Найти в Дзене

Перед чтением Бхагавад Гиты

Прайога (санскрит: प्रयोग, IAST: prayoga, «использование, применение») означает «предписание о выполнении». Прайога-видхи — это предписание, описывающее порядок выполнения всех вспомогательных частей основной деятельности, она определяет процесс и порядок всех действий, составляющих этот процесс. Бхагавад Гита, как любой текст или ритуал в индуизме, имеет свою прайогу. Перед рецитацией Бхагавад Гиты читаются предваряющие гимны и совершается наложение ньяс. Порядок может быть следующим: 1. Рецитация гимна Бхагавад Гита Сапташлоки सप्तश्लोकी भगवद्गीता
saptaślokī bhagavadgītā
Бхагават Гита Сапташлоки Перевод с санскрита: Всеволод Сергеевич Семенцов ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन् मामनुस्मरन् ।
यः प्रयाति त्यजन् देहं स याति परमां गतिम् ॥ ८-१३ ॥ १
omityekākṣaraṃ brahma vyāharan māmanusmaran ।
yaḥ prayāti tyajan dehaṃ sa yāti paramāṃ gatim ॥ 8-13 ॥ 1
ОМ — твердя слог молитвы священной, обо Мне размышляя всечасно, кто уходит, бросая тело, — тот идет к высочайшей цели. स्थाने हृषीकेश तव प्रकी
Оглавление

Прайога (санскрит: प्रयोग, IAST: prayoga, «использование, применение») означает «предписание о выполнении». Прайога-видхи — это предписание, описывающее порядок выполнения всех вспомогательных частей основной деятельности, она определяет процесс и порядок всех действий, составляющих этот процесс.

Бхагавад Гита, как любой текст или ритуал в индуизме, имеет свою прайогу.

-2

Перед рецитацией Бхагавад Гиты читаются предваряющие гимны и совершается наложение ньяс. Порядок может быть следующим:

1. Рецитация гимна Бхагавад Гита Сапташлоки

सप्तश्लोकी भगवद्गीता
saptaślokī bhagavadgītā
Бхагават Гита Сапташлоки

Перевод с санскрита: Всеволод Сергеевич Семенцов

ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन् मामनुस्मरन् ।
यः प्रयाति त्यजन् देहं स याति परमां गतिम् ॥ ८-१३ ॥ १

omityekākṣaraṃ brahma vyāharan māmanusmaran ।
yaḥ prayāti tyajan dehaṃ sa yāti paramāṃ gatim ॥ 8-13 ॥ 1
ОМ — твердя слог молитвы священной, обо Мне размышляя всечасно, кто уходит, бросая тело, — тот идет к высочайшей цели.

स्थाने हृषीकेश तव प्रकीर्त्या जगत् प्रहृष्यत्यनुरज्यते च ।
रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति सर्वे नमस्यन्ति च सिद्धसङ्घाः ॥ ११-३६ ॥ २

sthāne hṛṣīkeśa tava prakīrtyā jagat prahṛṣyatyanurajyate ca ।
rakṣāṃsi bhītāni diśo dravanti sarve namasyanti ca siddhasaṅghāḥ ॥ 11-36 ॥ 2
Праведно, Кришна, Тебя восхваляя, мир этот радуется и ликует; ракшасы прочь убегают в испуге, толпы же сиддхов Тебя славословят.

सर्वतः पाणिपादं तत् सर्वतोऽक्षिशिरोमुखम् ।
सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति ॥ १३-१४ ॥ ३

sarvataḥ pāṇipādaṃ tat sarvato’kṣiśiromukham ।
sarvataḥ śrutimalloke sarvamāvṛtya tiṣṭhati ॥ 13-14 ॥ 3
Его видишь собраньем всех качеств — чувств и качеств, однако, лишен Он; все несет — ни к чему не привязан, Он вне гун — но все гуны вкушает.

कविं पुराणमनुशासितारमणोरणीयांसमनुस्मरेद्यः ।
सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूपमादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥ ८-९ ॥ ४

kaviṃ purāṇamanuśāsitāramaṇoraṇīyāṃsamanusmaredyaḥ ।
sarvasya dhātāramacintyarūpamādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt ॥ 8-9 ॥ 4
Мудрый Кави, провидец, мира Владыка, солнцецветный, сверх разума образ, тоньше тонкого Он, всех вещей Устроитель, по ту сторону тьмы пребывает.

ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।
छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥ १५-१ ॥ ५

ūrdhvamūlamadhaḥśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam ।
chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ veda sa vedavit ॥ 15-1 ॥ 5
Говорят, у ашваттхи бессмертной корни кверху растут, ветви — книзу, ее листья — ведийские гимны, кто так знает ее — знаток Веды.

सर्वस्य चाहं हृदि संनिविष्टो मत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनं च ।
वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ॥ १५-१५ ॥ ६

sarvasya cāhaṃ hṛdi saṃniviṣṭo mattaḥ smṛtirjñānamapohanaṃ ca ।
vedaiśca sarvairahameva vedyo vedāntakṛdvedavideva cāham ॥ 15-15 ॥ 6
В каждом я сердце живу; от Меня лишь память, познанье, конец заблужденья; лишь обо Мне наставляют все Веды; Вед Я знаток, Я — начало Веданты.

मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे ॥ १८-६५ ॥ ७

manmanā bhava madbhakto madyājī māṃ namaskuru ।
māmevaiṣyasi satyaṃ te pratijāne priyo’si me ॥ 18-65 ॥ 7
Бхакт Мой! Будь лишь во Мне всем сердцем! Жертвуй Мне! Только Мне поклоняйся! Так ко Мне ты придешь, Мой любимый, Я тебе обещаю неложно.

इति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे सप्तश्लोकी भगवद्गीता ।
iti śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde saptaślokī bhagavadgītā ।
Так в священной Упанишаде Бхагавад Гиты, в знании Брахмана, в Йога шастре, в диалоге между Шри Кришной и Арджуной, заканчиваются Бхагавад Гита Сапташлоки.

2. Рецитация Прартхана

Перевод с санскрита: Даниил Кокурин

श्रीमद् भागवत वन्दे श्रीकृष्णदेवं मुरनरकभिदं वेदवेदान्तवेद्यं लोके भक्तिप्रसिद्धं यदुकुलजलधौ प्रादुरासीदपारे ।
यस्यासीद् रूपमेवं त्रिभुवनतरणे भक्तिवच्च स्वतन्त्रं शास्त्रं रूपं च लोके प्रकटयति मुदा यः स नो भूतिहेतुः ॥

śrīmad bhāgavata vande śrīkṛṣṇadevaṃ muranarakabhidaṃ vedavedāntavedyaṃ loke bhaktiprasiddhaṃ yadukulajaladhau prādurāsīdapāre |
yasyāsīd rūpamevaṃ tribhuvanataraṇe bhaktivacca svatantraṃ śāstraṃ rūpaṃ ca loke prakaṭayati mudā yaḥ sa no bhūtihetuḥ ॥
Я восхваляю Благословенного Бога Кришну, Уничтожившего асуров Муру и Нараку, Постигаемого с помощью Вед и Веданты, Прославляемого с преданностью в мире, Являющегося безбрежным океаном рода Яду, Того, чья форма единственная освобождает от пребывания в трех мирах, Являющегося воплощением преданности, Проявившего по своей воле Шастр свою форму в мире! Да будет Он источником нашего благополучия!

नमः कृष्णपदाब्जाय भक्ताभीष्टप्रदायिने ।
आरक्तं रोचयेच्छश्वन्मामके हृदयाम्बुजे ॥

namaḥ kṛṣṇapadābjāya bhaktābhīṣṭapradāyine |
āraktaṃ rocayecchaśvanmāmake hṛdayāmbuje ॥
Поклонение лотосоподобным стопам Кришны, Дарующему желаемое бхактам, пусть они вечно сияют ярко-красным цветом в лотосе моего сердца!

श्रीभागवतरूपं तत् पूजयेद् भक्तिपूर्वकम् ।
अर्चकायाखिलान् कामान् प्रयच्छति न संशयः ॥

śrībhāgavatarūpaṃ tat pūjayed bhaktipūrvakam |
arcakāyākhilān kāmān prayacchati na saṃśayaḥ ॥
Прежде, следует почитать с преданностью форму Благословенного Бхагвана, дарующую все желаемое поклоняющемуся без сомнения!

