нух] сказал [верующим]: «Садитесь на него [на ковчег]! С именем Аллаха он будет плыть и [затем в установленный день] причалит. Поистине, Господь мой – Прощающий, Милующий».
42. И [ковчег] поплыл с ними по волнам, подобным горам. Нух обратился к своему сыну, который одиноко стоял в стороне [на суше]: «Сын мой! [Уверуй и] Садись [на этот ковчег] вместе с нами и не оставайся с неверующими».
43. [Сын пророка] Ответил: «Я укроюсь на горе, которая спасет меня от воды». [Нух] Сказал: «Сегодня никто не спасется от решения Аллаха [согласно которому все неверующие погибнут], кроме тех, кого Он помиловал [поместив их на ковчег]». [И не успели отец с сыном закончить разговор, как] Тут волна разлучила их, и он [сын Нуха] утонул.
44. И [после того, как все неверующие были уничтожены потопом] было сказано: «О земля, поглоти [впитай] свою воду! О небо, останови [дождь]!» Вода спала, и свершилось повеление [об уничтожении неверующих и спасении верующих]. Он [ковчег] причалил к [горе] аль-Джуди, и было сказано: «Удалитесь [погибните], люди несправедливые [неверующие]!»
45. Нух [увидевший гибель своего сына] обратился [с мольбой] к своему Господу: «Господи! Мой сын – часть моей семьи [а Ты обещал мне спасти мою семью]. Твое обещание правдиво, и Ты – Наимудрейший из судей!»
46. [Всевышний Аллах] Ответил: «О Нух! Поистине, он – не из твоей семьи [ведь он не твоей религии]. И это неподобающий поступок [не подобает обращаться с таким дуа]. Не проси Меня о том, чего не знаешь [правильно ли это или нет]. Поистине, Я призываю тебя не быть среди тех, кто не знает [о недопустимости таких просьб]».
47. [Нух] Сказал: «Господи! Я прибегаю к Тебе [и к Твоей защите], чтобы не просить о том, чего не знаю [правильно это или нет]. И если Ты не простишь меня и не помилуешь, то [несомненно] я окажусь среди тех, кто понес ущерб».
48. И [когда пришло время сойти с ковчега] было сказано: «О Нух! Сойди на землю с защитой от Нас и с благословением тебе и тем людям, которые с тобой [на ковчеге и их верующим потомкам]! Но будут [и неверующие] люди [среди твоих потомков], которых Мы облагодетельствуем [ненадолго в земной жизни], а затем [в вечности] их постигнет болезненное наказание от Нас».
49. Все это – рассказы о тайном [неведомом], которые Мы ниспосылаем тебе в откровении [в Куръане]. Ни ты, ни твой народ не знали об этом раньше. Будь же терпелив [к трудностям призыва и к издевательствам твоего народа, как терпел их Нух], ибо [благой] итог [и Рай] – богобоязненным [кто защитил себя от неверия].
50. [Мы отправили] К адитам их брата [по родству] Худа [в качестве пророка]. Он [приступив к своей пророческой миссии, сразу] сказал [им]: «О мой народ! Поклоняйтесь [только] Аллаху, ведь нет у вас иного бога, кроме Него. Вы же клевещете [на Аллаха, называя идолов, которых вы сами изготовили и которые не приносят ни вреда, ни пользы, богами и считая их своими заступниками перед Аллахом].
51. О мой народ! Я не прошу у вас за это [за свой призыв] награды, ибо вознаградит меня Тот, Кто сотворил меня. Почему бы вам не поразмышлять [над этим]?
52. О мой народ! [Уверуйте и] Просите прощения у вашего Господа, а затем покайтесь перед Ним [за язычество, которого вы придерживались раньше], тогда Он ниспошлет вам с неба обильный дождь и добавит вам силу к вашей силе [богатство и потомство]. Так что не отворачивайтесь [от моего призыва], будучи преступниками [упорствующими в неверии]».
53. Они ответили [на это]: «О Худ! Ты не принес нам доказательства [что ты говоришь правду]. И мы не откажемся от наших богов [от поклонения им] из-за твоих слов, ведь мы не верим тебе.
54. Мы можем сказать [о тебе] только то, что один из наших богов причинил тебе зло [сведя тебя с ума]». [В ответ на это] Худ сказал: «Поистине, я призываю в свидетели Аллаха, и вы засвидетельствуйте, что я не имею отношения к тому, чему вы поклоняетесь
55. вместо Него [вместо Всевышнего Аллаха]. Так что можете все вместе замышлять [против меня] зло и не давайте мне отсрочки [попробуйте немедленно разделаться со мной].
56. Поистине, я уповаю на Аллаха, Господа моего и вашего [поэтому не боюсь вас]. Нет ни одного живого существа, над которым бы Он не властвовал. Поистине, мой Господь – на прямом пути [на пути истины и справедливости, поэтому Он не оставит без помощи того, кто прибегает к Его защите, и не оставит злодеев без наказания].
57. Если же [в ответ на мой призыв] вы отвернетесь, то я уже довел до вас все, с чем был отправлен к вам. Мой Господь заменит вас другим народом [уничтожив вас за ваше неверие, и сделает их собственниками всех ваших богатств]. А вы ничем не навредите Ему. Поистине, Господь мой – Хранитель всего».
58. А когда [наступило время и] пришло Наше повеление [о наказании неверующего народа], Мы по Нашей милости спасли Худа и верующих вместе с ним. Мы спасли их от сурового наказания.
59. Такими были адиты! Они отвергли знамения своего Господа [и чудеса, явленные пророком], не подчинились Его посланникам и следовали приказу любого упрямого тирана [своего неверующего правителя, не желавшего принять истину].
60. Их будет сопровождать проклятие и в этом мире, и в Судный день. Поистине, адиты не уверовали в своего Господа. Проклятие [Аллаха] адитам, народу Худа!
61. И [Мы отправили] к самудянам их брата [по родству] Салиха [в качестве пророка]. Он [получив пророчество] сказал: «О мой народ! Поклоняйтесь [только] Аллаху, ибо нет у вас иного бога, кроме Него. Он сотворил вас из земли и поселил вас на ней. [Уверуйте и] Просите прощения у Него, а затем кайтесь перед Ним [за прежнее язычество]. Поистине, мой Господь – Близкий [Своим Знанием к тем, кто раскаивается и совершает благие деяния], Отвечающий [тем, кто обращается к Нему с мольбой]».
62. [Язычники] Сказали: «О Салих! Раньше [до того, как ты сказал нам это] ты был нашей надеждой. Неужели ты запрещаешь нам поклоняться тем, кому поклонялись наши предки? Поистине, мы сильно сомневаемся в том, к чему ты нас призываешь».
63. [Салих] Ответил: «О мой народ! А что вы скажете, если у меня есть доказательство от моего Господа [подтверждающее мою правдивость], и Он оказал мне милость [пророчеством]? Кто поможет мне против [наказания] Аллаха, если я [послушав вас] не подчинюсь Ему? Вы увеличите для меня только ущерб [если я послушаюсь вас и проявлю непокорность Аллаху]!
64. О мой народ! Вот эта верблюдица Аллаха [которую Он вывел из скалы, без каких-либо обычных причин] – знамение [и чудо] для вас [подтверждающее правдивость моих утверждений о пророчестве]. Пусть она [свободно] ест [и пьет] на земле Аллаха, и вы не причиняйте ей [ни малейшего] зла [не говоря уже о том, чтобы убить ее], иначе вас постигнет скорое наказание».
65. Но они [ослушались этого приказа и] зарезали ее [сначала подрезав ей поджилки]. Тогда [Салих] сказал [им]: «Живите в своих домах еще три дня. Это обещание не будет ложным».
66. А когда пришло Наше решение [о наказании неверующих], Мы спасли Салиха и верующих вместе с ним по Нашей Милости. Мы избавили их от унижения в тот день [когда язычники были уничтожены громким звуком]. Поистине, твой Господь – Сильный, Достойный!
67. А [неверующих] злодеев поразил ужасный звук, на утро они упали [замертво] в своих домах,
68. будто и не жили никогда там. Поистине, самудяне не уверовали в своего Господа. Пусть же пропадут самудяне [и будут лишены милости в обоих мирах]!
69. И [однажды] пришли Наши посланцы [ангелы] к Ибрахиму с радостной вестью [о ребенке, который родится у пророка], сказав ему: «Мир [тебе]!» Он ответил: «И вам мир!» – [затем вышел] и вскоре пришел с жареным теленком.
70. Увидев, что они не притронулись к еде, он усомнился в них и почувствовал страх перед ними [решив, что они пришли с дурными намерениями], но он подавил страх. Посланцы [заметив беспокойство Ибрахима] сказали: «Не бойся! Поистине, мы посланы к народу Лута [чтобы уничтожить их]».
