Автор: Гөлчирә Галимова. 3-4 бүлекләр. Әбисенең нинди халәттә ятуын күреп Дания ачыргаланып кычкырып җибәрде дә, әбисе янына идәнгә тезләнеп:— Әби, әби нәрсә булды, үтенәм ач күзеңне, ач дим, син мине болай калдырып китә алмыйсың.Дания үзе кычкырды, үзе әбисен урыныннан торгызырга маташты. Шул вакыт квартира ишеген әкрен генә ачып:— Что случилось?
Өченче бүлек.
Әбисенең нинди халәттә ятуын күреп Дания ачыргаланып кычкырып җибәрде дә, әбисе янына идәнгә тезләнеп:
— Әби, әби нәрсә булды, үтенәм ач күзеңне, ач дим, син мине болай калдырып китә алмыйсың.
Дания үзе кычкырды, үзе әбисен урыныннан торгызырга маташты. Шул вакыт квартира ишеген әкрен генә ачып:
— Что случилось? Подруга ты дома?- дип, ишектән әбисенең дусты, каршы якта яшәүче тётя Дуся килеп керде. Нәрсә булганын аңлап ашыгып кире өенә кереп, ашыгыч ярдәм чакырды. Тегеләре исә бик ашыгырга уйламадымы, әллә Даниягә генә аларны көтү озак тоелдымы, әле һаман ярдәм итүчеләр күренмәде. Бер тамчы вакыт эчендә Дания әллә ниләр уйлап бетерде. Әллә уйлаганга, әллә вакыты җитепме Хәмдүнә апа шул китүдән кайтмады. Өч көн реанимация бүлегендә ятып та аны алып кала алмадылар, ул үлде. Дания өчен аның үлеме аяз көндә башына яшен суккан кебек булды. Бернәрсә аңларга өлгермәгән Даниягә бәхетенә иптәш кызлары, аларның әти әниләре ярдәмгә килде. Чыннан да нәрсә белә иде соң ул, яп- яшь кыз бала. Ул көннәрдә күзен ачырга да куркып йөрде Дания. Әбисен югалту аның өчен бик авыр булды, аның яшәргә көче дә теләге дә юк иде. Эшеннән дә яллар алып квартирага кереп бикләнде. Бары дусты Фәридә, Даниягә сынарга, кайгы эчендә янарга ирек бирмәде. Һава суларга кирәк дип урамга алып чыкты, шәһәр буенда йөртте, гел янында булды, ашарга пешерде, өйдә бикләнеп ятарга ирек бирмәде. Шулай бер көнне парк аша чыгып барганда алар каршысына Самат белән Җәүдәт килеп чыкты. Сүз артыннан сүз чыгып егетләр кызларны кинога чакырды. Фәридә Даниянең күңелен башкага таба борып җибәрер өчен тиз генә ризалык та бирде. Җәүдәт исә кызның халәтеннән файдаланып калырга мөмкинлек тапты. Кызның хәлен белеште, кайгысын уртаклашты, ә инде үзенең күңелен күреп, гел ярдәм итеп торган егет әлбәттә инде Даниянең йөрәгендә аерым урын алды. Менә шулай алар матур итеп очраша башлады. Матур язлар килеп , агач бөреләре тишелеп чыкканда Җәүдәт кызны үзенә каратып:
— Дания без шактый очрашабыз, әни дә синең белән очрашырга тели, кыз яхшы булса очкындырма, җәйгә кыз сорарга барырбыз ди.
Дания бу сүзләрдән әллә нишләп китте. Кыз сорарга диме? Кемнән? Ул әтисе турында ишетү түгел, беләсе дә килми. Газиз, яратып үстергән кызы хакында ишетәсе дә килмәде әтисенең, өйдән куып диярлек чыгарды бит. Ә хәзер, хәзер ничек итеп менә таныш булыгыз бу мине өйдән куучы, мине бала итеп күрә алмаучы әти дияргәме? Дания үз уйларыннан үзе куркып калды. Башына килгән уйларыннан аны Җәүдәт чыгарып:
— Нигә дәшмисең? Әллә миңа кияүгә чыгасың килмиме?
