Талгат Абдрахманов
Авылыма арнау...
(Шаян шигырь)
Әйтеп булмый кыска гына хисләремнең барсын да,
Исем-җисем, вакыйгалар буталалар башымда.
Җиңеп булмый, уйлап кына - язып куярга кирәк,
Анам теленең байлыгы һәрвакыт миңа терәк.
Язып куярга кирәк.
Бүген һәрбер үтектән матур җырлар ишетәм:
Авыл турында җырлыйлар, елатырлык, ишетсәң.
Берәү “авылын сагынган”, - үзе кайтып куренми,
“Яшьлектә яраткан ярын” бер дә эзләп йөреми.
Туган якта гел җәй, ахыры, “җиләкләре дә пешкән”,
Алма, чия, сливалар авызга килеп төшкән.
Жырларда гына калды шул туган якка мәхәббәт.
Утәлмәслек хыялларга әверелде мәрхәмәт...
Минем чыгышым да матур - Куганакбаш авылы.
Туган төбәгем турында бер җырлап алыйм әле.
Үзем анда тормасам да, авылым минем куңлемдә.
Басулары, чишмәләре, мәзәкләре исемдә.
Яши монда эшчән халык: төзек йортлар, урамнар.
Бу якты, биек өйләрдә кемнәр тормыш коралар?
Килсә инде беләсегез, сөйлим сер итеп кенә.
Уенын – чынын бергә кушып, елмаеп - көлеп кенә.
Кемнәр дип ни? Бардыр монда куп төрле җан иясе:
Бар бүреләр, бар куяннар, аю, торна, төлкесе.
Керпе, елан, сыер, йомран, маймыллар да юк түгел.
Ышанмасаң, кешеләрдән сораштырып, үзең бел.
Кош-кортлардан әйтеп үтим чәүкә, чыпчык, күркәне,
Бөркет белэн каргалар да безнен авыл күркәме.
Санап китсәң бик куп алар - бар да ходай җаннары.
Төгәл генә әйтем булмый җануарларның саннарын.
Бер кичне чыктым урамга, ямле елы җәй иде.
Баксаң, Куян белән Бүре күңел ача, я инде!
Мөлдерәтеп аракыны эрүмкәгә салалар,
Тәмле итеп, йотып куйгач, закускасын кабалар.
Бер заман кичке урамнар тулды исерек моңнарга,
Куян белән Буре бердәм тотындылар җырларга!
Куян тарта гармошкасын, Бүре кушылып улый.
Шундый да хәлләр булыр дип, айнык баштан кем уйлый?!
-Тагын ниләр курермен?- дип, табанны ялтыраттым.
Бик еракка киталмадым, - бәләгә барып каптым.
Карасам, Күркә Аюны тирги, кәртәгә терәп.
Аю, бахыр, сүгелә торгач, тиргә баткан, әлсерәп.
-Бу икәү нәрсә булә дип, салдым ике колакны.
Куркә Аюны өйрәтә, селки-селки блокнот:
-Син Аю булдым, дигәч тә, нигә җиремә кердең?!
Яшь вакытта, өйләнмәгәч, ния вәгадә бирдең?!
-Дуслар, монда эшләр харап, шаһитлар күп яшәми,
Уйлап торырга вакыт юк, сыпырдым туры карап.
Килеп чыктым, бара торгач, бер көтү мал каршына:
Чучкалар белән Маймыллар йөгрешәләр басуда.
Онытып донъя барлыгын, болар футбол уйныйлар.
Туп артыннан күз иярми, - аны тибеп туймыйлар.
Чучкалар кысыпмы кыса Маймыллар командасын,
Ни кала соң бахырларга – тәгәрәшеп елыйлар.
Нәрсә дип әйтәсе килә? Уенны чынга алма.
Уенда төшеп калсаң да, тормышта төшеп калма.
Үз көчең белэн яшәсәң, унышлы булыр эшең,
Мал булса да кушаматың, җисемең булсын Кеше.
Төрле хәл була тормышта: Песи башын югалтты,
Яучылар аша Тычканны кәләшлеккә соратты.
Соңлабырак кайтты акыл, хәле мөшкел Песинең,
Көнгә чыкса, ач утыра, - Тычкан “ашый” мескенне.
Ата-бабалардан калган бер кызык ул кушамат,
Кушаматсыз кеше юктыр, - менә шундый әкәмәт.
Авылыбыз тормышында һаман яши бу гадәт.
Сезнен белән куңел ачты - Аскурам Мирке Тәлгать.
* * *
Йөри торгач донья гизеп, арып киткәнмен, бугай.
Мамык тушәктән дэ йомшак тоелды яшел тугай...
Мәхәббәт көчләре керде шул минутта, билләһи,
Битләремнән сыйпап упте гашиклар алиһәсе...
Уянып, ачсам куземне, куркып киттем аптырап,
Шакмаклы кузләрен текәп, ак кәҗә тора карап.
Керәдер төрле сүрәткә тормышның илһамнары.
Якты булсын киләчәктә авылымның таңнары...
Уфа, июнь, 2025
- Это и другие произведения автора на dzen.ru/talgat1
Дусларым, туганнарым, якташларым!
Шигырьне укыгач, узегезнең бәягезне язырга онытмагыз. Зур рәхмәтле булырмын!
- Кайнар сәлам белән, Тәлгать Абдрахманов.