Бортпроводник таварыштыр штурвалче: канчап Сайдаш Ооржак Тывада бир дугаар херээжен ужудукчу болганыл
Тыва авиацияның төөгүзү бодунуң амыдыралын дээрге бараалгаткан кижилер-биле дорт холбаалыг солун болгаш уттундурбас эвээш эвес үелерни билир. Хөй кезиинде ужудуушкун транспортунда кол черни кижи төрелгетенниң күштүг чартыының төлээлери ээлеп турар, ынчалза-даа бистиң төөгүвүсте бирги черни Сайдаш Ооржак дээр херээжен кижи ээлеп турар. Ол «Тываавиа»авиакомпанияда ийиги ужудукчу болуп ажылдап турар.
Күзелче орук: Ак-Довурактан дээрге чедир
Сайдаш Ооржак Ак-Довурак хоорайга төрүттүнген. Ол бичиизинден-не авиацияны сонуургаар, чүге дээрге ооң дугайында билип алган. Ооң авазы ужудулга отрядынга эмчи болуп ажылдап турган. Школаны 2008 чылда дооскаш, ол боданмайн-даа күрүнениң полярлыг академиязынче (амгы Метеорология университединче) кирип алган.
Бортпроводниктен ужудукчуга чедир: профессионал кызыгаарларны эртип тургаш
Сайдаш дээди эртемни чедип алгаш, чедип алган чедиишкиннеринге доктааваан. 2013 чылда ол «Аэрофлоттуң Авиация школазы» деп хуу профессионал өөредилге албан черинче кирип алган.
«Аэрофлот» компаниязынга болгаш ооң салбырларынга бортпроводник кылдыр күш-ажылчы базымын эгелээш, үениң аайы-биле Сайдаш профессионал дээвииринге четкенин медереп билип, улуг чүүлдерже чүткүп эгелээн. Ынчангаш ол 2022 чылда Санкт-Петербургтуң хамааты ужар чүүлдүң Күрүне университединиң Якутск хоорайда филиалынче ужудукчу болур дээш кирип алган.
Чедиишкинниг доозары болгаш чаа горизонтулар
Үш чыл күжениишкинниг өөренгеш, 2025 чылдың чайынында Сайдаш университетти чедиишкинниг дооскаш, республиканың «Тываавиа» компаниязынга ажылдай берген, ында ам-даа ажылдап чоруур. Ужудукчу мергежилге хамааржыр нарын чүүлдер турзажок материалды доктаамал белеткеп, ханы өөренип алыры кандыг-даа бергелерни ажып эртеринге дузалаар деп ол демдеглээн
Ынчалза-даа ол ам доктаамал ажылдаар черлиг-даа болза Сайдаш бодунуң арга-мергежилин сайзыраңгайжыдарын уламчылап, Екатеринбург хоорайда Уралдың авиация өөредилге төвүнге билиин бедидер курстарны эрткен.
Чоокта чаа ол инструктор-биле өөредилге-белеткел ужудуушкуннарын дооскан болгаш ужудукчуларның реестринче киирерин манап турар. Ооң моон соңгааргы сорулгазы — Кунгуртугже пассажирлер аргыштырылгазын ийиги ужудукчу кылдыр эгелээри.
Коллегаларның үнелели болгаш келир үеже көрүжү
Сайдаштың коллегалары ооң белеткелиниң бедик деңнелин болгаш мергежилинге шыңгыы хамаарылгазын демдеглеп турарлар. «Тываавиа» авиакомпанияда Ан-самолеттарның звенозунуң командири база ужудуушкун талазы-биле инструктор Василий Филенко Сайдаштың белеткелин бедии-биле үнелээн: «Ужудуушкун училищезин дооскаш, кандидат бодун мергежилдиг специалист кылдыр көргүскен, теоретиктиг кичээлдер чедиишкинниг эрткен. Эскериглер чок». Ол ышкаш ужудукчу мергежил эр-кызындан хамаарышпас болгаш кижи бүрүзү күжениишкин болгаш кызымаккай чорук турда, өзүлдеге күш-шыдалдыг дээрзин онзалап демдеглээн.
Сайдаш билиин бедидип, доктаамал өөренирин авиацияда ажылдың чарылбас кезээ деп санап турар. Тывадан дашкаар 17 чыл чурттаан-даа болза, ол чаныксап турган.
Ужудуушкун отрядының командириниң хүлээлгезин күүседип турар Мерген Кысыгбай тыва авиацияның 80 чыл оюнуң юбилейлиг чылында бирги тыва ужудукчу кыстың көстүп келгениниң төөгүлүг ужур-дузазын демдеглеп, ону эки демдек деп адаан. Ол ышкаш коллективте чаңчыккан стандарттар бар-даа болза, ужудукчуларга негелделер шуптузунга дөмей, коллегалары-биле харылзажыры онза хамаарылганы негеп турарын онзалап демдеглээн.
Сайдаш Ооржактың төөгүзү дээрге-ле чүткүлдүг, чаныш-сыныш чок болгаш стереотиптерни ажып эртериниң хей-аът киирер үлегер-чижээ-дир. Ол тыва авиацияның төөгүзүнде чаа арынны ажыдып, күзелинге бараалгаарынга белен кижи бүрүзү ону чедип алыр дээрзин тода бадыткап турар.
Инга Ондар.
Фото-чурук «ТываМедиаГрупп».