3. Винийога

Винийога (санскрит: विनियोग, IAST: viniyoga) означает предписание применения, а также правила достижения особых целей в поклонении или рецитации мантры (гимна, текста).

Перевод с санскрита: Даниил Кокурин

ॐ अस्य श्रीभगवद्गीतामालामन्त्रस्य॥ भगवान्वेदव्यास ऋषिः॥ अनुष्टुप् छन्दः॥ श्रीकृष्णः परमात्मा देवता॥ अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च इति बीजं॥ सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेक शरणं व्रजेति शक्तिः॥ अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुच इति कीलकम्॥ मम श्रीमद्भगवत्प्रसादसिद्ध्यर्थे पाठे विनियोगः ॥
oṃ asya śrībhagavadgītāmālāmantrasya॥ bhagavānvedavyāsa ṛṣiḥ॥ anuṣṭup chandaḥ॥ śrīkṛṣṇaḥ paramātmā devatā॥ aśocyānanvaśocastvaṃ prajñāvādāṃśca iti bījaṃ॥ sarvadharmānparityajya māmeka śaraṇaṃ vrajeti śaktiḥ॥ ahaṃ tvā sarvapāpebhyo mokṣayiṣyāmi mā śuca iti kīlakam॥ mama śrīmadbhagavatprasādasiddhyarthe pāṭhe viniyogaḥ ॥
ОМ. У этой мала-мантры, Священной Бхагавад Гиты провидец – Господь Веда-Вьяса, метрический размер – Ануштуп, Благословенный Кришна Параматма – божество; «Ты горюешь о тех, о ком горевать не нужно, и [притом] ведешь мудрые речи…» – биджа; «Оставь все дхармы и предайся Мне…» – шакти; «…Я избавляю тебя от последствий неблагих деяний, не бойся» – килака, а применяется она ради обретения милости Благословенного Бхагавана в чтении.

4. Наложение ньяс

अथ करन्यासः॥
नैनं छिंदंति शस्त्राणि नैनं दहति पावक इत्यंगुष्ठाभ्यां नमः॥
न चैनं क्लोदयंत्यापो न शोषयति मारुत इति तर्जनीभ्यां नमः॥
अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लोद्योऽशोष्य एव चेति मध्यमाभ्यां नमः॥
नित्यः सर्वगतः स्थाणुरचलोऽयं सनातन इत्यनामिकाभ्यां नमः॥
पश्य मे पार्थ रुपाणि शतशोऽथ सहस्रश इति कनिष्ठिकाभ्यां नमः॥
नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि चेति करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः॥

atha karanyāsaḥ॥
nainaṃ chiṃdaṃti śastrāṇi nainaṃ dahati pāvaka ityaṃguṣṭhābhyāṃ namaḥ॥
na cainaṃ klodayaṃtyāpo na śoṣayati māruta iti tarjanībhyāṃ namaḥ॥
acchedyo’yamadāhyo’yamaklodyo’śoṣya eva ceti madhyamābhyāṃ namaḥ॥
nityaḥ sarvagataḥ sthāṇuracalo’yaṃ sanātana ityanāmikābhyāṃ namaḥ॥
paśya me pārtha rupāṇi śataśo’tha sahasraśa iti kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ॥
nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ceti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ॥

अथ हृदयादिन्यासः॥
नैनं छिंदंति शस्त्राणि नैनं दहति पावक इति हृदयाय नमः॥
न चैनं क्लोद्यंअत्यापौ न शोषयति मारुत इति शिरसे स्वाहा॥
अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लेद्योऽशोष्य एव चेति शिखायै वषट्॥
नित्यः सर्वगतः स्थाणुरवलोऽयं सनातन इति कवचाय हुम्॥
पश्य मे पार्थ रुपाणि शतशोऽत सहस्रश इति नेत्रत्रयाय वौषट्॥
नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णकृतीनि चेति अस्त्राय फट्॥

atha hṛdayādinyāsaḥ॥
nainaṃ chiṃdaṃti śastrāṇi nainaṃ dahati pāvaka iti hṛdayāya namaḥ॥
na cainaṃ klodyaṃatyāpau na śoṣayati māruta iti śirase svāhā॥
acchedyo’yamadāhyo’yamakledyo’śoṣya eva ceti śikhāyai vaṣaṭ॥
nityaḥ sarvagataḥ sthāṇuravalo’yaṃ sanātana iti kavacāya hum॥
paśya me pārtha rupāṇi śataśo’ta sahasraśa iti netratrayāya vauṣaṭ॥
nānāvidhāni divyāni nānāvarṇakṛtīni ceti astrāya phaṭ॥

