Рухі абменных курсаў галоўных замежных валют у Рэспубліцы Беларусь ў 2025г. адбываліся жорстка ў рамках стабільнага кошту валютнага кошыка Нацыянальнага банка Беларусі, і таму дакладна адлюстроўвалі ўзаемныя крос-курсы. Такім чынам, рознанакіраванасць курсавога руху, чым быў адметны год, меў знешні базіс.
Найбольш важлівым ў гэтым знешнім кантэксце ў 2025-м было:
1. Аслабленне даляра ЗША на амаль што 10% па вынікам года: індэкс даляра USDX (суадносіны $-даляра да кошыка з 6-ці валютаў: €-еўра, ¥-японскай ены, £-фунта стэрлінгаў, C$-канадскага даляра, kr-шведскай кроны і ₣-швейцарскага франка) знізіўся за год на 9,42%: ў канцы 2024г. USDX складаў 108,5 пунктаў, напрыканцы 2025-га – 98,26 пунктаў.
2. Значнае ўмацаванне расійскага рубля: да даляра ЗША ₽-рубель ($/₽) па вынікам года стаў даражэй на 30,0% (курс даляра ў Расіі ($/₽) вырас на 23,1%). Асноўны рост ₽-рубля прыйшоўся на першыя 5 месяцаў.
Валютны кошык Нацыянальнага банка Беларусі складаецца на 60% з ₽-рубля, на 30% з $-даляра і на 10% з ¥-юаня. Таму расійская валюта ў Беларусі падаражэла, а амэріканская і кітайская – патаннелі.
У выніку за 2025 год ў Беларусі:
- ₽-рубель – падаражэў на 10,7%
- $-даляр – патаннеў на 16,4%
- ¥-юань – патаннеў на 14,6%
- €-эўра – патаннеў на 5,73%
- валютны кошык – патаннеў на 0,88%.
Гадавыя (выніковыя, па курсам напрыканцы года) змяненні курсаў галоўных валют у Беларусі ў 2025 годзе з’яўляюца рэкорднымі за шмат гадоў:
- рост курса ₽-рубля ў Беларусі – найбольшы за 10 год
- падзенне курса $-даляра – гістарычна рэкорднае
- падзенне курса ¥-юаня – гістарычна рэкорднае
- падзенне курса €-эўра – найбольшае за 4 гады
- падзенне кошту валютнага кошыка, то бок інтэгральнае умацаванне BYN-рубля – найбольшае за 4 гады.
Курсавая валацільнасць, вызначаная гадавым каэфіцыэнтам хістання (гэта адносіны сярэднегадавога адхілення курса да сярэднегадавога значэння курса, у %-адсотках), паказвае, што цэнтральны рэгулятар пры курсавызначэнні ў 2025-м перш-наперш звяртаў ўвагу на валютны кошык, бо ягоны каэфіцыэнт хістання – найменьшы.
Гадавы каэфіцыэнт хістання:
- кошту валютнага кошыка – 0,519
- курса ₽-рубля – 2,044
- курса ¥-юаня – 3,184
- курса $-даляра – 3,990.
Месячны каэфіцыент хістання адлюстроўвае таксама ўвагу рэгулятара, але ў больш кароткі перыяд. Тут таксама найменьшыя ваганні – ў кошце валютнага кошыка. Але ў чэрвені больш увагі рэгулятара заслугоўвал курс ₽-рубля (ягоны каэфіцыэнт тады быў найменьшым), а ў траўні – курс $-даляра з ¥-юанем.
Па вынікам календарнага месяца ў 2025 годзе:
- ₽-рубель: даражаў 8 разоў (мах: +4,90% у лютым), таннеў 4 разы (мах: -2,29% у ліпені)
- $-даляр: даражаў 2 разы (мах: +1,31% у верасні), таннеў 10 разоў (мах: -5,79% у лютым)
- ¥-юань: даражаў 4 разы (мах: +1,69% у верасні), таннеў 8 разоў (мах: -7,04% у лютым)
- €-эўра: даражаў 6 разоў (мах: +2,53% у чэрвені), таннеў 6 разоў (мах: -5,66% у лютым)
- валютны кошык: даражаў 5 разоў (мах: +1,75% у траўні), таннеў 7 разоў (мах: -1,18% у красавіку).
Найбольшая курсавая рознанакіраванасць была ў лютым, што было вынікам росту ₽-рубля да $-даляра. Самыя «спакойныя» месяцы – жнівень і снежань.
Курс ₽-рубля ў Беларусі ў 2025г.: год пачаўся з 0,033448 ₽/BYN (3,3448 ₽100/BYN), год скончыўся на 0,037058 ₽/BYN (3,7058 ₽100/BYN). Гэта – ўмацаванне расійскай валюты на 10,7%.
Курс $-даляра ў Беларусі ў 2025 годзе: год пачаўся з 3,4735 $/BYN, год скончыўся на 2,9027 $/BYN. Такім чынам, $-даляр за год стаў танней на 16,4%.
Курс €-эўра ў Беларусі ў 2025 годзе: год пачаўся з 3,6246 €/BYN, год скончыўся на 3,4170 €/BYN. Вынік: €-эўра патаннеў на 5,73%.
Курс ¥-юаня ў Беларусі ў 2025 годзе: год пачаўся з 0,4850 ¥/BYN, год скончыўся на 0,4142 ¥/BYN. То бок, ¥-юань патаннеў на 14,6%.
Кошт валютнага кошыка Нацыянальнага банка Беларусі (₽–60%, $–30%, ¥–10%) ў 2025 годзе: год пачаўся з 0,17609 BYN, год скончыўся на 0,17454 BYN. Што азначае інтэгральнае ўмацаванне беларускага рубля на 0,88%.
======================================================
Дзен-канал MAX.BY.STATS Эканоміка і фінансы Беларусі
Спіс і тэматыка канала тут: кантэнт-навігатар
Тэлеграм-канал MAX.BY.STATS