— Юк, эш анда түгел.....Җәүдәт син минем әбием үлгәнне беләсең бит инде, ә кемнән, кемнән кул соратырга? Минем бер кешем дә юк.
Даниянең бит буйлап күз яшьләре тәгәрәп төшә башлады, Җәүдәт аларны сөртеп:
— Нишлисең? Синең туганнарың юк икән, бу әле сине кияүгә алырга ярамый дигән сүз түгел. Тынычлан, мин әниләр белән киңәшләшеп алырмын, алар нәрсә әйтер, без нинди булса да юлын табарбыз.
Әйе яшь кызны йортка килен итеп алып төшәргә дә юл табылды. Менә Дания шәһәр читендә урнашкан ике этажлы зур йортка килен булып төште. Авыл кызларына хас булган тыйнаклыгы, эшчәнлеге, каршы сүз дәшә белмәве аеруча кайнанага ошады. Зур идарәдә эшләүче Клара Равилевна:
— Дания син мин әйткәнгә ачуланма гына, әйе сине минем улым ярата, шуңа да син аның хатыны икәнеңне онытма. Син, сиңа ул эшеңнән китәргә туры килер.
Аптырап калган Дания:
— Ничек инде?
— Аңла, без барыбыз да зур җирдә эшлибез, ирең дә инженер әлегә— дип Клара тамагын кырып: — Сине дә укытырга туры килә, аннары син бераз кием турында уйла, сиңа киемнәреңне дә алыштырырга туры килә, болай йөрү ярамас. Аңлыйм синең моңарчы акчаң да җитмәгәндер яисә син ул хакта уйламагансыңдыр, тик син хәзер безнең килен һәм безнең дәрәҗәгә туры килергә тиешсең.
— Мин биии.....
— Дания үпкәләмә, тик бу шулай һәм ышан син үзең дә тора бара шатланачаксын. Без синең белән бүген үк кибет әйләнәчәкбез, иртәгә кайнатаңның туган көне, зур түрәләр киләчәк, синең белән таныштырырга туры киләчәк, шуңа да син үзгәрергә тиешсең.
— Миңа Җәүдәт әниләр гап гади эшчеләр дигән иде. Мин белмә....
— Белсәң риза булмас идем димәкче буласыңмы? Моның булуы мөмкин түгел . Яхшы тормыштан кем баш тарта ала икән?
— Мин.
Дания үзе дә сизмәде ничек шулай әйтә алуын. Ул күзләрен тутырып каршысында басып торган кайнанасына карап:
— Гафу итегез мине.
— Бүтән мондый хәл кабатланмас дип ышанам.
Дания дәшми генә үз бүлмәсенә кереп кибеткә барырга җыенды. Үзенең кая килеп капканын, нәрсә буласын белсә бәлки ул шул ук көнне өйдән чыгып китәр иде. Юк икән, син күрәсеңне кеше күрми, син үтәсе сынауларны кеше үтми икән.
Кибет киштәләрендә яткан аяк киемнәрен киеп, күлмәкләр барлап йөри, йөри Дания арып бетте. Менә алар ниһаять кайтыр юлга чыкты. Машина әкрен генә Казан урамы буйлап җилдерә. Дания бит буйлап әкрен генә аккан күз яшьләрен күрсәтмәс өчен, машина тәрәзәсе аша шәһәр урамы күзәтә. Әнә юл читендә машиналар узганны көтеп бер яшь пар басып тора. Ир егет дигәне, хатынынын шактый зур корсагына кулын куйган, үзе аның колагына нидер сөйли, ә хатыны матур итеп елмая. Менә егет хатынын кулыннан җитәкләп әкрен генә юл аша чыга башлады, тегесе кисәктән нәрсәгәдер абынып аздан гына егылмады. Егет иң беренче хатынының иң башыннан тотып аны кочагына алды да нәрсәдер әйтте, аны тынычландырырга тырышты ахыры. Монда машиналар кычкырта башлады, егет машиналарга карап башын селкеп, ике кулын күкрәге янына куеп гафу үтенгән кебек ясап хатынына төртеп күрсәтте. Машиналар кычкыртудан туктады, урам уртасында тынлык урнашты. Егет хатыны белән теге юлны чыгуга машиналар аларга сәләм биреп китә башлады. Бер урында торып арган Клара ачулана төшеп машина йөртүчегә:
— Нәрсә булды соң? Нигә озак торабыз?