71. А его жена [Сара в это время] стояла [за занавеской] и рассмеялась [обрадовавшись тому, что народ Лута будет уничтожен, и тому, что страх ее мужа прошел]. Тогда [чтобы удостоить ее еще большей радости] Мы сообщили ей радостную весть о [благословенном сыне] Исхаке, а вслед за Исхаком – о [внуке] Якубе.
72. Она воскликнула: «Невероятно! Неужели же я смогу родить? Ведь я – пожилая женщина [ей было девяносто с лишним лет], и мой муж стар [ему было сто двадцать лет]. Поистине, это удивительно [что в таком возрасте у нас будет ребенок]!»
73. Они [ангелы] ответили: «Неужели ты удивляешься повелению [могуществу и мудрости] Аллаха [после того, как прожила свою жизнь в доме пророка и наблюдала столько чудес]?! Да пребудут над вами милость и благодать Аллаха, о члены семьи [Ибрахима]! Поистине, Он – Восхваляемый, Слав-ный».
74. И когда страх Ибрахима прошел, и он услышал радостную весть [о ребенке], он стал просить Нас [Наших посланцев] за народ Лута [просил помиловать их, ведь среди них были и верующие, или дать им отсрочку].
75. Поистине, Ибрахим был мягким [к тем, кто причинял ему зло], часто обращавшимся с мольбами [к Аллаху и просившим избавить людей от наказания] и много кающимся.
76. [И тогда ангелы сказали пророку:] «О Ибрахим! [Каким бы милосердным ты ни был] оставь это [и не перечь нам], ведь твой Господь уже вынес решение [об уничтожении народа Лута]. На них обрушится неотвратимая кара».
77. Когда Наши посланцы [покинув Ибрахима] пришли к Луту, он огорчился из-за них [волнуясь о том, как защитить их от своего народа, погрязшего в разврате] и почувствовал беспокойство [за свой народ]. Он сказал: «Это – тяжелый день».
78. [Увидев, что к Луту пришли ангелы в облике красивых молодых людей] К нему сбежался его народ, который уже давно совершал грехи [и разнообразный разврат]. [Увидев, что произошло то, чего он боялся, Лут] Сказал: «О мой народ! Вот мои дочери [женитесь на них!]. Они лучше для вас. Бойтесь Аллаха и не позорьте меня перед моими гостями. Неужели среди вас нет [ни одного] благоразумного человека?!»
79. [Те] Ответили: «Ты знаешь, что [для удовлетворения нашей похоти] нам не нужны твои дочери. Тебе известно, чего мы хотим [нам нужны юноши]».
80. [Лут] Сказал: «Если бы у меня была сила против вас! Если бы у меня была мощная поддержка [чтобы остановить вас и защитить моих гостей]!»
81. [Ангелы] Сказали: «О Лут! Мы – посланцы от твоего Господа. Они больше не тронут тебя [и не причинят тебе никакого зла]. Выйди в путь вместе со своей семьей среди ночи, и пусть никто из вас не оглядывается. И только твою жену постигнет то [наказание], что постигнет остальных. Их срок – утро. Разве утро не близко?»
82. А когда пришло Наше решение [об уничтожении народа Лута], Мы перевернули вверх дном их селения [Джибриль поднял в воздух города, в которых они жили, и обрушил их на землю] и обрушили на них каменный дождь из обожженной глины,
83. помеченные у твоего Господа [на них были написаны имена грешников]. Поистине, они [камни, то есть, кара от Аллаха всегда] недалеко от [неверующих] злодеев.
84. [Мы отправили] В Мадьян их брата [по родству] Шуайба [в качестве пророка]. Он [получив пророчество, сразу же обратился к своему народу и] сказал: «О мой народ! Поклоняйтесь [только] Аллаху, ибо нет у вас иного бога, кроме Него. Не обмеривайте и не обвешивайте [в торговле]. Я вижу вас в благополучии [вы богаты, поэтому не обманывайте покупателей, ведь у вас нет в этом нужды] и боюсь, что [если вы не уверуете, то] вас постигнет наказание во Всеохватный день [в который вы все будете уничтожены].
85. О мой народ! Соблюдайте в мерах и весах справедливость [не обманывайте в торговле], не уменьшайте имущество людей [не нарушайте их права] и не распространяйте порок на земле.
86. Оставленное вам Аллахом [после того, как вы возместили все права тем, кто пострадал от ваших действий] лучше для вас [чем средства, которые вы накапливаете, приобретая несправедливым путем], если только вы верующие. И я вам не хранитель [я не отвечаю за ваши поступки]».
87. Они ответили [с усмешкой]: «О Шуайб! Неужели твой намаз [и твоя вера] требует, чтобы мы отреклись от того, чему поклонялись наши предки, или чтобы мы распоряжались нашим имуществом не так, как мы того хотим?! Ведь ты – мягкий и разумный человек [они не считали его таковым и сказали это с иронией]».
88. [Шуайб] Сказал [в ответ на их издевательства]: «О мой народ! А что вы скажете, если у меня есть доказательство [пришедшее] от моего Господа [подтверждающее, что все сказанное мной – правда], и Он даровал мне хороший удел [пророчество, мудрость и дозволенное имущество]? Я не хочу отличаться от вас, совершая то, что я запрещаю вам. Я хочу только исправить, что могу. И помощь лишь от Аллаха. На Него я уповаю и к Нему обращаюсь.
89. О мой народ! Пусть ваше несогласие со мной не приведет вас к тому, что постигло народ Нуха или народ Худа, или народ Салиха [к полному уничтожению]. И народ Лута недалек от вас [они жили не так давно и не так далеко от вас].
90. [Уверуйте и] Попросите прощения у своего Господа, а затем раскайтесь перед Ним [в неверии и грехах]. Поистине, мой Господь – Милующий, Любящий [верующих]».
91. Они сказали [проявляя пренебрежение к его словам]: «О Шуайб! Мы не понимаем многое из того, что ты говоришь. Мы считаем тебя слабым среди нас. Если бы не твой род, мы побили бы тебя камнями. И ты нисколько не дорог нам [сам по себе, и мы избили бы тебя, но твой род слишком сильный]».
92. [В ответ на эти угрозы Шуайб сказал:] «О мой народ! Неужели мой род дороже для вас, чем Аллах [что ради уважения к ним вы меня не трогаете, но не принимаете во внимание уважение к Аллаху]?! Вы отвернулись от Него. А ведь мой Господь охватывает [знанием] все, что вы делаете.
93. О мой народ! Занимайтесь своими делами, а я займусь своим [проявляя стойкость на своем пути, изо всех сил противодействуя вам]. Вы узнаете, кого постигнет унизительное наказание, и кто [из нас] лжец. Ждите [кары от Аллаха], и я подожду [ее] вместе с вами».
94. А когда пришло Наше решение [об уничтожении неверующих], Мы по Нашей милости спасли Шуайба и верующих с ним. А [неверующих] злодеев постиг ужасный звук, и они упали [замертво] в своих домах,
95. будто и не жили никогда там. Пусть же пропадут мадьяниты [и будут лишены милости в обоих мирах], как и самудяне!
96. И Мы отправили Мусу с Нашими [чудесными] знамениями и явным доводом
97. к Фараону и его знати. Но они [отвернулись от Мусы и] последовали повелению Фараона, но повеление Фараона было неправильным.
98. В Судный день он [Фараон] возглавит свой народ и поведет их в Ад. Плох же источник, к которому их поведут!
99. Их будет сопровождать проклятие здесь [в земной жизни] и в Судный день [они будут лишены любых милостей и благ]. Это [проклятие] худший подарок, какой только можно подарить!
100. Это – одно из сообщений о [погубленных] селениях, которые Мы рассказываем тебе. Некоторые из них все еще стоят [подобно прямо растущему колосу], а другие уже [подобно собранному урожаю] скошены [и следы их утеряны].
101. Мы [уничтожив их] не были к ним несправедливы, но они были несправедливы к самим себе [будучи неверующими и совершая грехи]. Когда пришло повеление твоего Господа [об их наказании], то [ложные] божества, которым они поклонялись помимо Аллаха, ничем не помогли им [не избавили от постигшего их наказания]. Они не увеличили им ничего, кроме погибели!
102. Так карает твой Господь селения, жители которых были [неверующими] злодеями. Поистине, кара Его болезненна и сурова.
103. Поистине, в этом [в том, как были наказаны предыдущие общины] – знамение [и великий урок] для тех, кто боится наказания в вечной жизни. В этот [Судный] день будут собраны все люди [чтобы представить отчет и получить воздаяние]. Этот день будет явным для всех.
104. Мы отложим его [Судный день] лишь на определенный срок [однажды он непременно наступит].
105. В этот день никто не будет говорить без Его [Всевышнего Аллаха] разрешения. И среди них [людей и джиннов, собранных в Судный день] будут как несчастные [неверующие, ожидающие наказания], так и счастливые [которым обещан Рай].
106. Несчастные же [неверующие] – в Аду. Там они будут стонать и рыдать.