5. Дхьяна

श्री गीता ध्यानम्
śrī gītā dhyānam
Шри Гита Дхьяна

Перевод с санскрита: Свамини Видьянанда Сарасвати

पार्थाय प्रतिबोधितां भगवता नारायणेन स्वयं
व्यासेन ग्रथितां पुराणमुनिना मध्ये महाभारते ।
अद्वैतामृतवर्षिणीं भगवतीमष्टादशाध्यायिनीं
अम्ब त्वामनुसन्दधामि भगवद्गीते भवद्वेषिणीम् ॥ १ ॥

pārthāya pratibodhitāṃ bhagavatā nārāyaṇena svayaṃ
vyāsena grathitāṃ purāṇamuninā madhye mahābhārate ।
advaitāmṛtavarṣiṇīṃ bhagavatīmaṣṭādaśādhyāyinīṃ
amba tvāmanusandadhāmi bhagavadgīte bhavadveṣiṇīm ॥ 1 ॥
О богиня мать, о Бхагавад Гита, преподанная самим Бхагаваном Нараяной Арджуне, сложенная древним мудрецом Вьясой, находящаяся в середине Махабхараты, в восемнадцати главах, изливающая нектар адвайты, разрушающая мир сансары, тебе я поклоняюсь. (1)

नमोऽस्तु ते व्यास विशालबुद्धे फुल्लारविन्दायतपत्रनेत्र ।
येन त्वया भारततैलपूर्णः प्रज्वालितो ज्ञानमयः प्रदीपः ॥ २ ॥

namo’stu te vyāsa viśālabuddhe phullāravindāyatapatranetra ।
yena tvayā bhāratatailapūrṇaḥ prajvālito jñānamayaḥ pradīpaḥ ॥ 2 ॥
Мои поклонения тебе, о Вьяса, чей разум велик, чьи глаза прекрасны, как лепестки распустившегося лотоса, тобой зажжена лампа мудрости, наполненная маслом Махабхараты. (2)

प्रपन्नपारिजाताय तोत्रवेत्रैकपाणये ।
ज्ञानमुद्राय कृष्णाय गीतामृतदुहे नमः ॥ ३ ॥

prapannapārijātāya totravetraikapāṇaye ।
jñānamudrāya kṛṣṇāya gītāmṛtaduhe namaḥ ॥ 3 ॥
Поклонения Кришне, который является исполняющим желания деревом для припавших к его стопам, в чьей руке кнут, а другая рука сложена в джняна мудру (символ знания) и который доит нектар Бхагавад Гиты. (3)

सर्वोपनिषदो गावो दोग्धा गोपालनन्दनः ।
पार्थो वत्सः सुधीर्भोक्ता दुग्धं गीतामृतं महत् ॥ ४ ॥

sarvopaniṣado gāvo dogdhā gopālanandanaḥ ।
pārtho vatsaḥ sudhīrbhoktā dugdhaṃ gītāmṛtaṃ mahat ॥ 4 ॥
Упанишады – коровы, пастуший сын (Кришна) – дояр, Арджуна – теленок, (искатель) с чистым разумом – наслаждающийся бесценным молоком нектара Гиты. (4)

वसुदेवसुतं देवं कंसचाणूरमर्दनम् ।
देवकी परमानन्दं कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम् ॥ ५ ॥

vasudevasutaṃ devaṃ kaṃsacāṇūramardanam ।
devakī paramānandaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum ॥ 5 ॥
Я поклоняюсь Господу Кришне, учителю всего мира, сыну Васудевы, убившему демонов Камсу и Чануру, великой радости Деваки. (5)

