Bir otaning qalb isyoni...
Ayoli vafot etgach, ota ham asta-sekin hayotdan uzildi.
U qariyalar uyiga kelgan kuni qo‘lida bitta eski sumka bor edi. Bu sumkada kiyimdan ko‘ra ko‘proq xotiralar joylangandi. Eng yuqorisida — ayolining ro‘moli. Uni tashlab ketishga yuragi chidamadi.
Ular 40 yildan ziyod birga yashashdi. Birga qiynalishdi, birga kulishdi, birga farzand ulg‘aytirishdi. Ayoli uning hayotidagi sukunat, uyidagi baraka, yuragidagi tinchlik edi. Ayol bor uyda hatto qashshoqlik ham iliq tuyulardi.
Kasallik esa kutilmaganda keldi. Ota tunlari bilan uxlamadi. Unga gʻamxoʻrlik qildi,qo‘lini bir lahza ham qo‘yib yubormadi. Ayoli oxirgi nafasida sekin pichirladi:
— Bolalarimizni asrang…
U bu so‘zlarni va’da sifatida qabul qildi. Ammo ayoli bilan birga uyning ruhi ham ketganini keyinroq angladi.
Ayolsiz uy sovuq bo‘lib qoldi. Devorlar o‘sha-o‘sha, ammo ichida hayot yo‘q. Farzandlar avval kelib turdi. Keyin kelishlar siyraklashdi. Oxiri telefonlar ham kamaya boshladi.
— Dada, ishlar ko‘p…
— Bolalar bilan ovora bo‘lib ketdik…
— Keyinroq boramiz…
U hech qachon e’tiroz bildirmadi.
Oxiri qarorni o‘zi qabul qildi. Qariyalar uyiga ketdi. Farzandlari bezovta bo‘lmasin, kelinlar noqulay ahvolga tushmasin deb. “Bu vaqtinchalik”, deb o‘zini ovutdi. Yuragi esa haqiqatni sezib turardi.
Bu uyda u eng jim odamga aylandi. Kechalari ayolining suratiga qarab pichirlab gapirardi. Go‘yo u hali ham yonida o‘tirgandek. Ba’zan tushida ayoli kelib, eski hovlini, bolalarning kulgisini ko‘rsatardi.
Bayram kunlari eng og‘ir sinov bo‘ldi. Kimnidir farzandlari olib ketdi. Uni esa hech kim kutmadi. Har safar eshik ochilganda yuragi bir lahza quvonib ketar, keyin yana sokin tortardi.
Bir kuni hamxonasi ohista so‘radi:
— Farzandlaringiz bormi?
U uzoq sukut saqladi, so‘ng past ovozda dedi:
— Bor… Lekin onalari ketgach, men ham ularning hayotidan chiqib qoldim.
Bu hikoya faqat bir ota haqida emas.
Bu — onasi yo‘qolgach, otasi ham sekin unutilayotgan oilalar haqida.
Bugun ota-onamiz tirik. Ular bizni kutyapti.
Ertaga esa faqat kechikkan pushaymon qolishi mumkin.
Onamiz ketgach, otamizni ham yo‘qotib qo‘ymaylik.