107. [Неверующие] Останутся там [в Аду] навечно, пока существуют небеса и земля [вечной жизни, которые не имеют конца], если только твой Господь не пожелает иного [тогда один вид наказания для неверующих сменится другим]. Поистине, твой Господь делает, что пожелает.
108. А счастливые [которые умерли верующими и совершали при жизни благие дела] – в Раю. Они останутся там навечно, пока существуют небеса и земля [вечной жизни], если только твой Господь не пожелает иного. Это будет бесконечный дар.
109. Не сомневайся [о Мухаммад] относительно того, чему они поклоняются [Мы накажем их непременно за язычество]. Они поклоняются [бездумно] тому, чему раньше поклонялись их предки. Без сомнений, Мы воздадим им [наказав их] сполна – без уменьшения.
110. И Мы дали Мусе Книгу [Таурат], но по ее поводу возникли разногласия [часть людей уверовала в нее, а другая часть отвергла]. И если бы не решение твоего Господа [об отсрочке наказания неверующих] ранее, то спор их [между верующими и неверующими] был бы [уже давно] разрешен. Поистине, они [неверующие из твоего народа] полны сомнений на этот счет [сомневаются в наказании, которое их ожидает, или в Куръане].
111. И, поистине, твой Господь воздаст сполна каждому из них [и верующим, и неверующим] за его поступки. Поистине, Он Сведущ обо всем, что они делают.
112. Следуй [о Мухаммад] по прямому пути [в вере и в делах], как тебе приказано [в Благородном Куръане], вместе с теми, кто покаялся [и уверовал] вместе с тобой. И не преступайте границ дозволенного [установленных для вас], ибо Аллах [поистине] видит все, что вы делаете [и воздаст вам за это].
113. И не склоняйтесь к несправедливым [неверующим, не пытайтесь завоевать их любовь], чтобы вас не коснулся огонь [Ада, который непременно коснется их]. Нет у вас покровителей и помощников [которые могли бы избавить вас от Его наказания], помимо Аллаха! И никто [кроме Него] вас не спасет [от Его наказания]!
114. И совершай [о Мухаммад, полноценно] намаз в начале [намаз зухр] и конце дня [аср], и в некоторые часы ночи [фаджр, магриб и иша]. Поистине, хорошие поступки стирают плохие. Это – наставление для способных его принять.
115. И будь терпелив [стойко переноси вред от неверующих], ибо Аллах не лишает вознаграждения добродетельных [которые совершают каждое благое дело искренне ради Аллаха].
116. И если бы только среди поколений, живших до вас, были праведники, выступавшие против порока на земле [удерживая людей от совершения грехов и беззакония]! Таких было очень мало, и их Мы спасли. А злодеи гнались за благами, дарованными им [за богатством и роскошью], и стали [неверующими] преступниками.
117. Твой [Мухаммад, справедливый] Господь не уничтожает селения по несправедливости, когда их жители праведные [верующие].
118. И если бы твой Господь пожелал, Он сделал бы людей единой общиной [исповедующей истинную веру]. Однако они [люди] все еще противоречат друг другу [кто-то следует истине, а кто-то – заблуждению].
119. Исключение – те, кого помиловал твой Господь. Ради этого Он их и сотворил [чтобы удостоить Своей милости]. Исполнилось [непременно осуществится] решение твоего Господа: «Я непременно заполню Ад [неверующими и непокорными] джиннами и людьми – всеми вместе».
120. Мы рассказываем тебе [о Мухаммад] вести о посланниках [которых их общины встретили неверием, и которые подвергались большим мучениям] для того, чтобы укрепить твое сердце [и придать тебе еще больше терпения]. В ней [в этой суре] к тебе пришла истина [истинное знание о том, что происходило прежде], наставление и урок для верующих.
121. И скажи [о Мухаммад] неверующим: «Делайте что собирались, и мы тоже будем действовать [проявляя стойкость на нашем пути и со всей силой противодействуя вам].
122. И ждите [когда на нас обрушатся несчастья]! Мы тоже подождем [когда вас постигнет кара, вроде той, что постигала неверующих до вас]».
123. И Аллаху принадлежит [все] тайное на небесах и на земле. И к Нему все вернется [в Судный день]. Поклоняйся же Ему и уповай на Него [чтобы Он защитил тебя от врагов]. От твоего Господа не скрыто ничего из того, что вы делаете [и каждому Он воздаст по заслугам].
11. Һуд сүрәсе – Мәккә чоры, 123 аять
Рәхимле һәм шәфкатьле Аллаһ исеме белән!
1. Әлиф ләәм ра. [Менә бу Коръәни Кәрим бик бөек] Бер китап ки, Хикмәт иясе һәм Хәбәрдардан булган аятьләре куәтләндерелгән [хакыйкатькә һәм хикмәтләргә туры килмәгән нәрсәләр булудан сакланылган], шуннан соң [үз эченә хөкем, үгет һәм кыйссалар алган аерым-аерым сүрәләр хәлендә] тәфсилләп аңлатылган.
2. [Бу бөек Китап – сезгә] Аллаһтан башка берәүгә гыйбадәт кылмавыгыз өчен. Һичшиксез, мин – Аннан сезгә [җибәрелгән] бер кисәтүче һәм бер сөендерүчемен [дип фәрман бирә].
3. Янә Раббыгыздан [гөнаһларыгыз өчен] мәгъфирәт соравыгыз, шуннан [гөнаһ эшләгән саен кичектермичә] Аңа тәүбә кылуыгыз өчен. Сезне [әҗәлегез өчен] билгеләнгән вакытка кадәр [саулык, сихәт, тынычлык белән] нигъмәтләндерер һәм, [игелек кылуда] фазыл иясе булганга, [дөньяда да, Ахирәттә дә] Үз фазылын бирер. Әгәр [мин алып килгән һидаятьтән] йөз чөерсәгез [элекке көферлегегезне дәвам итсәгез], мин сезнең өчен [бик дәһшәтле] бөек Көннең газабыннан куркамын.
4. [Үтерелеп терелтелүегездән соң] Кайтуыгыз – Аллаһка бит. Һичшиксез, Аллаһ – һәрнәрсәгә Кодрәтле.
5. [Хәбәрдар булыгыз] Алар [үзләренең бозык ышануларына күрә, гүя] Аннан [серләрен] яшергәнгә күрә [аңа карата ачык йөзле һәм татлы телле булып кыланалар һәм Аллаһ, Аның расүленнән яшеренү һәм Коръәнне ишетмәс өчен, шулай] күкрәкләрен яшерәләр. Алар [түшәкләренә ятып, юрганнарына һәм] киемнәренә төренгәч [тә], Ул алар яшергән нәрсәләрне дә, ачык күрсәткән нәрсәләрне дә белә, чөнки, һичшиксез, Ул – күкрәкләрдә ни булганын белүче.
6. Җирдә Аллаһ ризык бирмәгән бер генә җан иясе дә юк. Ул аларның урнашкан урыннарын да, [аналарының карыннарыннан алып, үлгәннәреннән соң дәфен ителгәнчегә кадәр] сакланган урыннарын да белә. [Бөтен җан ияләренең саны, ризыклары, урыннары, әҗәлләре – боларның] Һәммәсе дә ап-ачык [Ләүхелмәхфүз исемле] бер китапта [язылган].
7. Ул, кайсыгызның гамәле яхшырак дип, сезне сынар өчен, Гареше су өстендә чакта, күкләрне һәм җирне алты көндә яралтты. Әгәр син [мөшрикләргә]: «Чыннан да, сез үлемегездән соң терелтеләчәксез», – дип әйтсәң, кяфер булучылар: «Һичшиксез, бу [Коръән китергән ялган хәбәрләр] – ачык бер сихер генә», – диячәкләр.
8. Әгәр Без аларның газапларын берничә нәселгә кичектерсәк, алар [мыскыл итеп]: «Аны нәрсә тоткарлый соң?» – диячәкләр. Һичшиксез, ул көнне аларга киләчәк [газаплар] алардан кайтарылмас. Алар мыскыл иткән нәрсә [шул вакытта] аларны уратып алачак.
9. Без кешегә Үзебездән бер рәхмәт [ләззәтен хис иттереп] тәмен белдерсәк, шуннан соң аны аңардан алсак, һичшиксез, ул – [сабырлыгы җитмәве, Аллаһка таянмавы аркасында тәмам] өметен өзгән һәм [элек ия булган нигъмәтләрне онытып] инкяр иткән кеше [булып кала].
10. Әгәр дә Без [авыру яки фәкыйрьлек кебек] аңа кагылган бер зарардан соң [саулык һәм байлык кебек] бер нигъмәт бирсәк, һичшиксез, ул: «Начар нәрсәләр [һәм бөтен бәлаләр] миннән китте», – дип әйтә. Һичшиксез, ул [нигъмәтләргә алданып, нигъмәт бирүчене оныта] куана, [шөкер итү урынына, үзен кешеләрдән өстен куеп] тәкәбберләнә.