— Клара Равиловна алда ире белән корсаклы хатын атлый иде, хатыны аздан гына егылмады. Безнең алда торган машина йөртүчеләр аларга юл бирде.
— Корсак киереп юл буенда йөриләрме инде, машинага утырып барсалар нәрсә була? Корсаклы имеш......
Клара үзенә генә нәрсәдер мыгырданып алды да:
— Мин йөри торган чәчтарашханә барабыз, әнә Даниянең дә башына рәт кертәсе иде, ашык, болай да вакыт җитми.
Дания кайнанасына карап алды, тик сүз әйтергә курыкты, бары чәчтарашка кереп урындыкка утыргач:
— Клара Равиловна минем чәчемне кистерәсем килми бит, сезгә нәрсә ошамый соң?
Клара бөтенләй диярлек чыгырыннан чыгып:
— Кем сиңа чәч кисәләр диде соң? Аңламыйсың икән һич югы дәшми утыр инде, минем синең белән бик йөрисем килә дип уйлыйсыңмы? Кич кунаклар килә, син дә кеше янына чыгарлык булырга тиеш шул гына.....Аллаааам, нигә миңа мондый җәза бирәдер? Нигә улымның сүзенә каршы төшмәдем икән? Гади килен йортка шатлык китерер дип уйладым. Вот бит ә, идарәче өендә гади халык баласы яши имеш, тфү.....
Клара җирәнә төшеп Даниягә карады, аннары чәчтарашка мөрәҗәгать итеп :
— По приличнее можно будет что-то сделать?
— Да конечно.
— Так сделайте.
Чәчтараш кыз тиз генә үз эшенә кереште. Күп вакыт үтмәде, Клара каршысында озын сары чәчле курчак басып тора иде.
— Менә бит хәзер ичмасам сине кешегә күрсәтеп була.
Дания түзмәде:
— Нигә, нигә сез мине түбәнсетәсез? Мин көчләп улыгызны өйләндермәдем, ул мине, мин аны яраттык, мине күрәсегез килми икән без Җәүдәт белән минем квартирама барып торабыз. Әйе мин ятимә, тик әле бу мине кеше алдында мыскыл итәргә ярый дигән сүз түгел. Аннары, мине кешегә күрсәтергә болай да оят булмас иде, мин чиста мөселман кызы, гади кыз булсам да оялырга сәбәп юк иде.
Клара әлбәттә килен аңа каршы җавап бирер дип көтмәгән иде, ләкин кеше янында ул дәшмәде, бары тик:
— Мин сине мыскыл итмәдем, әгәр дөрес итеп әйтмәгән булсам үпкәләмә, чыннан да чәчен бик ямсез тора иде, шуңа гына әйттем. Ярый әйдә кайтабыз, безнең әле өйдә дә эш күп.
Юл буе икесенең берсе авыз ачып сүз әйтмәде, тик өйгә керүгә Клара:
— Әгәр тагын кеше янында миңа каршы сүз әйтсәң, ахыры нәрсә белән бетәсен син күз алдыңа да китермисең. Ә хәзер бар аш бүлмәсенә әйберләрне илт, аннары ризыклар әзерләргә булышырсың Тамарага.— дип үз бүлмәсенә кереп китте.