भीष्मद्रोणतटा जयद्रथजला गान्धारनीलोत्पला
शल्यग्राहवती कृपेण वहनी कर्णेन वेलाकुला ।
अश्वत्थामविकर्णघोरमकरा दुर्योधनावर्तिनी
सोत्तीर्णा खलु पाण्डवैः रणनदी कैवर्तकः केशवः ॥ ६ ॥

bhīṣmadroṇataṭā jayadrathajalā gāndhāranīlotpalā
śalyagrāhavatī kṛpeṇa vahanī karṇena velākulā ।
aśvatthāmavikarṇaghoramakarā duryodhanāvartinī
sottīrṇā khalu pāṇḍavaiḥ raṇanadī kaivartakaḥ keśavaḥ ॥ 6 ॥
Пандавами, чьим рулевым был Кришна, была пересечена река битвы, чьими берегами были Бхишма и Дрона, водой – Джаядратха, голубым лотосом – Гандхара, акулой – Шалья, течением – Крипа, волнами – Карна, ужасными чудовищами – Ашваттхама и Викарна, водоворотами – Дурьодхана. (6)

पाराशर्यवचः सरोजममलं गीतार्थगन्धोत्कटं
नानाख्यानककेसरं हरिकथासम्बोधनाबोधितम् ।
लोके सज्जनषट्पदैरहरहः पेपीयमानं मुदा
भूयाद्भारतपङ्कजं कलिमलप्रध्वंसिनः श्रेयसे ॥ ७ ॥

pārāśaryavacaḥ sarojamamalaṃ gītārthagandhotkaṭaṃ
nānākhyānakakesaraṃ harikathāsambodhanābodhitam ।
loke sajjanaṣaṭpadairaharahaḥ pepīyamānaṃ mudā
bhūyādbhāratapaṅkajaṃ kalimalapradhvaṃsinaḥ śreyase ॥ 7 ॥
Пусть чистый лотос Махабхараты, рожденный словами Вьясы, сына Парашары, уничтожающий грязь Кали-Юги, с опьяняющим ароматом смысла Бхагавад Гиты, с тычинками многочисленных историй, распустившийся пробуждающими речами Кришны, где день за днем счастливо наслаждаются пчелы разумных людей мира, цветет на благо (всех людей). (7)

मूकं करोति वाचालं पङ्गुं लङ्घयते गिरिम् ।
यत्कृपा तमहं वन्दे परमानन्दमाधवम् ॥ ८ ॥

mūkaṃ karoti vācālaṃ paṅguṃ laṅghayate girim ।
yatkṛpā tamahaṃ vande paramānandamādhavam ॥ 8 ॥
Я поклоняюсь Кришне, который есть высочайшее блаженство, чья милость делает немого красноречивым, а хромому дает возможность покорять горы. (8)

यं ब्रह्मा वरुणेन्द्ररुद्रमरुतः स्तुन्वन्ति दिव्यैः स्तवै-
-र्वेदैः साङ्गपदक्रमोपनिषदैर्गायन्ति यं सामगाः ।
ध्यानावस्थिततद्गतेन मनसा पश्यन्ति यं योगिनो
यस्यान्तं न विदुः सुरासुरगणा देवाय तस्मै नमः ॥ ९ ॥

yaṃ brahmā varuṇendrarudramarutaḥ stunvanti divyaiḥ stavai-
-rvedaiḥ sāṅgapadakramopaniṣadairgāyanti yaṃ sāmagāḥ ।
dhyānāvasthitatadgatena manasā paśyanti yaṃ yogino
yasyāntaṃ na viduḥ surāsuragaṇā devāya tasmai namaḥ ॥ 9 ॥
Богу, о котором Брахма, Варуна, Индра, Рудра и Марут поют божественные восхваляющие гимны, которого воспевают мудрецы в гимнах Вед и упанишад, которого созерцают йоги с умом, утвердившимся в медитации и растворившемся в Нем, чью природу не знают множество богов и демонов, – ему, этому Богу, мои приветствия. (9)

После этого можно открывать священный текст Бхагавад Гиты и рецитировать!

शुभम् भवतु

Копирование и распространение любого контента Дзен-канала «Праздники индуизма» без ссылки на первоисточник и указание авторства категорически запрещается! (см. пункты 3.8, 3.9 и 4 Правил)