11. [Аллаһы Тәгаләгә ихлас ышанып, Аның каза һәм кадәренә чын мәгънәсендә бирелеп, башларына килгән бөтен бәлаләргә] Сабыр итүчеләрдән һәм [булган, булачак бөтен нигъмәтләре өчен Аллаһы Тәгаләгә шөкер итеп] изге гамәлләр кылучылардан тыш – менә аларга [адәм баласы буларак кылган бөтен гөнаһларын ярлыкап] бер мәгъфирәт һәм [игелекләренә] зур әҗер.
12. [Расүлем!] Алар [мөшрикләр]: «Нишләп [үзенә кешеләрне ияртер өчен күктән] аңа бер хәзинә иңдерелмәгән яки янында бер фәрештә килмәгән?» – дип әйтүләреннән, бәлки, син үзеңә вәхи ителгәннең бер өлешен [кешеләргә ирештерүне] калдырырлык булырсың һәм шуннан [аларга укыган чагыңда мыскыллары, инкярларыннан] күкрәгең кысылыр. [Алар сине кире кактылар яки сине мыскыл иттеләр дип, ни өчен каушап каласың?] Син – бер кисәтүче генә. Аллаһ исә – һәрнәрсәгә Яклаучы бит.
13. Әллә алар: «Аны үзе уйлап чыгарды», – дип әйтәләрме? [Расүлем!] Әйт: «[Бик теләсәгез, бу эштә үзегезгә ярдәм итүләре өчен] Аллаһтан башка көчегез җиткән кемсәләрне [потларыгызны] чакырыгыз да, аның кебек була алырлык ун сүрә китерегез. Әгәр [дәгъваларыгызда] тугры кешеләр булсагыз.
14. [И, Расүлем һәм Коръәннең каршы куеп булмаслык могҗизаларын яклаган мөселманнар!] Әгәр ул кешеләр сезгә җавап бирмәсәләр, белегез: ул [Коръәни Кәрим] Аллаһның гына гыйлеме белән иңдерелгән. Аннан башка һичбер илаһ юк. [Моннан соң Коръәннең хак булуы һәм ширек юлының бозыклыгында бер шигегез калмагач] Сез [һаман] Исламга керүчеләр түгелсезме?»
15. Кем дә кем [кяфер һәм монафикъ була торып, кешегә күрсәтер өчен генә фәкыйрьләргә ярдәм һәм ата-анасына игелек кебек изге гамәлләр кылып] дөнья тормышын һәм аның зиннәтен теләсә, ул кешеләргә гамәлләре өчен анда [дөньяда ук] тулысынча бирербез, алар анда мәхрүм калмаслар.
16. Алар – Ахирәттә үзләренә уттан башка берни дә булмаган кешеләр. Аларның [дөньяви максатлар белән] кылганнары [Ахирәттә] бушка китәчәк. Аларның кылганнары [Аллаһ ризалыгы өчен булса, аларга ике җиһанда да файда китерер иде, әмма кылган бөтен игелекләр] файдасыз.
17. Раббыңнан [иңдерелгән Коръән кебек] ап-ачык дәлилгә таянган, Аннан [Аллаһтан җибәрелгән] бер шаһит [булып Җәбраил [галәйһиссәлам] ияреп йөргән, аңа кадәр бер җитәкче һәм рәхмәт буларак Мусаның [галәйһиссәлам] китабы булган кеше кяферләргә тиңмени? Алар [Тәүратка да] моңа [Коръәнгә дә] иман китерәләр. Әмма фиркалардан кем дә кем аны инкяр итсә, аларга ут вәгъдә ителгән. [Коръән – Аллаһтан]. Син ул турыда һич шикләнмә. Ул – Раббыңнан бер хак, ләкин кешеләрнең күбесе ышанмыйлар.
18. [«Фәрештәләр – Аллаһның кызлары», «Потлар – Аллаһ хозурында безнең шәфәгатьчеләребез» кебек сүзләр әйтеп] Аллаһка карата бер ялган уйдырма чыгарган кешедән дә залимрәк кем бар? Алар Раббыларына килеп басачаклар. [Фәрештәләр, пәйгамбәрләр, мөэминнәр, хәтта үз әгъзалары һәм мәхшәрдәге бөтен] Шаһитлар: «Менә болар Раббыларына каршы ялган сөйләгәннәр иде. Аллаһның ләгънәте бу залимнәргә булсын», – диячәкләр.
19. Ул [залим] кешеләр Аллаһның юлыннан яздыралар һәм аңа [керергә теләүчеләргә] бер кимчелек эзлиләр [хакыйкатьләрне бозып күрсәтеп, кешеләрнең туры юлны кабул итүенә комачаулыйлар], һәм алар Ахирәтне дә инкяр итәләр.
20. Алар – [шуның кадәр киңлегенә карамастан] җирдә [Аллаһы Тәгаләнең газабыннан] кача алган кешеләр түгел. Аларга Аллаһтан башка [ярдәм сорарлык] дуслар юк. [Үзләре юлдан язганы гына җитмәгән, бүтәннәрне дә юлдан яздырганнары өчен] Аларга газап икеләтә арттырылачак, чөнки алар [Расүлуллаһ (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) укыган хакыйкатьләрне] ишетергә көч таба алмадылар һәм [моның кадәр аятьләргә күз йомганнары өчен, дөреслекне] күрә алмадылар.
21. Алар – [адашуны – һидаятькә, дөньяны Ахирәткә алмашу белән] үз-үзләренә зарар салучылар. [«Фәрештәләр һәм потлар – Аллаһ хозурында безнең шәфәгатьчеләребез», дип табынган ялган илаһларның шәфәгате турында]. Уйдырма нәрсәләре аларны [ераклаштырып] калдырды.
22. Аларның Ахирәттә иң зур зарар күрүчеләрдән булуларына һич бер шик юк.
23. Иман китергән, [Аллаһы Тәгаләнең ризалыгы өчен намаз, ураза, хаҗ һәм зәкят кебек] изге гамәлләр кылган һәм Раббыларына карата түбәнчелекле булган кешеләр – һичшиксез, җәннәт әһелләре, һәм алар анда мәңге калачак.
24. [Хакны күреп ишеткән һәм дөреслеккә ияргән мөэминнәр белән Аллаһның аятьләренә сукыр һәм саңгырау калган кяферләрдән торган] Ике фирканың хәле [яратылыштан] сукыр һәм саңгырау белән [яхшы] күргән һәм [яхшы] ишеткән кешеләрнеке кебек. Алар [сыйфатларында] тиң була аламы? Сез уйлап карамыйсызмы әллә?
25. Без Нухны [галәйһиссәлам] кавеменә җибәрдек [һәм ул болай диде]: «Һичшиксез, мин – сезгә [җибәрелгән һәм сезне газапка төшерәчәк сәбәпләрдән котылу юлын] аңлатучы бер кисәтүчемен.
26. Аллаһтан башка берәүгә дә гыйбадәт кылмагыз, мин [Аллаһы Тәгаләдән башка берәүгә табынган очракта башыгызга киләчәк] сезнең өчен читен бер көннең газабыннан куркамын».
27. Кавеменнән кяфер булган башлыклары: «Без сине үзебез кебек бер кеше итеп кенә күрәбез. Янә сиңа безнең иң түбәннәребез генә [яхшылап уйлап-нитеп тормыйча] беренче булып ияргәннәрен күрәбез. Без [сезгә иярүне кирәк кылган] ниндидер бер өстенлегегезне дә күрмибез. Без сезне ялганчылар дип саныйбыз», – диде.
28. [Нух [галәйһиссәлам] аларга] Әйтте: «И, кавемем! Әгәр мин Раббымнан [килгән] ап-ачык бер дәлилгә таянган булсам, һәм Ул миңа Үз хозурыннан сезгә күренмәгән [пәйгамбәрлек кебек] бер рәхмәт биргән булса? Әллә ул [мин алып килгән һидаять һәм рәхмәт] сездә нәфрәт уятса, без аны сезгә көчләп тагарбыз дип уйлыйсызмыни?
29. И, кавемем! Мин ул [динне сезгә ирештергәнем] өчен сездән бер мал сорамыйм. Минем әҗерем – Аллаһта. Мин ул иман китергән кешеләрне кумаячакмын, чөнки, һичшиксез, алар Раббылары [хозурында дәрәҗә ияләре, Ахирәттә дә Аның нигъмәтләре] белән очрашачаклар. Ләкин мин сезне [Раббыгыз белән очрашачагыгыз һәм Аның хозурында бу кешеләрнең сездән югарырак булачагын белмәгән] җаһил кешеләр дип күрәм.
30. И, кавемем! Әгәр мин аларны куа калсам, кем миңа Аллаһтан [киләчәк газапка каршы] ярдәм итә алыр? Сез һич кенә дә уйламыйсызмы?