Кичкә кунаклар килгәнче Дания ат урынына эшләп арыган иде. Җәүдәт кайткач та ул иренә кайнанасы белән үзе арасында булган әнгәмәне әйтергә курыкты. Тиз, бик тиз кайнана киленен үз кубызында биетә башлады. Кем белгән, бәлки Даниянең нинди икәнен белгәч бераз йомшар, аны ярата башлар дип уйланды кыз. Ә менә кунаклар янында кайнана үзен башкача тотты, уңган хатын, искиткеч яхшы әни генә түгел, ә яхшы кайнана икәнен дә күрсәтә белде. Даниягә бары тик кызым дип дәште , алай гына да түгел ул аның белән үзен бик итагатьле һәм тыныч тотты. Хәтта чәй эчәргә вакыт җиткәч:
— Кызым көне буе булыштың аяксыз калгансыңдыр инде, җитәр ял ит, безнең бит аның өчен кешеләр бар, аннары син бит бу йортка хуҗабикә буларак килдең, яхшы түгел кеше алдында да, утыр яныма, кил, кил. Менә бит киленем нинди ярарга тырыша рәхмәт яугыры. Бигрәк тә уңган кызга тап булды улым, бәхетләре генә булсын. — дип мактана ук башлады.
Әйе бәйрәм киче бик матур үтеп китте. Үзләренең йокы бүлмәләренә кергәч Дания Җәүдәтнең йөзе үзгәргәнен күреп:
— Берәр нәрсә булды мәллә, авырмыйсыңдыр бит?
— Юк авырмыйм, Дания миңа әни сөйләгәннәр дөресме?
— Мин бит белмим ул нәрсә сөйләгәнне, әйтсәң әйтәм нәрсә дөрес нәрсә юк икәнен.
— Син әнине мыскыл иткән- дип Җәүдәт әнисе сөйләгәнне кабатлагач:
— Мин белмим сезнең арада ни булганын, бу юлы дәшмим, тик әнигә бүтән каршы дәшүеңне теләмәс идем.
— Ярар , дәшмәм, тик, тик син бит дөресен барыбер тыңламас идең һәм ни генә булмасын миңа да ышанмас идең, шулаймы? Шулай икәнен дә беләм..... шулай булгач мин үземне ничек якларга тиеш соң? Син бит миңа үзең дә дөресен әйтмичә өйләндең, нигә? Әйт әле сиңа хатын кирәк идеме яисә служанкамы? Нигә миңа өйләндең дим? Синең яныңда бай кызлары да бетерелгәндер бит, нигә мин?
— Дания син миңа чыннан да ошадың бу хак, тик өйләнү, өйләнү әни, ул өйләндерде. Имеш йортка, хатынлыкка акыллы, уңган, тормыш алып бара торган кыз кирәк дип баш миен ашады .... ул бит хаклы. Мин синнән башка яхшы кыз була алмасын аңладым һәм башканы эзләмәдем дә. Служанка дип, син минем хатыным һәм мин әни белән ул хакта сөйләшермен борчылма.
— Җәүдәт тагын бер сүз, минем үз эшемә кире кайтасым килә, үзең уйлап кара инде, нинди уку?
— Укыйсың килмәсә укыма, тик эшләмисеңдә, син минем хатын, сине ашатырлык кына акча эшли алам. Ярый әйдә йоклыйк, мин бик ардым Дания.
Дүртенче бүлек.
