Кыргызстанда соода чөйрөсүндө патенттик системаны киргизүү менен соода ишмердүүлүгүн жөнөкөйлөтүү жана салыктык башкарууну оптималдаштыруу каралган. Бул чара ишкерлердин суроо-талаптарына жооп берип, бизнес жүргүзүүнүн объективдүү кыйынчылыктарын жоюуга багытталган.
🛍️ Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик салык кызматынын төрага орун басары Кубанычбек Ысабеков соода тармагындагы салык мыйзамдарына киргизилген акыркы өзгөртүүлөрдү жарыялады.
📜 Негизги жаңылык катары базарларда соода кылуу үчүн патенттик системаны киргизүү каралууда. Бул кадам ишкерлердин көптөгөн кайрылуулары жана базарлардагы бизнес жүргүзүүдөгү объективдүү кыйынчылыктар менен байланыштуу. Электр энергиясынын үзгүлтүккө учурашы, интернетке жеткиликтүүлүктүн жоктугу жана башка шарттар контролдук-кассалык машиналарды (ККМ), электрондук эсеп-фактураларды (ЭСФ) колдонууга тоскоолдук кылууда.
💡 Патенттик система салыктык башкарууну жөнөкөйлөтөт, анткени бул система менен иштеген субъекттер ЭСФ толтуруудан, ККМ колдонуу жана отчеттуулук тапшыруудан бошотулат. Бирок, импорттук жана экспорттук операцияларды жүргүзүүгө тыюу салынат.
💰 Патенттин ставкалары жарыяланган айлануу көлөмүнө жараша белгиленет. 4 миллион сомго чейинки жылдык айлануу үчүн 1500 сом айына, ал эми контейнердик соода үчүн 8 миллион сомго чейинки айлануу менен 3500 сом айына белгиленген. Эгерде бул чектер ашып кетсе, ставка айланууга жараша көбөйөт.
🚫 Дордой жана Кара-Суу базарларында катталган субъекттер үчүн импортко тыюу салынат, бирок экспорттук операцияларга уруксат берилет. Бул субъекттер ЭСФ жана ККМден бошотулат, бирок контрагенттердин салыктык чегерүүлөрүнө чектөөлөр коюлат.
📉 Салыктардын айрым түрлөрү боюнча ставкалар төмөндөтүлдү. Сатуу салыгы 4%дан 2%га, накталай эсептешүүдө 3%дан 2%га, ал эми накталай эмес эсептешүүдө 2%дан 1%га чейин төмөндөтүлдү. Бирдиктүү салык 6%дан 4%га чейин төмөндөтүлдү.
📄 Документтердин жоктугу үчүн жазалар жеңилдетилди. Мурдагы 10% санкция 5%га чейин төмөндөтүлгөн, ал эми жаңы мыйзам менен субъекттер документтердин жоктугу үчүн санкциялардан бошотулат, эгерде алар товарларды ЭСФ системасында өздөрүнө каттабаса.
🔍 Салыктык схемалардан коргоо үчүн мыйзамга жаңы норма киргизилди. Эгерде товарлар патентчилерге, өзгөчө режимдерге же өзгөчө зоналарга жалпы режимдеги субъекттерге караганда төмөн баада сатылса, анда салык жогорку (базар) баасы боюнча алынат.
🔄 Базарлардын патентке өтүүсү жана чакан соода түйүндөрүн колдоо. Бирдиктүү салык боюнча 0,1% ставкасы жокко чыгарылгандыктан, субъекттерге патенттик системага, бирдиктүү салыкка же жалпы режимге өтүү мүмкүнчүлүгү берилет. Көпчүлүк базарлар патентке өтүүгө даяр экенин билдиришти. Ошондой эле, базарлардан тышкаркы чакан соода түйүндөрү да патенттик системаны колдоно алышат.