31. Мин сезгә: «Аллаһның хәзинәләре минем янымда» – дип әйтмим. Мин [Аллаһ хәбәр итмәгән] гаибне дә белмим. Янә мин: «Мин – бер фәрештәмен», – дип тә әйтмим. Мин [сезгә ярыйм дип] күзләрегездә түбән булган кешеләр хакында: «Аллаһ аларга [ике җиһанда да] бернинди дә хәер бирмәячәк», – дип тә әйтмим. Аллаһ аларның күңелләрендәгене яхшырак белә. [Ышанмыйча, аларны кусам] Мин ул тәкъдирдә залимнәрдән булачакмын».
32. Алар [мөшрикләр]: «И, Нух! Син [тоткан юлыбыздан кайтуыбыз өчен] безнең белән тартыштың һәм тартышуыңны арттыра бардың. Әгәр син тугры кешеләрдән булсаң, вәгъдә иткәннәреңне китер инде», – диделәр.
33. [Нух [галәйһиссәлам] Әйтте: «[Газапны китерү минем көчемнән килә торган нәрсә түгел] Теләсә, аны сезгә Аллаһ кына китерә ала. Әмма сез [башыгызга килгән ул газаптан качып котылу белән, Аллаһы Тәгаләне] берничек тә гаҗиз калдыра алмаячаксыз.
34. Аллаһ [сезнең ирекле ихтыярыгыз белән начар юлны сайлаганыгызны белгәне өчен] сезне адаштырырга теләгән булса, мин сезгә [никадәр генә] игелек кылырга теләсәм дә, киңәшләрем сезгә файда китермәс. Ул – Раббыгыз. Һәм Аңа гына кайтарылачаксыз».
35. Әллә алар [Нухның [галәйһиссәлам] мөшрик кавеменнән булганнар]: «Аны ул уйлап чыгарды бит», – диләрме? [И, Нух [галәйһиссәлам]!] Әйт: «Мин аны уйлап чыгарган булсам, минем гөнаһ эшләвем – минем өстә, әмма мин сез [миңа яла ягып] кылган гөнаһтан еракмын».
36. [Тугыз йөз илле ел буена сабыр иткәннән соң] Нухка [галәйһиссәлам] вәхи ителде: «Синең кавемеңнән [бүгенгә кадәр] иман китерүчеләрдән башка берәү дә һич инанмаячак. Син алар кылган нәрсәләр өчен борчылма.
37. [Кяферләрнең һөҗүмен кире кагу өчен] Безнең саклавыбыз белән һәм вәхиебез белән көймә яса. Золым кылган кешеләр өчен исә [догада булып] Миннән сорама. Һичшиксез, алар суга батырылачаклар».
38. Ул көймә ясады, кавеменең олуглары исә үткән саен аны мыскыл иттеләр. Ул [алар мыскыл иткән саен, аларга] әйтте: «Сез безне мыскыл итсәгез, сез [безне] мыскыл иткәнегез кебек, без дә сезне [дөньяда суга батканда, Ахирәттә утта янганда] мыскыл итәрбез.
39. Сез [тиздән] кимсетүле газап кемгә киләчәген, даими газап кемгә киләчәген беләчәксез».
40. [Көймәгә утыру] Әмеребез килгәч һәм [Хавадан [радыйаллаһу ганһа] калган таш] тандыр [су бәреп] кайнап чыккач, Без [Нухка [галәйһиссәлам]: «[Суга батудан исән каласы кешеләрне һәм нәселләреннән файдаланасы җан ияләренең] Һәрбереннән [ата һәм анадан] икешәрне һәм, сиңа каршы сүз әйтелгәннәрдән тыш, гаиләңне [хатының белән өч улыңны] һәм иман китергән [бүтән] кешеләрне керт», – дидек. Аның белән исә бик аз гына кеше иман итте.
41. [Нух [галәйһиссәлам] үзенә ияргән мөэминнәргә] Әйтте: «[Аллаһның әмере белән] Аңа үтегез! Аның йөзүе дә, туктавы да Аллаһның исеме белән [булыр]. Һичшиксез, минем Раббым – [гөнаһларны] Гафу итүче, Рәхимле.»
42. Ул [көймә] таулар кебек дулкыннар эчендә алар белән кузгалып киткәч, Нух [алардан] аерым бер җирдә булган улына: «И, улым! Безнең белән бергә [иман итеп, бу көймәгә] утыр, кяферләр белән бергә булма», – дип эндәште.
43. Ул [Кәнган исемле улы] исә: «Мин мине судан саклаячак бер тауга сыеначакмын», – диде. Ул [аны бу мәгънәсез фикереннән кайтару һәм аңа хакыйкатьне аңлату өчен]: «Бүген, [Аллаһы Тәгалә] рәхмәт иткән кешедән башка, Аллаһның [газап] әмереннән котылган берәү дә юк» – диде. [Атасы белән улы сөйләшеп тә бетермәгәннәр иде] Дулкыннар араларына керде, һәм ул суга батучылардан булды.
44. [Ахыр чиктә бөтен кяферләр дә туфанга баткач, Аллаһ тарафыннан:] «И, җир! Суны сеңдер! И, күк! Син дә [яңгырыңны] тот!» – диелде. Су азайды, [кяферләр һәлак ителеп, мөэминнәрнең коткарылуы белән бәйле] эш башкарылды һәм ул [көймә] Җудига туктады [һәм шулчак]: «Залимнәр кавеме һәлак булсын!» – дип әйтелде.
45. [Күзе алдында баласының һәлак булганын күргән] Нух [галәйһиссәлам] Раббысына мөрәҗәгать итеп: «И, Раббым! Һичшиксез, улым бит – минем гаиләмнән. [Син исә минем гаиләмне коткарачаксың дип сүз биргән идең]. Синең вәгъдәң – хак, һәм Син – хакимнәрнең иң гадел хөкем бирүчесе» – диде.
46. [Аллаһы Тәгалә] Әйтте: «И, Нух! Ул – синең гаиләңнән түгел. Һичшиксез, бу [рәвешле дога кылуың] – килешле булмаган бер гамәл. Син үзең белмәгән нәрсә турында Миннән сорама. [Моның кебек сорауларның килешсезлеген] Белмәүчеләрдән булма дип, Мин сиңа вәгазь кылам».
47. [Раббысының бу нәсыйхәтен кабул итеп тыңлаган Нух [галәйһиссәлам] Әйтте: «И, Раббым! Мин белмәгән бернәрсәне Синнән соравымнан Сиңа сыенам. Әгәр мине ярлыкамасаң һәм мине кызганмасаң, [һичшиксез] мин зарар күрүчеләрдән булырмын».
48. [Көймәдән төшәргә вакыт җиткәч] Әйтелде: «И, Нух [галәйһиссәлам]! Сиңа һәм синең белән булган өммәтләргә Бездән бер иминлек һәм бәрәкәтләр [казану] белән [көймәдән] төш. [Синең нәселеңнән чыгачак кяфер] Өммәтләрне исә башта [мул ризык белән] рәхәт яшәтәчәкбез, шуннан соң [Ахирәттә] аларга Бездән тилмерткеч бер газап кагылачак».
49. [Расүлем!] Болар – Без сиңа вәхи иткән гаиб хәбәрләрдән. Моңа кадәр алар турында син дә, кавемең дә белми иде. Шулай булгач, [Нух [галәйһиссәлам] сабыр иткән кебек] син дә сабыр ит. Һичшиксез, [эшнең хәерле] соңы – [ширектән һәм инкярдан сакланган] тәкъвалык ияләренеке.
50. Гадкә исә [нәселдәшлек ягыннан] кардәшләре [булган] Һудны [галәйһиссәлам] пәйгамбәр итеп җибәргән идек]. Ул [илчелек вазифасын алганчы, аларга] әйтте: «И, кавемем! Аллаһка [гына] гыйбадәт кылыгыз, сезнең Аннан башка һичбер илаһыгыз юк. Сез [потларыгызны Аллаһка тиңдәш итеп, Ахирәттә аларны Аллаһ хозурында үзегезгә шәфәгатьчеләр дип игълан итеп] ялган уйлап табасыз.
51. И, кавемем! Мин аның өчен сездән бер мал сорамыйм. Минем әҗерем – мине яралткан Затта. Әллә [һаман хак-нахак белән дөрес-ялгышны] аңламыйсызмы?
52. И, кавемем! Раббыгыздан [гөнаһларыгыз өчен] мәгъфирәт сорагыз, шуннан [гөнаһ эшләгәнегез саен, кичектермичә, шундук] Аңа тәүбә кылыгыз. Ул мул итеп күкне [яңгыр итеп] яудырыр һәм [кысыр хатыннарыгызга нәселләр бирү белән] куәтегезгә куәт кушып, сезне арттырыр. Әмма сез, [ширек һәм инкяр гөнаһында үҗәтләнгән] гөнаһлылар буларак, [дәгъватымнан] йөз чөермәгез».