Бүген Дания төне буе йокламады дисәң дә дөрес булыр иде. Нәрсә булды соң ? Аны тормыш юлында ниләр көтә. Туйга әзерлек барганда, туйдан соң да әле кайнанасы да үз әнисе кебек ягымлы иде. Юк, юк, бу төш кенә түгел микән? Ә ире, ул нишли? Назлы, ярдәмчел Җәүдәткә нәрсә булган? Меңләгән сорау ә берсенә дә җавап таба алырлык түгел. Дания үзен капкынга эләккән тычкан кебек хис итте. Ләкин ире әйткән сүзләрдән соң ул бераз тынычланырга мәжбүр булды дисә дә була, әйе ул әнисе белән сөйләшәм диде бит. Тик менә өйдә ничек утырсын ди ул бернәрсә эшләмичә? Нәрсә булса да уйлап табарга булыр, бу мәсьәләнең дә чишелеше булыр дип үз-үзен тынычландырырга тырышты Дания. Ләкин без дигәнчә булса иде барысыда, юк, юк шул. Нигә соң уй дигән нәрсә йөгерек була икән? Нигә без алдан нәрсә буласын күрә яисә чамалый алмыйбыз? Юк, юк, юк, әгәр барында белсәк бар да ал да гөл булыр иде.
Әкрен генә көннәр үтә торды, Дания шул көннәрне санап өйдә утырырга мәҗбүр булды . Дөресен әйткәндә өйдә дә эш җитәрлек, өй җыясың, тузан сөртеп идән юасын, әле кечкенә генә булса да бакчасы бар . Ә менә Дания аш бүлмәсенә кереп ашарга пешерсә Тамара исә бетереп тә рәхәтләнеп ял итә . Кайнанасы мактамаса да кайната кеше килененнән сокланып туя алмый. Ә менә Җәүдәт:
— Дания әлбәттә син пешергән ризык үзенчә тәмле, тик син ул өйдәге эшләрне башкарырга тиеш түгел ...... Аңла ,син хуҗабикә , эшче түгел бит. Кеше алдында яхшы түгел, ә үзең бер көнне мине сүктең, исеңә төшер , сиңа служанка кирәк булган, шуңа өйләндең дип әйттең иде.
— Ә нишлим соң? Көне буе тик ятыйммы телевизор карап? Минем эшкә чыгасым, тегәсем килә, мин үз эшемне яратам.
— Ярар, нәрсә булса да уйлап табарбыз, син тик миии....
Җәүдәт сүзендә әйтеп бетерә алмады, каршысында басып торган Дания чайкалып та китте, әздән генә идәнгә егылмады. Хатынын тотып калып караватка яткырган Җәүдәт куркып калды, шуңа да беренче эш итеп ул әнисенә шалтыратып нәрсә булганын әйтте, тегесе исә ашыгыч ярдәм чакырырга кушты. Җәүдәт ашыгыч ярдәм чакырып, стакан белән су алып кереп, Даниянең битенә сипкәли башлады. Күзләрен көч хәл белән ачкан Дания иренә карап:
— Син нишлисең? Нигә миңа су сибәсең? Бу бер дә кызык түгел.
Җәүдәт Даниягә утырырга булышып, баш очындагы мендәрне җайлады да:
— Монда мин килешәм, кызык нәрсә юк. Син җайлабырак утыр, кыен түгелме?
Дания һаман аптыраулы карашын иреннән алмый утыра бирде.
— Дания ә нигә миңа карыйсың? Мин ул җавап көтәм, нәрсә булды?
— Белмим, мин аңламыйм?
— Кеше, эшләтеп үтерә киленнәрен дияр инде, күпме әйттем эшләмә, аның өчен безнең кеше бар дип, без бит аңа акча түлибез. .... Нәрсә дияргә дә белмим инде, Тамараны сүгәргәме? Ярый мин ашыгыч ярдәм дә чакырырга өлгердем.
— Нигә?
— Ә син ничек уйлыйсың? Син минем алда аздан гына идәнгә егылмадың, әле ярый тотып калырга өлгердем. Аннары, мин нәрсә эшләргә тиеш идем соң? Әнә килделәр, мин аларны каршы алыйм әле....
