Яңы ҡоролма сит ил аналогтарынан ике-өс тапҡырға арзаныраҡ буласаҡ
Автотранспорт өсөн интеллектуаль борт регистраторын Өфөнөң вуз-ара кампусы ғалимдары эшләй.
Евразия ғилми-белем биреү үҙәге – Вуз-ара студенттар кампусы резиденты, Өфө дәүләт нефть техник университеты яңы транспорт сараларын һынау өсөн интеллектуаль борт регистраторын булдыра. Проект “Өҫтөнлөк-2030” сиктәрендә “Газпром” һәм “КамАЗ” менән берлектә тормошҡа ашырыла һәм санкциялар индерелгәндән һуң ҡулланылмай ҡалған ҡорамалдарҙы импортты алмаштырыуға йүнәлтелгән.
Өфө дәүләт нефть техник университетының Нефть һәм газ сәнәғәтендә һәм төҙөлөштә ер өҫтө транспортын файҙаланыу кафедраһы ғалимдары программа-аппарат комплексын эшләй, ул сит ил аналогтарынан ике-өс тапҡырға арзаныраҡ буласаҡ һәм һынау һөҙөмтәләрен тиҙерәк анализларға һәм техника конструкцияһын төҙәтергә мөмкинлек бирәсәк.
– Транспорт тармағы өсөн техниканы проектлауҙан алып баҙарға сығарыуға тиклем циклды ҡыҫҡартыу мөһим. Бындай теркәүсе узелдарҙың эшен датчик сигналдары буйынса оператив баһаларға һәм инженерлыҡ ҡарарҙарын тиҙерәк ҡабул итергә ярҙам итә – был сифатҡа, ышаныслылыҡҡа һәм хәүефһеҙлеккә туранан-тура йоғонто яһай, – тип эшләнмәнең мөһимлеген билдәләне Башҡортостан Республикаһы транспорт һәм юл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Виктор Жульков.
Мәғлүмәттәрҙе анализлау өсөн машиналар өйрәнеү һәм яһалма интеллект нигеҙендә махсус программа тәьминәте эшләнә. Ул ҙур мәғлүмәт күләмдәрен эшкәртергә ярҙам итә һәм эшкәртеү ваҡытын һиҙелерлек ҡыҫҡарта.
– Ҡоролмабыҙҙың үҙенсәлеге шунда: ул двигателдәге детонация процестарын асыҡлай, двигателдең һәм башҡа мехатрон системаларҙың эш параметрҙарын оҙаҡ теркәй ала. Тағы бер өҫтөнлөгө – транспорт сараһы архитектураһына интеграцияланыу һәм автомобилдең һанлы селтәре мәғлүмәттәрен һәм һынаусы датчиктарҙың сигналдарын синхрон теркәү һәләте, – ти проект етәксеһе, Өфө дәүләт нефть техник университетының Нефть һәм газ сәнәғәтендә һәм төҙөлөштә ер өҫтө транспортын файҙаланыу кафедра мөдире Сергей Кинев.
Эшкәртеүселәр әйтеүенсә, Рәсәйҙә етештерелгән бындай автономлы теркәүселәр әлегә юҡ. Беҙҙең илгә импорт теркәүселәр хәҙер килтерелмәй, өҫтәүенә улар бик ҡиммәт. ӨДНТУ ғалимдары ҡиммәте буйынса күпкә арзаныраҡ һәм мөмкин тиклем Рәсәй компоненттарынан етештереләсәк ҡоролма эшләргә тырыша.
Тикшеренеүселәр макет өлгөһөн йыйып, уның эшсәнлеген тикшерә. Параллель рәүештә программалаусылар командаһы эшләй башлаясаҡ. Уға иҫәпләү техникаһы һәм инженер кибернетикаһы кафедраһы студенттарын йәлеп итеү планлаштырыла.
– Беҙ ватан автотранспортын эшләүселәргә һәм етештереүселәргә тиҙ арала һөҙөмтә алырға мөмкинлек биргән уңайлы ҡорал тәҡдим итергә теләйбеҙ. Беҙҙең ҡоролма менән ошо өлкәлә ҡулланылған сит ил регистраторын алмаштырырға мөмкин, – ти проектта төп ҡатнашыусыларҙың береһе Өфө дәүләт нефть техник университетының Нефть һәм газ сәнәғәтендә һәм төҙөлөштә ер өҫтө транспортын файҙаланыу кафедраһы доценты Данир Шәмсетдинов.
Борт регистраторының ҙур маҡсатлы аудиторияһы бар: тәгәрмәсле транспорт сараларын етештереүселәр һәм эшләүселәр, ғилми-тикшеренеү институттары, юғары уҡыу йорттары, хатта спортсы-автоуҙышсылар. Команда үҙ ихтыяждары өсөн эшләгән һәм патентланған сигнал генераторы автомобиль диагностикаһы белгестәрен ҡыҙыҡһындыра.
Белешмә.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Президент Владимир Путин ҡушыуы буйынса Рәсәйҙә заманса кампустар селтәре булдырыла. 2030 йылға илдә 25 кампустан торған йондоҙлоҡ барлыҡҡа килергә тейеш. Был йүнәлеш буйынса эште Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте һәм Рәсәй Мәғариф һәм Фән Министрлығы алып бара. Әлеге ваҡытта “Йәштәр һәм балалар” милли проекты (национальный проект “Молодежь и дети”) ярҙамында 24 ошондай студент ҡаласығы проекты әҙерләнә һәм төҙөлә. 2036 йылға кампустар һаны 40-ҡа тиклем артасаҡ.
Башҡортостан заманса кампустар селтәрен булдырыу буйынса федераль проект тормошҡа ашырылған Рәсәйҙең пилот төбәктәренең береһе булды. Өфөлә Евразия фәнни-белем биреү үҙәгенең Вуз-ара студенттар кампусының беренсе сираты 2024 йылдың февралендә асылды.
Фото: pravitelstvorb.ru.