53. [Бу тәэсирле нәсыйхәтләргә карамастан, алар чамасыз кирелекләре аркасында] Әйттеләр: «И, Һуд [галәйһиссәлам]! Син безгә [дәгъваңның дөреслеген исбат итәрлек] бернинди ачык дәлил дә китермәдең. Без, синең сүзең сәбәпле, илаһларыбызны беркайчан да калдырмаячакбыз. Без сиңа иман китермәячәкбез.
54. Без [синең турыда] фәкать: «Илаһларыбызның берсе сиңа [тилелек кебек] бер яманлык җибәргән», – дип кенә әйтә алабыз». [Һуд [галәйһиссәлам] исә, аларга җавап итеп] Әйтте: «Һичшиксез, мин Аллаһны шаһит итеп чакырам, сез дә шаһит булыгыз: мин сезнең [Аллаһка] ширек кушканнарыгыздан еракмын.
55. [Янә шаһит булыгыз] Аңардан башка берәүдән [дә еракмын]. Барыгыз бергә миңа тозак корыгыз һәм миңа [күз ачып йомарлык кадәр дә] һич кичектерү бирмәгез.
56. Һичшиксез, мин үземнең дә, сезнең дә Раббыгыз булган Аллаһка тәвәккәл кылдым. [Җир йөзендә] Ул маңгай чәченнән тотып тормаган [һәм аны теләгәнчә йөртмәгән] бер генә хәрәкәт итә алучы да юк. Һичшиксез, минем Раббымның юлы туры.
57. Әгәр [бу дәгъватымны кабул итүдән] йөз чөерсәгез, мин инде сезгә җибәрелгән нәрсәне сезгә ирештердем. Әмма Раббым [бу кире кагуыгыз аркасында сезне һәлак итәчәк һәм] сезнең урынга бер кавемне китерәчәк. Сез исә Аңа бернинди зарар да ясый алмаячаксыз. Һичшиксез, минем Раббым – һәрнәрсәне [күзәтүче һәм] саклаучы.»
58. Әмеребез килгәч, Һудны [галәйһиссәлам] һәм аның янындагы иман китергән кешеләрне рәхмәтебез белән коткардык һәм аларны каты газаптан йолып калдык.
59. [Расүлем!] Бу Гад [кавеме халкы] иде. Алар Раббыларының аятьләрен инкяр иттеләр, Аның илчеләренә каршы чыктылар һәм алар һәр үзсүзле үҗәт кешенең әмеренә иярделәр.
60. Алар бу дөньяда да, Кыямәт көнендә дә ләгънәткә дучар булачаклар. Һичшиксез, Гад [кавеме] Раббыларын инкяр итте. Һудның [галәйһиссәлам] кавеме булган Гад [кавеме бөтен рәхмәтләрдән] ерак булсын.
61. Сәмудка исә кардәшләре [булган] Салихны [галәйһиссәлам] пәйгамбәр итеп җибәргән идек]. Ул әйтте: «И, кавемем! Аллаһка [гына] гыйбадәт кылыгыз, сезнең Аннан башка һичбер илаһыгыз юк. Ул сезне туфрактан яралтты һәм сезне анда урнаштырды. Сез Аңардан ярлыкау сорагыз, шуннан Аңа тәүбә кылыгыз. Һичшиксез, минем Раббым – бик якын, [Үзенә дога кылучыларның теләкләренә] җавап бирүче.
62. [Салихның [галәйһиссәлам] бу нәсыйхәтләрен тыңлаган мөшрик кавеме] Әйттеләр: «И, Салих! Элек син арабызда өмет багланган бер кеше идең [ләкин бу тәүхид дәгъватыңнан соң, синнән өмет өзелде]. Әллә син безне аталарыбыз табынган нәрсәләргә табынудан тыясыңмы? Һичшиксез, без син безне дәгъват иткән [Аллаһның берлегенә иман яки потларны инкяр итү кебек] нәрсәләрдән шомлы икеләнү эчендәбез».
63. [Салих [галәйһиссәлам] Әйтте: «И, кавемем! Әгәр мин Раббымнан [килгән] ап-ачык бер дәлилгә таянган булсам, һәм Ул миңа Үз хозурыннан сезгә күренмәгән [пәйгамбәрлек кебек] бер рәхмәт биргән булса? Инде мин Аңа каршылык кылган булсам, кем мине Аллаһтан [киләчәк газаптан] саклый алыр? [Әгәр мин, сезне тыңлап, Аллаһка каршы төшсәм] Сез миңа зарардан башка бернәрсә дә арттырган булмассыз.
64. И, кавемем! Бу – сезгә [пәйгамбәрлегемнең хаклыгын исбат иткән] бер могҗиза буларак Аллаһның [кодрәте белән бар ителеп, кыядан чыгарылган] ана дөя. Аны Аллаһның җирендә [үз иркенә] калдырыгыз, ашасын [эчсен]. [Аны бугазлап үтерү түгел] Аңа [аз гына да] явызлык белән кагылмагыз, юкса, сезне [өч көн үтүгә] бик якын бер газап тотачак».
65. Әмма алар, [бу әмергә каршы төштеләр һәм] аякларын чабып, [ахыр чиктә ул] дөяне суйдылар. [Салих [галәйһиссәлам] аларга] Әйтте: «Өйләрегездә өч көн хозурланыгыз. Бу – ялган булмаган бер вәгъдә».
66. [Мөшрикләрнең газап ителүе турындагы] Әмеребез килгәч, Салихны [галәйһиссәлам] һәм аның янындагы иман китергән кешеләрне рәхмәтебез белән [газаптан] коткардык. [Бигрәк тә] Ул [мөшрикләрнең ачы тавыш белән һәлак ителгән] көннең хурлыгыннан да [аларны исән калдырдык]. [Йә, Мөхәммәд!] Һичшиксез, синең Раббың – Иң көчле, Бөек.
67. [Көферлек кылып, үз-үзләренә] Золым иткән кешеләрне исә [Җәбраилдән килгән] тавыш тотты, һәм алар йортларында йөзтүбән капланган булдылар.
68. Гүяки алар анда һич яшәмәгәннәр дә. Һичшиксез, сәмуд [кавеме] Раббыларын инкяр иткән иде. Сәмуд [бөтен рәхмәтләрдән] ерак булсын.
69. Безнең илчеләребез [булган фәрештәләр] Ибраһимга [галәйһиссәлам] бер баласы булачагы турындагы] сөенеч [һәм Лут [галәйһиссәлам] кавеменең һәлак ителәчәге турындагы] хәбәр белән килделәр дә: «Сәлам [һәм саулык сиңа]!» – диделәр. Ул да: «[Сезгә дә] Сәлам [булсын]!» – диде һәм кыздырылган бозау [ите] китерергә ашыкты.
70. Әмма кулларын аңа сузмаган хәлдә күргәч, ул аларны ятсынды һәм алардан курку хис итте. Алар: «Курыкма! Һичшиксез, без Лут [галәйһиссәлам] кавеменә җибәрелдек», – диделәр.
71. [Бу вакытта] Хатыны [Сара] исә [пәрдә артында] тора иде, [Лут [галәйһиссәлам] кавеменең һәлак ителүенә һәм иренең куркуы бетүенә сөенеп] көлеп җибәрде. Без исә аны Исхак [исемле мөбәрәк бала бирүебез] белән, Исхактан соң Ягъкуб [исемле онык] белән сөендердек.
72. Ул [гаҗәпләнеп] әйтте: «Ни үкенеч миңа! Мин тудырачакмынмы? Мин бит инде карчыкмын. Бу ирем дә – бер карт. Һичшиксез, бу – искитәрлек бер нәрсә!»
73. [Фәрештәләр] Әйттеләр: «[И, Сара!] Аллаһның әмеренә хәйран каласыңмы әллә? И, әһле бәйт! Аллаһның рәхмәте һәм бәрәкәтләре сезгә булсын! Һичшиксез, Ул – Мактауга лаеклы, Юмартлыгы бөек булучы.
74. Ибраһимнан [галәйһиссәлам] курку киткәч һәм аңа сөенечле хәбәр килгәч, ул [«Анда иманлы кешеләр була торып, ничек аларның барысын бергә һәлак итәчәксез?» дип] Лут [галәйһиссәлам] кавеме хакында Безнең [илчеләребез] белән сүз көрәштерергә тотынды.
75. Һичшиксез, Ибраһим [галәйһиссәлам] үч алу мәсьәләсендә] һич ашыкмаган, [бәндәләрнең котылуы өчен] күп аһ орган һәм [Аллаһыга] юнәлгән бер кеше иде.
76. [Фәрештәләр Ибраһимга [галәйһиссәлам]:] «И, Ибраһим! [Никадәр генә мәрхәмәтле булсаң] Моннан ваз кич. Һичшиксез, Раббыңның әмере килде инде. Аларга котылгысыз бер газап киләчәк инде» [диделәр].