Җәүдәт ашыгып бүлмәдән чыгып китте . Дания чыннан да нишләгәнен белми, ул бит үзен яхшы хис итә иде. Ул үз уйларына бирелеп утырган арада бүлмәгә Җәүдәткә ияреп табиб килеп керде. Данияне карап, биргән сорауларына җавап алгач, табиб елмая төшеп яшьләрне күзәтеп :
— Яшьләр шул инде ул, шырпыда янган утны күрсәләр дә, янабыз дип кычкыра. Бернинди дә борчылыр нәрсә юк, бары сезне котларга гына кирәк, сез хәзер зур кеше, әти- әни буласыз.
Җәүдәт бер Даниягә, бер табибка карады, аптырап калды . Табиб янә елмая төшеп:
— Менә бит, әле аңламыйлар, сезнең хатыныгыз бала көтә, шуңа да бераз хәле киткән, куркырлык әйбер юк, шулай да хатын- кызлар табибы киңәше кирәк булыр.
Бу юлы Дания телсез калган җирдән:
— Мин әни буламмы? Дөресме?
— Дөрес, иң мөһиме бүгеннән сез үзегезне саклагыз, саф һавада йөрегез, тынычлык, яхшы йокы һәм дә инде ирегезнең сезне ихлас күңелдән яратып яныгызда булуы кирәк . Ярый котлыйм сезне, табибка мөрәҗәгать итәргә онытмагыз , бу бик мөһим.
— Әйе, әлбәттә сезнең киңәшне тотарбыз, рәхмәт сезгә. Әйдәгез мин сезне үзем озатып керәм.
Җәүдәт табибның сумкасын кулына алды да ишекне ачып җибәрде .
Табибны озатуга Җәүдәт әнисенә шалтыратырга ашыкты:
— Әни табиб килде, ул, ул син әти буласын диде.
— Котлыйм улым, менә бит, көне буена бүген бу иң яхшы хәбәр.
— Котлыйм дисеңме? Әни син, син миңа чыннан да шул сүзне әйттеңме?
— Ә нәрсә булган? Өйләнгән кешенең баласы була инде, нәрсәгә аптырадың?
— Әни нигә ул бала, мин әле әти булырга әзер түгел. Әни син бит өйлән, гади кыз бала ул бүләк кебек, бары шатлык бирә дидең. Мин никтер андый шатлык сизмим. Мин бит син әйткәнгә каршы төшәсем килмәгәнгә генә өйләндем.
— Ничек инде? Үзең теләп өйләндең бит.
— Сиңа гади кыз кирәк булганга өйләндем. Син теләгәнгә, Дания белән йөргәнне белгәч үзең бит кулымнан ычкындырмаска куштың.
— Ә нәрсә булды? Дания чибәр, уңган кыз, менә дигән әни дә булыр, бары бераз өйрәтәсе генә кала.
— Әниииии, син, син нишлисең ә? Чибәәәәр? Миңа аның чибәрлеге нигә? Аның белән кая барып була? Ул бит кешечә сөйләшә дә , үз үзен компаниядә тота да белми, кая ул ир назлау, ул такта кебек бит.
— Җәүдәт
— Нәрсә?
— Син нәрсә әйтүеңне чамала, мин синең әниең бит.
— Ә нәрсә әни? Мин бары дөресен генә әйттем. Әйе чибәр Дания, тик миңа аның белән авыр, әйе ул минем хатын, тик, тик....
— Җитте, теләмәгәч өйләнмә идең, бик шатланып яшь кыз янына яттың, баш тартмадың. Әйе яшь кыз дип юкка әйтмәдем мин. Син нәрсә уйладың, әгәр синең белән кызлар чабып, синең белән төн кунып, синең белән беррәттән эчеп йөрсәләр, мин аларны киленлеккә алыр идемме?
— Мине....
-— Дәшмә. Син нәрсә уйлыйсың тинтәк бала, алар сиңа хәтле сафлыгын кая куйганнар ә? Аннары аракы эчкән кыз нинди сау сәләмәт бала таба ала? Нигә дәшмисең ә? Даниягә килгәндә ул бөтен яктан да туры килә, бала да таба алырлык, безгә сәләмәт онык кирәк.
