Урман шаулап үҫһен...

Урман шаулап үҫһен Курск яғында барған бәрелештәрҙә дошман ҡамауында ҡалған ҡатын-ҡыҙҙы, бала-сағаны ҡотҡарып, үҙебеҙҙекеләр яғына алып сыҡҡан яугир ул. Баһадир, көслө ир-егеттәрҙең дә күңеле нескә була: моң яратҡан Венер ҡустыһы Шамил менән вокаль ансамбль түңәрәгенә шөғөлләнергә Яңы Морапталдан Яҡут ауылына тураға көрт кисеп йөрөгәнен йылмайып иҫкә төшөрә. Күңелле, ҡолон кеүек уйнап үҫкән ваҡыт... Уҡытыусылар яҡшы тормош мәктәбе биргән: Ҡунаҡбайҙа йәшәгәндә Молоканға йәйәү йөрөп уҡыған осорҙа уҡытыусы Илшат Бикмөхәмәтовтың саңғыла етеҙ йөрөргә өйрәткәненә рәхмәтле, география фәненән белем биргән Роберт Хәсәновтың дәрестәре лә күңелендә яҡты иҫтәлек булып уйылып ҡалған. Илһөйәрлек темаһына үткәрелгән дәрестәр хәрби хеҙмәтте һайлауҙа ла үҙ ролен уйнаған. Әрмелә хеҙмәт иткән сағында һалдатҡа “Шатун” ҡушаматын бирәләр. 2006 йылда отҡор егет тағы ике йылға контракт төҙөй: элита тип һаналған хәрби десант ғәскәрҙәре сафында Новороссийск, Анапа яҡтарында хеҙмәткә ҡала. Унан ҡайтҡас, Мәләүез шәкәр заводында автотранспорт цехы начальнигы булып та эшләй, 2016 – 2018 йылдарҙа Ермолаевкала кадастр хеҙмәтендә лә үҙен һынап ҡарай. Юриспруденция буйынса уҡыуын тамамлап өлгөрмәй, махсус хәрби операция башлана. “Хеҙмәттәштәрҙән яуға ҡуҙғалыуҙары тураһында хәбәр килә башланы.Часҡа шылтыратып, саҡырыу алдым да, атай-әсәйгә әйтеп, 2023 йылдың авгусында махсус хәрби операцияға юлландым. Һуңғараҡ ҡустым да мобилизацияға эләкте”, - ти ул. Ике улын яуға ебәреү ата-әсәһенә уғата ауыр бирелә. Дөрөҫөн әйткәндә, кемдең балаһын ут-ғәрәсәткә ебәргеһе килһен? Киров исемендәге хужалыҡта механизатор булып эшләгән йорт хужаһы был һынауҙы ирҙәрсә сабыр кисерһә, биш-алты һыйырҙың ағын эш итеү, Күмертауға алып барып һатыу, кешеләр менән аралашыу әсә кешенең хәсрәтен бер аҙ тарата. Ике айҙан ашыу улы менән бәйләнештең өҙөлөп тороуы, тауыш-хәбәрен ишетмәү уларҙы ут йоторға мәжбүр итә. “Мин һуғышҡа өйрәнгәнмен, ти ҡайһы бер кеше. Уға бер ҡасан да өйрәнеп булмай. Мин күргәнде дошманыма ла теләмәйем. Яуға аҡса тип барған кеше унда сәғәт ярым да йәшәмәй”, - ти алғы һыҙыҡта йөрөгән штурмлаусыларҙың рота командиры “Шатун”. Сираттағы биләмәне алғас, йорт подвалында күсеп өлгөрмәгән кешеләрҙе табып алалар. Биш урындан ҡаты яраланған берәүгә медицина ярҙамы күрһәтәләр. ”Бөгөн илебеҙгә алдынғы технология һәм ресурстарын файҙаланып бөтә Көнбайыш донъяһы ҡаршы торғанын иҫтән сығарырға ярамай. Дрондар менән ныҡлы ҡоралланғанға, яралыларҙы ла госпиталгә оҙатып булманы, төнөн генә заданиеға сыға торғайныҡ. Тораҡ пунктты тулыһынса азат иткәс, беҙ ҡотҡарған ҡатындар әсәйемә шылтыратып, сәләмебеҙҙе еткергән”, - ти яугир. Ҡаты яраланып, Мәскәүҙә, Калининград госпиталдәрендә бер аҙ дауаланып ҡайтҡан Венер тыуған яҡтарында реабилитация үтә. Һыҙланыуҙарын еңеп, йәшәгән төбәктә изге ғәмәлдәр ҡылырға ниәт иткән. “Яңы Мораптал – Ырымбур далаларына сиктәш, ағастар бында һирәк, күберәк таллыҡ менән тирәк үҫә. Гүзәл яғыбыҙҙы ылыҫлы йәшеллеккә күмергә булдым”, - ти ике меңдән ашыу ҡарағай үҫентеләрен алып ҡайтҡан Венер. Уның менән Аҡһары ауылы мәктәбе биләмәһен ҡарап сыҡтыҡ. Был ауыл кешеләренә лә һуғыштың ҡайғы-хәсрәте ҡағылған: уҡыу йорто стенаһында батырҙарса һәләк булған Салауат Абукаевҡа таҡтаташ асылған. “Мәктәп алдында Бөйөк Еңеүҙең 80 йыллығына бағышлап ағастар ултырттыҡ. Һәр ҡарағай һәләк булған яугирҙәр иҫтәлегенә бағышлана”, - ти яугир. Ишембай районындағы приют тәрбиәләнеүселәре менән, шулай уҡ Яңы Морапталда ике йөҙгә яҡын ылыҫлы ағас ултыртылған – үҫеп китһәләр, ҡарағайҙар машина шауынан, саңынан һаҡлап торасаҡ. Шәхси ағас ултыртырға теләгәндәргә лә үҫентеләрҙән өлөш сығарған, Яҡут ауылы мәктәбе, мәҙәниәт йорто алдындағы майҙанда ла сәсеп сыҡҡандар. Иң мөһиме – улар үҫеп киткәнсе һыу һибеп тороусы яҡташтары бар. Йылдан ашыу МХО биләмәһендә ут эсендә йөрөп ҡайтҡан район хакимиәте башлығы Юлай Ильясов яугирҙең ағас ултыртыу идеяһын ҡыуанып күтәреп алған. “Күберәк изгелек ҡылырға кәрәк. Теге донъяға байлыҡты алып китеп булмай, иң мөһиме – иҫәнлек-һаулыҡ, күңел тыныслығы кәрәк, - ти ун ике дошмандың ҡамауына эләгеп, тере сыҡҡанын мөғжизә итеп ҡабул иткән яугир. "Шатун"дың ҡаһарманлығын ил етәкселеге Ҡаһарманлыҡ ордены менән баһалаған.