77. Илчеләребез Лутка [галәйһиссәлам] килгәч, ул [ливатага бирелгән бозык кавеменнән] алар өчен борчуга төште һәм көче [азлыгы] аркасында кыенлык кичерде дә: «Бу – бик читен бер көн», – диде.
78. Кавеме [егетләр сурәтендә Лутка [галәйһиссәлам] мосафир булып килгән фәрештәләрне күргәч] йөгерешеп аңа килде. Алар элек тә инде [ир белән ир якынлык кылу, хатыннарга арттан килү, отышлы уен кебек] яман нәрсәләр белән мәшгуль иделәр. [Лут [галәйһиссәлам] аларга] Әйтте: «И, кавемем! Менә минем [өммәтемнең хатыннары; бер пәйгамбәр үз өммәтенең атасы урынында булганлыктан, болар минем] кызларым, алар сезнең өчен тагын да пакь. Аллаһтан куркыгыз да, мосафирларым каршында мине хур итмәгез. Арагызда дөрес фикерле бер генә кеше дә юкмыни?»
79. Алар әйттеләр: «Син безнең өчен кызларыңа бернинди [кызыксыну юклыгын, өйләнүгә] хаҗәтебез булмаганны беләсең бит. Син безнең ни теләгәнебезне дә беләсең».
80. [Лут [галәйһиссәлам] Әйтте: «Минем сезгә каршы көчем булса иде яки мин көчле бер таянычка сыена алсам иде».
81. [Фәрештәләр] Әйттеләр: «И, Лут [галәйһиссәлам]! Без – Раббыңның илчеләребез. Алар беркайчан да сиңа ирешә алмаячаклар. Син төннең бер өлешеннән соң гаиләң белән бергә юлга чык. Әмма сездән берегез дә борылмасын. Тик аларга киләчәк нәрсә хатыныңа да киләчәк. Һичшиксез, аларга вәгъдә ителгән вакыт – таң вакыты. Таң вакыты бик якын түгелме?»
82. Безнең [Лут [галәйһиссәлам] кавеменең һәлак ителүе хакындагы газап] әмеребез килгәч, [алар яшәгән җиде шәһәрне Җәбраилнең канаты белән астын өскә китереп] өстен аска әйләндердек һәм аларга бер-бер артлы каткан балчыктан ташлар яудырдык.
83. Раббың хозурында [булган яшерен урыннарда ак-кызыл билгеләр, галәмәтләр һәм атылачак кешенең исеме белән] тамгаланган [ташларны яудырдык]. Алар – [ширек кушкан] залимнәрдән [беркайчан да] ерак түгел. [Залимнәр башларына таш явуга лаеклы].
84. Мәдйәнгә исә кардәшләре [булган] Шугайбны [галәйһиссәлам] пәйгамбәр итеп җибәрдек]. Ул [илчелек вазифасын алганчы] әйтте: «И, кавемем! Аллаһка [гына] гыйбадәт кылыгыз, сезнең Аннан башка һичбер илаһыгыз юк. [Нәрсәнедер сатканда] Төгәл үлчәгез һәм кешеләргә [үз малларын һәм] әйберләрен киметмәгез. [Чөнки] Мин сезне иркенлектә [яшәгәнегезне] күрәм [мондый хәлдә сез киметеп түгел, шөкер йөзеннән, арттырып бирергә тиешсез]. Әмма [бу гөнаһтан ваз кичмәгән очракта] мин сезнең өчен [һәммәгезне һәлак итәчәк] уратып алган бер көннең газабыннан куркамын.
85. И, кавемем! [Нәрсәнедер сатканда] Төгәл-гадел үлчәгез һәм кешеләргә әйберләрен киметмәгез. Һәм [аларның хакларына кереп, динегез һәм Ахирәтегезгә файда җәһәтеннән] җирдә [көферлек һәм залимлек кылып] бозыклык чыгармагыз.
86. [Кешеләргә хакларын тутырып биргәнегездән соң] Аллаһның сезгә калдырганы [гаделсез керем юлы белән җыярга тырышуларыгыздан] сезнең өчен яхшырак. Әгәр иман китергән кешеләр булсагыз. Мин – сезгә [гөнаһлардан саклануыгыз өчен] сакчы түгел.
87. Әйттеләр: «И, Шугайб! Аталарыбыз табынган нәрсәләрне һәм малларыбызны теләгәнебезчә [киметеп яки арттырып] тотуны калдырырга сиңа намазың әмер итәме әллә? Һичшиксез, син бит – тыйнак һәм төпле кешесең».
88. [Шугайб [галәйһиссәлам] аларның бу мыскыллы сүзләренә җавап итеп] Әйтте: «И, кавемем! Әгәр мин Раббымнан [килгән] ап-ачык бер дәлилгә таянган булсам, һәм Ул миңа Үзеннән сезгә күренмәгән хәерле бер ризык биргән булса [гөнаһларыгызны ташлауны сезгә әмер итмәү һәм пәйгамбәрләрнең җибәрелү максатының киресен эшләү миңа килешәме]? Мин үзем сезне тыйган нәрсәдә [үзем тыйганны үзем эшләп] сезгә каршы төшәргә теләмим. Мин көчемнән килгән кадәр [вәгазь белән] төзеклек [булуын гына] телим. Миңа Аллаһ кына ярдәм итә. Мин [бу мәсьәләдә] Аңа гына тәвәккәл иттем һәм Аңа гына юнәлдем.
89. И, кавемем! Миңа каршы төшүегез Нухның [галәйһиссәлам] кавеменә яки Һудның [галәйһиссәлам] кавеменә яки Салихның [галәйһиссәлам] кавеменә килгән [дәһшәтле газаплар кебек] нәрсәләрнең бер охшашын сезгә дә китермәсен. Лутның [галәйһиссәлам] кавеме дә [ни вакыт, ни яшәү урыны ягыннан] сездән һич ерак түгел.
90. Сез Раббыгыздан ярлыкау сорагыз, шуннан соң [элек кылган ширек кылу гөнаһыгыздан] Аңа тәүбә кылыгыз. Һичшиксез, минем Раббым – Рәхимле, Яратучы.
91. [Ул адашкан кавем пәйгамбәрне мыскыл итәр өчен] Әйттеләр: «И, Шугайб! Сөйләгән нәрсәләреңне аңламыйбыз. Без сине арабызда [бернигә дә көче-куәте җитмәгән] бер зәгыйфь дип күрәбез. Синең кабиләң [һич куркытмаса да, аларның безнең диндә булганнары өчен каршыбызда әһәмиятләре бар, ул да] булмаса, сине ташлар атып үтергән булыр идек. Синең безгә һич кадерең юк.
92. [Шугайб [галәйһиссәлам] аларның бу янау тулы сүзләренә җавап итеп] Әйтте: «И, кавемем! Минем кабиләм сезнең өчен Аллаһтан да кадерлерәкмени, [Аллаһы Тәгаләнең бөек хәтерен исә санга сукмыйсыз; болай итеп сез] Аңа артыгыз белән борылдыгызмыни? Һичшиксез, минем Раббым сезнең ни кылганнарыгызны [гыйлеме, кодрәте белән дә] чолгап алган.
93. И, кавемем! Сез булган көчегезгә тырышыгыз. Һичшиксез, мин дә [дин юлында] тырышачакмын. Кемгә хурлыклы газап киләчәген һәм кемнең ялганчы булачагын тиздән беләчәксез. Көтегез, мин дә сезнең белән көтәчәкмен».
94. [Мөшрикләрнең газабы турындагы] Әмеребез килгәч, Шугайбны [галәйһиссәлам] һәм аның янындагы иман китергән кешеләрне рәхмәтебез белән коткардык. [Көферлек кылып, үз-үзләренә] Золым иткән кешеләрне исә [Җәбраилдән [галәйһиссәлам] килгән ачы] тавыш тотты, һәм алар йортларында йөзтүбән капланган булдылар.
95. Гүяки алар анда һич яшәмәгәннәр дә. Сәмуд [кавеме рәхмәтләрдән] ерак булган кебек, Мәдйән [халкы да] ерак булсын.
96. Һәм Без Мусаны [галәйһиссәлам] таяк, яп-якты кул, су басу, чикерткә, бет-борча, гөберле бака, кан, уңышларының һәм җаннарның кимүе буларак тугыз могҗизадан торган] аятьләребез белән һәм дә [аҗдаһага әверелгәч, меңләгән сихерче кулланган әйберләрне йоткан таяк кебек] ап-ачык дәлил белән җибәрдек.
97. Фиргавенгә һәм аның олуг кешеләренә. Әмма алар [Мусаның [галәйһиссәлам] әмерен кире кактылар] фиргавеннең әмеренә иярделәр. Хәлбуки, фиргавеннең әмере [туры юлга] чыгарган бернәрсә түгел иде.
