🇵🇱 🚩105 год бітве за Гродна ў часе польска-бальшавіцкай вайны 1919–1920 гадоў
20 верасня 1920 года ў межах польскай аперацыі над Нёманам пачалася бітва за Гродна.
Польскія войскі пад камандаваннем генерала Эдварда Рыдза-Сміглага супрацьстаялі 3-й арміі бальшавікоў пад кіраўніцтвам Уладзіміра Лазарэвіча. У баях удзельнічалі 21-я горная дывізія і Дывізія ахвотнікаў з польскага боку, а таксама 5-я, 6-я і 56-я дывізіі стралкоў з савецкага боку.
Польская Дывізія добраахвотнікаў выйшла да ўмацаванняў Гродна, а горная дывізія заняла Кузніцу. Бітвы ішлі за адэльскія і гродзенскія фарты, некалькі разоў пазіцыі пераходзілі з рук у рукі. Асаблівае значэнне мела пераправа праз Нёман: польскія падраздзяленні змаглі замацавацца каля Хоі і стварыць пагрозу савецкім тылам.
24–25 верасня жорсткія баі працягваліся на подступах да горада. Польскія войскі, падтрыманыя артылерыяй, авалодалі часткай фартоў, прымусіўшы часткі Чырвонай арміі адступаць. Аслабленне фронту было выклікана і тым, што савецкае камандаванне перакінула частку сіл на поўнач, няправільна ацаніўшы становішча.
У ноч з 25 на 26 верасня польскія падраздзяленні ўвайшлі ў Гродна. Бітва завяршылася перамогай Войска Польскага.
Змаганне за Гродна стала важным эпізодам аперацыі над Нёманам. Савецкае камандаванне занадта позна ўсвядоміла небяспеку польскага абыходнага манеўру, што прывяло да паразы 3-й арміі і яе адступлення.
Перамога пад Гроднам і ў суседнім Абухаве была ўвекавечана на шыльдзе магілы Невядомага Салдата ў Варшаве надпісам: «GRODNO OBUCHOWO 20–25 IX 1920».
Некаторыя выявы, што вы бачыце, былі «расфарбаваныя» з дапамогай ШІ.
🤩Штаб Дывізіі добраахвотнікаў, якая заняла Гродна; у цэнтры — камандзір падпалкоўнік Адам Коц.
🤩А. Пшыбыльскі, Wojna polska 1918–1921, Варшава 1930, с. 305.
🤩Мост праз раку Нёман, узарваны ўцякаючымі бальшавікамі ў верасні 1920 года.
🤩«Краявід» пасля бітвы. Від на Гродна з левага берага Нёмана. 8 кастрычніка 1920 г.
🤩Пераправа польскіх аддзелаў праз адрамантаваны мост на рацэ Нёман у верасні 1920 года.
🤩Шыльда з Магілы Невядомага Салдата ў Варшаве.
