СССР-ҙа беренсе тауышлы телетапшырыу эфирға сыҡҡанына – 90 йыл

“Һеҙ минең посымды мобиль ҡорамалдан йәки компьютерҙан уҡыйһығыҙҙыр. Өйөгөҙҙә ҙур телевизор торалыр. Мәғлүмәт технологиялары тормошобоҙға шул тиклем тиҙ үтеп инде һәм көндәлек ығы-зығыға ныҡлы бәйләнде. Әйтерһең дә, һәр ваҡыт шулай булған кеүек. Шул уҡ ваҡытта СССР-ҙа беренсе тауышлы телетапшырыу эфирға сыҡҡанға ни бары 90 йыл үткән. Юбилей күптән түгел, 15 ноябрҙә, булды. Был кешелек тарихы масштабында диңгеҙҙәге тамсы кеүек кенә күренә. Әммә ул саҡта, 1934 йылда, был илдә “телевизион һәүәҫкәрҙәр” һанын күп тапҡырға арттырған ҙур алға китеш була. Кешеләрҙә яңы элемтә төрөнә ҙур ҡыҙыҡһыныу барлыҡҡа килә. Беренсе тапшырыу 25 минут дауам итә. Унда тамашасылар эстрада концертын ҡарай: билдәле артист Иван Москвин Чеховтың “Енәйәтсе” хикәйәһен уҡый, һуңынан йырсы һәм балет пары сығыш яһай. Бөйөк Ватан һуғышы был өлкәләге үҫеште тотҡарлай. Беҙҙең республикала телекоммуникация 1980 йылдарға тиклем бик яй үҫешә. Әммә 30 йыл эсендә беҙ аҡлы-ҡаралы телевидениенан һәм сымлы телефондар дефицитынан киң һыҙатлы интернетҡа һәм территорияла күсмә элемтә станциялары булдырыуға тиклем юл үттек. Бөгөнгө көнгә беҙ Башҡортостандағы бөтә мәктәптәрҙе тотороҡло интернет менән тәьмин итә алдыҡ. Ә уларҙың һаны беҙҙә 1300-гә яҡын. 2022 йылдан республика биләмәһендә һанлы тигеҙһеҙлекте бөтөрөү буйынса федераль программаны тормошҡа ашырабыҙ. Тимәк, 100-ҙән 500-гә тиклем кеше йәшәгән бөтә ауылдарҙа 4G стандартлы база станциялары урынлаштырыласаҡ. Улар күсмә элемтә һәм мобиль интернетҡа инеү мөмкинлеген тәьмин итәсәк. Беҙҙә был программаға 1,5 мең ауыл эләкте. 2023 йылда Башҡортостан Рәсәй төбәктәренең һанлы трансформация рейтингында һигеҙенсе урынды биләне. Әйткәндәй, төбәк ике йыл эсендә 31 урынға күтәрелде. 2024 йылда киң һыҙатлы интернетға сығыу мөмкинлеге тағы 48 ауылға биреләсәк. Ә 2030 йылға иҡтисадтың, социаль өлкәнең һәм дәүләт идаралығының төп тармаҡтарында 100 процент һанлы трансформация күрһәткесе булдырырға планлаштырабыҙ. Тимәк, һанлы технологиялар беҙҙең бөтә тормошобоҙға үтеп инәсәк. Ҡарарҙар ҡабул итеү процестары һиҙелерлек тиҙләтеләсәк, уларҙы тормошҡа ашырыу һәм контролдә тотоу һөҙөмтәлерәк буласаҡ. Бер ваҡыт, тиҫтәләгән йылдар үткәс, ейәндәребеҙ ошо ваҡытты иҫкә төшөрәсәк. Бөгөн беҙ аҡлы-ҡаралы телевидение йәки телеграф хәбәрҙәре дәүерен иҫкә төшөргән кеүек. Ул саҡтағы тормош бөтөнләй икенсе, яңы һөҙөмтәле технологиялар менән тулы буласаҡ. Әлегә беҙ уларҙы күҙ алдына килтерә лә алмайбыҙ, әммә уны үҫтереү өсөн нигеҙҙе тап беҙ булдырырға тейешбеҙ. Алға!” – тип яҙған Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры вазифаһын башҡарыусы Андрей Назаров. Фото: Андрей Назаров сәхифәһенән.