Космичны аппарат NASA Нови Хоризонты успѣшно іе докончил първы тест звѣздноі навигаціи в далному космосу. Бѫдѫчи на далности 8,8 млрд километров од Земли в поіасу Коіпера, мисіа корысташе ефект звѣзднаго паралакса, абы познати своіе мѣсто односно двох наі‐близкых звѣзд ‐ Проксимы Центаура и Волк 359.
Овы експеримент очевидно показаше, же меджупланетны пробник може самостоіно порѧдити своіе мѣсто в далноі чѧсти Сълнечноі составы без радиіознаков од Земли. Научницы сопоставиху снимкы, же быху створени іедночасно Новыми Хоризонтами и наземными глѧдалницами (обсерваторіами), и увидеху мало, але видимо ѫглово измѣщеніе овых звѣзд, с поводу того, же глѧданіе іе было од двох удаленых мѣст в космосу.
Овы ефект (паралакс) іе добро изучен в звѣздознаніи, але нигда доднесі не быше корыстен в такому прикладному контексту. Резултат іе показал, же даже имаіѫчи неспеціален устроі дліа сіего заданіа, позиціа пробника може быти изчислена до точності в 6,6 миліона километров. И хоті то неіе звѣздомѣрна точності, демонстраціонна цѣна іе высокоі: можності изчислити мѣсто пробника в далному космосу, глѧдучи околно небо, пошири виднокрѫг (хоризонт) самостоіноі навигаціи бѫдѫчих мисиі внѣ Сълнечноі составы.
Паралакс како устроі космичноі навигаціи
В закладѣ експеримента іе принцип паралакса ‐ видимаго измѣщеніа положеніа звѣзды при глѧданіи с двох различных мѣст. Избрани цѣли, Проксима Центаура (4,2 свѣтовых года от Земли) и Волк 359 (7,86 свѣтовых год), сѫ іедными од наі‐близкых до нас и дості іаркыми за можності изъіавеніа их пробников.
Соравненіе снимков од Новых Хоризонтов и од Земли, даше можності узнати положеніе пробника с точностіу, како 66 см погрѣшкы при измѣреніи далности меджу Ніу-Іорком и Лос-Анджелесом. Хоті способ іе простым, он трѣба благоприіѧтных условиі и точных калкулациі.
Корыстаіѫчи тріех-мѣрны образец мѣстноі звѣздноі обсредины, дружина експеримента имаше успѣх претворити даны паралакса в оцѣну положеніа мѣста зонда. Главна предності способа ‐ можності познати положеніе пробника в космосу само в звѣздомѣріи на пробникѣ, без свѧза с Земліеіѫ. Допока точності не іе достаточна дліа практичных заданиі, але експеримент подтвърдише перспективності способа. Спеціални устроіи, по‐долги експозиціи или корыстаніе сѣти опорных звѣзд могѫт значимо повысити точності измѣреніа.
Новы крок для Новых Хоризонтов
Цѣлі експеримента не быше сбор научных даных, але видима демонстраціа ефекта паралакса на пробникѣ, же іе в меджузвѣздному простору.
Како каже творец изисканіа Тод Лауер од NOIRLab, заданіе быше показати, же способ направду працуіе в такых условіах.
Новы Хоризонты търваіѫт пѫті послѣ конца основноі мисіи ‐ пролетаніа мимо Плутона в 2015 году и Аррокота в 2019 году. Днесі пробник преходи внѣшни области хеліосферы, и в предни годы подобно пробникам Voyager хте достига termination shock – граница, позади ктороі іе меджузвѣздны простор.
Всіако ново глѧданіе пробника шири можности изученіа хеліосферы, а подобни експеримента подтвърджаіѫт іегову цѣнності дліа пробираніа предних технологиі.