— Инкубатор кирәк димәкче буласың мәллә әни Дания хакында ?
— Шулай булса ни?
— Аңламыйм, әни син нәрсә уйладың?
— Минме? Мин шатланам гына, минем оныгым туа. Син дә шатлан улым, бала ул бәхет, син аңлыйсың әле аны, бар, бар, кер Дания янына.
Әнисе телефонны сүндерүгә Җәүдәт Дания янына керде, ул бүлмәгә керүгә Дания аңа:
— Нәрсә? Табиб нәрсә диде? Син озак тордың.
Җәүдәт дәшми генә хатынына карап торды, Дания тагын куркуга калып:
— Әйт инде, берәр куркыныч яныймы балага?
Җәүдәт елмаерга тырышып:
— Юк, бар да яхшы, бары әле дә әти буласыма ышанып бетә алмыйм. Мин бары тик әнине шатландырдым. Әле әтигә әйтмәдем. Мин үз үземне ничек тотарга да белмим. Әти булам, әти кем икәнен беләм, ә үзем әти буласымны белгәч югалып калдым.
— Син шат түгелме?
--Белмим дим бит, эш шат булуда түгел, мин нинди хис кичергәнемне аңлый алмыйм. Башымда әллә нинди уйлар ташкыны, һәрберсе үзе белән алып китәргә тели сыман. Бары беләм, бу кайгы түгел, бу ниндидер күңелгә ятышлы әйбер. Белмим ничек аңлатырга сиңа, белмим.
Бүлмәдә басып торган яшь пар бер берсенә карап куйды, Дания куллары белән эчен тотып сыйпап алды да:
— Мин сине бик бәхетле итеп күрәсем килә балам.
— Шулай булачак та, шулай булачак....
Дания мин әти белән дә сөйләшеп алыйм инде, син ятып тор, хәзер мин сиңа сок алып керәм.— дип Җәүдәт бүлмәдән чыгып китәргә ашыкты. Ничек, ничек шулай була алды соң? Ул бит әти булырга әле уйламаган да иде. Җәүдәт бармакларын йомарлап стенага каты итеп сукты, кисәктән авыртуны сизеп сүгенеп җибәрде дә, өйдән чыгып ук китте. Ә Дания үз хыялларына бирелеп корсагында ярала башлаган баласына хыяллары хакында сөйләде. Кайчан булса да бергә бергә, берсеннән берсе матур күлмәкләр тегәрбез кызым дип елмайды. Әйе, аның кыз бала табасына бернинди дә шиге юк иде. Дания үз уйларына бирелеп тәрәзә янына килеп басты. Урамда аның яраткан көз ае, әкрен генә , җиргә сеңдереп вак яңгыр ява. Яңгыр тамчыларына кушылып өй каршында үскән агачларның яфраклары, шул тамчыларына кушылып, уйнаган кебек, әйләнә, әйләнә җиргә төшә. Дания үзенә үзе:
— И нигә елыйсың алтын көзем, шул хәтле матурлык тышта, ә син күз яше коясың....
Әйе, әйе бу шатлыклы хәбәр , синең шуңа да тамчыларың әкрен генә тама. Мин дә елар идем, тик миңа борчылырга ярамый, мин үземне сакларга тиеш- дип, үзен тыңламаган күз яшьләрен сөртеп алды . Ә яңгыр тамчылары аңа кушылырга теләгәндәй тәрәзә пыяласы буйлап тәгәрәде дә тәгәрәде.
— Көз моңлы була, җырлы була диләр, дөресме? Минемчә дөрес, әнә тыңлап кара әле яңгыр тамчылары нидер әйтергә тели.
Дания күзеннән бите буйлап аккан күз яшьләрен сөртеп алды да, Булатнын күзенә туры карап:
— Әйе моңлы, тик нигәдер моңнары гына моңсу, йөрәкне әрнетә.
