Найти в Дзене

Неліктен Қарахан мемлекеті ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялады? Ішкі діни фактор

960 жылы Қарахан мемлекетінің билеушісі Мұса хан ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялауында - ішкі діни факторды аса назар аударса керек. Өзіне саяси түрде тірек саналған халықтың діни сенімін саяси тұрғыда пайдаланған болуы керек 942 жылы құрылған Қарахан мемлекеті саяси мұрагерлік тұрғысынан Қарлұқ қағанатының жалғасы саналғаны тарихтан белгілі. Қарлұқтар Қарахан мемлекетінің негізін құраушы тайпа саналды. 960 жылы Ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялай отырып Мұса хан осы қарлұқтардың мемлекеттегі саяси, экономикалық және діни жақтағы рөлін ескерген болар. Жалпы 744 жылы Жетісу жеріне ұйғырлардың қысымымен көшіп келген Қарлұқтар ислам дінімен 751 жылдан бері таныс. Яғни Атлах шайқасынан бері. Бәлкім, Мұса қоғамда саяси тұрғыдан өзгерістер алып келе жатқан ислам дінін өз мақсатына пайдаланғанғысы келген болар. Бірақ әкесіне саяси тұрғыдан қолдау көрсеткен мұсылман шайхыларының қолдауына арықарай пайдалана бергендігі жөн деп қабылдағанда болар. Нақты айту қиын. Дегенімен, Ислам ді

960 жылы Қарахан мемлекетінің билеушісі Мұса хан ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялауында - ішкі діни факторды аса назар аударса керек.

Өзіне саяси түрде тірек саналған халықтың діни сенімін саяси тұрғыда пайдаланған болуы керек

942 жылы құрылған Қарахан мемлекеті саяси мұрагерлік тұрғысынан Қарлұқ қағанатының жалғасы саналғаны тарихтан белгілі.

Қарлұқтар Қарахан мемлекетінің негізін құраушы тайпа саналды. 960 жылы Ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялай отырып Мұса хан осы қарлұқтардың мемлекеттегі саяси, экономикалық және діни жақтағы рөлін ескерген болар. Жалпы 744 жылы Жетісу жеріне ұйғырлардың қысымымен көшіп келген Қарлұқтар ислам дінімен 751 жылдан бері таныс. Яғни Атлах шайқасынан бері.

Бәлкім, Мұса қоғамда саяси тұрғыдан өзгерістер алып келе жатқан ислам дінін өз мақсатына пайдаланғанғысы келген болар.

Бірақ әкесіне саяси тұрғыдан қолдау көрсеткен мұсылман шайхыларының қолдауына арықарай пайдалана бергендігі жөн деп қабылдағанда болар.

Нақты айту қиын. Дегенімен, Ислам дінін мемлекеттік деп жариялаған Мұса хан исламдық тәрбие көргені анық. Себебі, оның әкесі Сатұқ Боғра қарахан билеушілері арасында бірінші болып ислам дінін қабылдаған болатын.

Ортағасырлық түркілік мұсылман деректері Қарахан мемлекеті дәуірі кезеңін аса ұлықтап оның негізін қалаған Қараханның жерлеңген жерін біраз уақытқа дейін құпияда ұстағаны белгілі.

Сөзсіз, Мұса хан 960 жылы ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялай отырып, бағынышты халықтарға саяси бірлік әкелді. Болып қалуы мүмкін діни көтерілістің алдын-ала білді