98. Ул [фиргавен] Кыямәт көнендә кавеме алдына чыгачак һәм аларны утка алып барачак. [Сусызлыкны басу һәм эчәк-бавырларын суыту максаты белән] Аларны алып барган урын нинди дә яман!
99. Аларны монда да, Кыямәт көнендә дә ләгънәт эзәрлекләп барачак. Аларга бүләк ителгән бу [бәддогалар, ләгънәтләр кебек бөтен] нәрсә – нинди яман бүләк.
100. [Расүлем!] Бу [кыйсса] – [һәлак ителгән] шәһәрләрнең [халкы турындагы] хәбәрләреннән ки, аны Без сиңа сөйлибез. Алардан [һаман] аякта торганнары да бар, [юкка чыгарылып] чабып ташланганнары да.
101. Без аларга золым итмәдек, әмма алар үз-үзләренә золымда булдылар. Синең Раббыңның [газап] әмере килгәч, аларның Аллаһны ташлап табынган [ялган] илаһлары бернәрсәдән дә сакламады. Аларга зарар китерүдән башка алар берни дә арттырмадылар.
102. [Расүлем! Халыклары мөшрик һәм] Залим булган урыннарны җәзалаганда, Раббыңның җәзасы шундый [бик авыр] була. Һичшиксез, Аның җәзасы тилмерткеч, бик каты [ничек кенә карышсаң да, котылу мөмкин түгел].
103. [И, Расүлем!] Һичшиксез, монда Ахирәт газабыннан курыккан кеше өчен бер билге бар, [чөнки гөнаһлыларның дөньяда чиккән газапларын күргән кеше, аларны Ахирәттә көтеп торган газапларны уйлаячак, аларның кылган гамәлләрен кире кагачак]. Ул [Кыямәт көне] – кешеләр [хисапка тартылып газап яки савапларын алырга] тупланачак көн, һәм ул – шаһитлары күп булган бер көн.
104. Без аны [соңгы кешегә кадәр үзендә җыелып, бер-берсенә шаһитлык итәчәк Кыямәт көнен] санаулы [аз] бервакытка гына кичектерәбез.
105. Ул көн җиткәч, Аның рөхсәте булмый торып, бер генә нәфес тә сөйләшә алмаячак. Алар арасында [илаһи газапка тартылачак] бәдбәхет тә, [илаһи вәгъдәсе белән үзләренә җәннәт вәҗиб булган] бәхетле дә булачак.
106. [Көферлекне сайлаганнары өчен] Бәдбәхет булган кешеләр – Ут эчендәләр. Алар өчен анда – [үкенечне белдергән] көчле ыңгырашу һәм туктаусыз елау [бар].
107. Әгәр синең Раббың [җәһәннәмнең суык катлавы белән газаплауны] теләмәсә, [Ахирәттә чиксез] күкләр һәм җир булганда, [ул кяферләр] анда [җәһәннәмдә] мәңге калачаклар. Һичшиксез, синең Раббың [бернинди каршылыксыз һәм комачау күрмичә] теләгәнен эшли.
108. Бәхетле булган кешеләр исә, [Ахирәттә чиксез] күкләр һәм җир бар булганда, бетмәс-төкәнмәс бер әҗер буларак – җәннәт эчендәләр. Синең Раббың башканы теләмәсә. Алар анда мәңге калачаклар.
109. [Расүлем! Кешеләрнең башына киләчәкләрдән хәбәрдар ителгәнеңә күрә] Син алар табынган нәрсәләрдә шикләнмә, [чөнки] алар элек аталары табынган кебек [зарарлы] гыйбадәт кылалар. Һичшиксез, Без [дөньяда аларны аздырачак ризыктан һәм Ахирәттә сәбәп булачак газаптан] насыйпларын киметмичә бирәчәкбез.
110. Без Мусага [галәйһиссәлам] Китап бирдек, ләкин аның турында ихтилафка төшелде [берәүләре тарафыннан кабул ителде, икенчеләре тарафыннан инкяр ителде]. Әгәр дә алданрак Раббыңнан [инкярчыларның җәзасын Ахирәткә калдыруы хакындагы карарын белдергән] бер сүз булмаса, алар арасында [күптән] хөкем бирелгән булыр иде. Һичшиксез, алар – [синең кавемеңнән кяфер булучылар] моңа [башларына киләчәк газапка һәм шуны белдергән Коръәнгә] карата шомлы бер икеләнү эчендәләр.
111. Һичшиксез, Раббың һәркемгә гамәлләре өчен тулысынча [җәзасын] бирәчәк, Ул бит аларның ни кылганнарыннан хәбәрдар.
112. [Расүлем!] Син [Коръәни Кәримдә] сиңа әмер ителгәнчә [ышануыңда һәм гамәлләреңдә] какшамас бул. Синең белән бергә [ширектән һәм инкярдан] тәүбә [кылып, иман] китерүчеләр дә [бернинди бозыклыкка да авышмыйча дөрес булсыннар]. Сез [чикләрне ашып] бозыклык кылмагыз, чөнки, һичшиксез, Ул – сезнең ни кылганнарыгызны күрүче.
113. Соңыннан, ул сезгә дә кагылмасын өчен, [ширек кушып] золым эшләгән кешеләр ягына авышмагыз. Сезгә Аллаһтан башка ярдәмчеләр юк. Соңыннан [Аллаһтан] ярдәм күрмәссез.
114. [Расүлем!] Көннең ике очында [өйлә һәм икенде вакытында] һәм [иртә вакыты белән ахшам-ястү кебек] төннең [таңга] якын сәгатьләрендә [фарыз булган биш вакыт] намаз укы. Һичшиксез, ул яхшы гамәлләр начар эшләрне йолалар. Бу – үгет алучылар өчен бер вәгазь.
115. [Расүлем! Кяферләрнең җәфалауларына түз, намаз кебек гыйбадәтләрне дәвам иттереп, гөнаһлардан саклануда] Сабыр ит. Һичшиксез, Аллаһ игелек ияләренең әҗерләрен юк итми.
116. Сездән алдагы гасырлар [халкы] арасыннан акыл ияләре булса иде дә, алар җирдә [кешеләрне гөнаһлардан] бозыклыктан тыйсалар иде. Ләкин Без коткарганнар арасында бик азлар гына шундый иде. Золым кылган кешеләр [Ахирәтне кайгыртуны ташладылар] рәхәткә ирештергән нәрсәләре артыннан иярделәр һәм гөнаһлы булдылар.
117. [Расүлем!] Әгәр халкы [начарлыкны] төзәтүче кешеләр икән, синең Раббың урыннарны [гөнаһсыз кешеләрне һәлак итү кебек зур бер] золым белән һәлак итмәячәк.
118. Әгәр Раббың [бер генә кешенең дә көферлекне сайламавын белеп, моның шулай булуын] теләсә иде, бөтен кешеләрне дә бер генә өммәт иткән булыр иде. Әмма алар [кайбере хакны табып һидаятькә ирешкән, кайберләре исә ялганда үҗәтләнеп, фикер каршылыгына төшкән] һәрдаим ихтилаф итүчеләр булачак.
119. Ләкин [бу фикер каршылыкларына төшеп, ихтилаф кылучылар] синең Раббыңның рәхмәте ирешкән кешеләрдән башка. Ул [Аллаһы Тәгалә] аларны шуның [гамәлгә ашуы] өчен генә яралтты. Раббыңның: «Һичшиксез, җәһәннәмне [гөнаһлы] җеннәр һәм [гөнаһлы] кешеләрнең барысы белән тутырачакмын», [рәвешендәге хөкемен белдергән] сүзе үтәлде.
120. [Өммәтләре тарафыннан кире кагылып, бик зур җәфалар чиккән кадерле] Пәйгамбәрләр турындагы хәбәрләрдән һәрберен синең күңелеңне [сабырлык белән тутыру һәм] куәтләү өчен сөйлибез. Боларда сиңа хак [мәгълүмат] һәм вәгазь, кешеләр өчен исә бер үгет килде.
121. [Расүлем!] Иман итмәгән кешеләргә әйт: «Сез [көферлек һәм миңа карата дошманлыкта] көчегездән килгәнчә тырышыгыз. Һичшиксез, без дә [Исламда нык калуда, сезгә каршы торуда булдыра алганча] тырышачакбыз.
122. Сез [безнең башыбызга бәла-казаларның килүен] көтегез, без дә [Аллаһтан сезгә гадел карар килүен] көтәчәкбез».
123. Күкләрдәге вә җирдәге [бөтен яшерен] гаиб нәрсәләр Аңа билгеле. [Расүлем!] Эшләрнең бөтенесе Аңа кайтарылачак. Аңа гына гыйбадәт кыл һәм [дошманнарыңнан сине коткаруы өчен] Аңа гына тәвәккәл кыл. Раббың бит сезнең ни кылганнарыгыздан гафил түгел.
Подробнее: https://milliard.tatar/news/tatarca-koran-tafsire-perevod-sury-xud-ayaty-9061