— Юк, бик матур, сиңа шулай тоела гына, син бары үткәннәр арасында адашып йөреп күңелеңне айкадың, менә шуңа да шулайдыр. Нәрсә, дөрес түгелме? Ике дә уйламый синең белән гапләшә алам, син кабат үткәннәргә кайттың. Нәрсә бар анда? Әгәр сөйлисең килмәсә сөйләмә, мин аңлыйм сине. Тик...
— Нәрсә тик?
— Син кызым бар дип әйткәнең булмады. Ул, ул исәнме? — дип ычкындырып җибәргәнен сизми калган Булат куркып калды, шунда ук сүзен үзгәртергә теләп:
— Ул исәндер дип ышанасы килә, кая ул?
— Булат гафу ит, минем ул хакта әлегә искә аласым килми. Әгәр үпкәләмәсәң мин үзем генә калыр идем, үтенәм кит, сиңа Ләлә белән китәргә булган.
— Әйе, ул инде йоклап аргандыр. Хотя йоклады микән?
— Нигә алай әйтәсең?
— Син сәгатеңә күз сал, таң ата бит, аннары аның кәефе нигәдер төшкән иде. Дөресен әйткәндә безнең бүген барыбызның да күңелгә тиярлек нидер булды. Ә Ләлә, ә Ләлә...
— Нәрсә Ләлә? Аның да тормышы сынау өстенә салынган сынау белән үткән.
— Ничек инде?
— Урыслар әйтмешли банально.
— Барыбер йоклап булмый бит сөйлә инде.
— Нәрсә сөйлим? Әйттем бит, банально.
— Дөрес, һәр кешенең гомере үзенчәлекле һәм үз сынаулары.
— Ләлә ул авыл кызы, бик уңган кыз. Мин аның белән танышкач ул бик бәхетле дип йөрдем. Без 8 - март бәйрәмендә таныштык. Уртак дусларыбызда бәйрәм өстәле артында. Әй җырлады инде, искитмәле матур итеп җырлады. Мин аңа син артист булырлык дидем. Ә ул миңа була идем әле әгәр аяк чалмасалар диде. Шулай сүз артыннан сүз чыгып сөйләшеп, дуслашып киттек. Беләсеңме, без бит алай күп тә эчмибез, әйтәләр дидем бит, исеннән сизеп киләләр дип. Менә шул килүчеләр телләрен тыя алмыйча тавыш чыгара башлыйлар.
— Аңламадым.
— Мин бит гади, туңабыз, утырырга урын юк диләр дә, мин тиле кертәм. Ә алар ахыр чиктә тавыш чыгара, минем өйдә булмаса подъезд ишек төбендә. Менә сүз чыга да, монда сәрхүшләр җыела дип.
— Нигә син артык гади соң? Алар белән таныш дип барысында өйгә кертәләрме инде?
— Мин өйсез кешеләрне бик аңлыйм һәм аның нәрсә икәнен бик яхшы беләм. Алтынчы сыйныфны бетермәгән идем әле, үги әни өстемдә нәрсә бар, шуның белән өйдән куып чыгарды, берничә, бары берничә сүз өчен. Гел миңа кычкыргач мин аңа" кызың да минем хәлгә калса ярар иде" дидем. Урамда ишеп яңгыр ява иде, кая барып бәрелергә белми йөрдем, ахыр чиктә карлыган төбенә барып утырдым. Кичке яңгыр мине җәлләп, минем белән бергә елый кебек тоелды миңа. Ә карлыган ботаклары куе, мине яңгырдан саклый. Менә шулай, йортсыз кешенең берничә сәгате дә йөрәген өзгәләгәнен бик яхшы беләм, шуңа да җәллим.
— Шулайда син югалып калмаган бит. Ә Ләлә...
— Ул да шулай Булат, әйтәм бит, тормыш искитмәле бормалы ул.
Дәвамы бар.
Гөлчирә Галимова.