Алкоголле эсемлектең хәүефһеҙе юҡ

Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығы 18 - 24 августа Алкоголдән баш тартыу аҙнаһын иғлан итте. Эксперттарҙың баһалауынса, алкоголь ҡулланыу хәҙерге ваҡытта хеҙмәткә һәләтле халыҡтың төп үлем сәбәбе булып тора. Бауыр циррозынан үлем осраҡтарының 69 проценты, кардиопатия һәм миокардиттан – 61%, панкреатиттан 47% алкоголь ҡулланыу менән бәйләнгән. Һуңғы йылдарҙа төрлө саралар һөҙөмтәһендә илдә алкоголь ҡулланыу кәмей бара. Алкоголдән бәйлелек синдромы, алкоголь психозы булған пациенттар һаны һиҙелерлек кәмене, ти табиптар. Белгестәр раҫлауынса, алкоголдең хәүефһеҙ дозаһы юҡ. Уны ҡулланыу һәр саҡ хәүеф тыуыра. Шуға күрә психик һәм физик яҡтан да сәләмәт шәхес тәрбиәләү өсөн алкоголизмды иҫкәртеү бала саҡтан, үҫмерлек осоронан башланырға тейеш. Ғаилә кимәлендә сәләмәт тормош менән йәшәү, өйҙә эскелек менән шөғөлләнмәү, рациональ туҡланыу, көн режимын күҙәтеү яҡшы һөҙөмтә бирәсәк. Мәктәптә уҡытыусының уҡыусылар менән тығыҙ бәйләнеше, физкультура һәм спорт менән шөғөлләнеүгә ылыҡтырыу, аңлатыу эштәре алып барыу балаларҙы насар ғәҙәттәрҙән аралаясаҡ. Дәүләт тарафынан да йәш быуынды “йәшел йылан” ағыуынан һаҡлау буйынса һөҙөмтәле саралар файҙаланыла. 18 йәштән кесерәктәргә сауҙа нөктәләрендә алкоголле эсемлектәр һатылмай. Бәлиғ булмағандарҙы эскелеккә йәлеп иткән өсөн енәйәт яуаплылығына тарттырыу ҡаралған. Археологтарҙың мәғлүмәттәре буйынса, кешелек алкоголле эсемлектәрҙе беҙҙең эраға тиклем бишенсе мең йыллыҡта ҡуллана башлаған. Ул донъя буйлап бик тиҙ тарала башлай һәм бөгөн ваҡытынан алда үлемгә һәм инвалидлыҡҡа килтереүсе хәүеф факторҙарының бишенсеһе булып тора. Алкоголдән баш тартҡан кешелә ниндәй үҙгәрештәр күҙәтелеүе мөмкин? Беренсенән, тән ауырлығы кәмей, сөнки спирт матдәләр алмашыныуын аҡрынайта. Икенсенән, алкоголь – “буш” калориялар сығанағы. Эсеүен ташлаған кешенең йоҡоһо тәрәнәйә, тәне көс йыя. Ул үҙенең хәтере, баш мейеһе эшмәкәрлегенең яҡшырыуын тоя башлай. Тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, спирт баш мейеһендәге нейрондар араһындағы бәйләнеште боҙа. Ашҡаҙан-эсәк эшмәкәрлегенең боҙолоуына ла сәбәпсе булыуы ихтимал, сөнки ул туҡланыу матдәләрен үҙләштереүгә булышыусы ашҡаҙан һәм эсәклектең лайлалы тиресәһе күҙәнәктәрен юҡ итә. Эскелектең кешенең йөҙ-ҡиәфәтен танымаҫлыҡ итеп үҙгәртеүе, ваҡытынан алда ҡартайтыуы барыбыҙға таныш күренеш. Алкоголь ҡулланыу тиренең һығылмалылығын һәм шымалығын һаҡлаусы коллагенды тарҡата. Иң хәүефлеһе шул: эскелек йыш ҡына инсультҡа килтереүсе сәбәптәрҙең береһе булып тора. Был ғәҙәттән ҡотолоу артериаль ҡан баҫымын көйләүгә булыша. Ашҡаҙандың ауыртыуы, эс китеүе, ҡорһаҡ ҡабарыуы – спиртлы эсемлектәр менән мауығыуҙың йыш осраған хәүефле сәбәптәре. Алкоголь организмдың тәбиғи һаҡсыһы – иммунитетты ҡаҡшатыуы менән хәүефле. Сәләмәт иммун системаһы төрлө сирҙәргә ҡаршы көрәштә мөһим роль уйнай. Алкоголле эсемлектәрҙе бер нисә ай ҡулланмаған кешеләрҙең кәйефе күтәрелә, йәшәүгә дәрте уяна. Шулай итеп, был насар ғәҙәттән баш тартыу өсөн сәбәптәр етерлек, сәләмәтлегегеҙ үҙегеҙҙең ҡулда. Фото: Һаулыҡ һаҡлау министрлығы.