Беҙ ҡабыҙған утты һүндермәгеҙ...

Бөгөн Атайҙар көнө! Ошо көн айҡанлы һеҙгә атайыбыҙ Ғәликәйев Мөҙәрис Мөбәрәк улы мәрхүмдең (йәне йәннәттә булһын) балаларына үҙ ҡулдары менән яҙып ҡалдырған васыятын тәҡдим итәм. "Мин бер аҙ ауырыштырһам да, әле тиҙ генә донъя ҡуйырға иҫәбем юҡ. Байтаҡ тырышлыҡ менән балаларымдың барыһын да имен-һау үҫтереп бөттөм һәм уларға мөмкин тиклем яҡшы тәрбиә бирергә тырыштым. Донъя ҡуйырға йыйынмайым тиһәң дә, белеп булмай - әжәл тигән нәмә һәр ваҡыт кешене аңдып, һағалап йөрөй, тиҙәр бит. Шуға күрә балаларыма әйтер һүҙҙәремде алдан уҡ яҙып ҡуяйым, тием. 1. Минең ҡәҙерле балаларым! Бөтәһенән дә элек, мин һеҙҙең артабан да татыу, берҙәм булып ҡалыуығыҙҙы, һәр ваҡыт бер-берегеҙгә ярҙам итешеп йәшәүегеҙҙе теләр инем. Был - минең һеҙгә әйтеп ҡалдыра торған төп һүҙем. Ул малайҙарыма ғына түгел, ҡыҙҙарыма ла ҡағыла. Малайҙарыма тағы шуны әйтер инем: апайҙарығыҙ һеҙгә лә, шулай уҡ әсәйегеҙ менән миңә лә һәр ваҡыт ярҙам ҡулы һуҙып тора. Апайҙарығыҙҙы (һәм, әлбиттә, еҙнәләрегеҙҙе лә) бер ваҡытта ла ситкә ҡаҡмағыҙ! Әгәр тыуған ер, тыуған нигеҙ тип килә-китһәләр, барынса ҡәҙер-хөрмәт күрһәтергә тырышығыҙ. Мин былай уландарым бер-береһен тартырҙар, тип ышанам. Ләкин хатта әлегә үҙем иҫән саҡта ла, килендәрҙең тәкәбберлеге арҡаһында берҙәмлек тигән нәмә юғалып киткән саҡтар булғылай. Тимәк, ҡатын-ҡыҙҙарҙың сарбайлығы ағай-эне араһындағы мөнәсәбәттәрҙе боҙорға мөмкин. Шуға күрә, уландарым, кәрәк саҡта килендәргә әҙерәк хужа була белергә кәрәк. Хужа булыу һис кенә лә ҡурҡытыу, янау юлы менән булырға тейеш түгел! Бер-береңә ҡарата һәр ваҡыт ғәҙел булырға кәрәк. Ҡайһы саҡта берәүегеҙҙең ярҙамы күберәк булһа, икенсе ваҡыт икенсегеҙҙең ярҙамы үтер. Бындай осраҡта артыҡ ваҡланып, һатыулашып тормағыҙ! Атай ярҙам итешеп йәшәргә әйткән тип, гел генә берәүегеҙҙән генә ярҙам көтөргә, ҡыҫҡаһы, уны эксплуатировать итергә лә (ҡайһы бер әҙәмдәр һымаҡ) ярамай! 2. Кинйә улым Айҙарға! Улым, һин әсәң менән мин ҡабыҙған утты һүндермә. Беҙ киткәс, беҙҙең донъябыҙ, ваҡытлыса өсөн генә эшләгән бесәнсе ҡыуышы кеүек, емерелеп, вайран булып ятмаһын! Һин беҙҙең ысын мәғәнәһендә йорт ҡаҙығыбыҙ бул! Һиңә, минең кинйә малайыма, ышанысым ҙур. Һин эш яғынан да, үҙ-үҙеңде тотоу, йәғни тәртип яғынан да киләсәктә үҙеңде һынатырға тейеш түгелһең. Әле һин беҙҙең менән бергә йәшәп, донъя көтөүҙе бөтөнләй үк үҙ ҡулыңа алмаһаң да, мин инде үҙемде ошо донъяны һиңә тапшырғанмын, тип иҫәпләйем. Сөнки хәҙер инде мин үҙем ҡорған хужалыҡта, ниндәй генә еңел эш булһа ла, бер нәмә лә эшләй алмайым. Ошо донъя (өй, кәртә-ҡаралты, өй эсендәге һәм йорт-ҡура тирәһендәге әйберҙәр - хужалыҡты алып барыу өсөн кәрәк булған барлыҡ эш ҡорамалдары, инструменттар, двигатель ярҙамында хәрәкәткә килтерелә торған техника - барыһы ла һиңә ҡала һәм һин уларҙың ҡәҙерен белеп тотонорға тейешһең. Артабан тағы ла һиңә әйтер һүҙем шул: әгәр мин бер-бер йығылып китһәм, әсәйеңде рәнйетмәй көт! Ул үҙе киләсәктә һиңә ҙур терәк булыр. Был өйҙә мәңге балҡыһын ут! Ул ут атайың менән әсәң нурының сағылышы булыр. Шуны онотма! 3. Балаларығыҙҙың барыһына ла юғары белем бирергә тырышығыҙ, ғәҙеллеккә, тоғролоҡҡа өндәгеҙ. Тағы шул: эскелектән һаҡланығыҙ һәм балаларығыҙҙы ла һаҡлағыҙ! 4.Әгәр бер-бер хәлдәр булып китеп, балаларымдың холоҡ-ҡылыҡтарында кире яҡҡа үҙгәрештәр булмаһа (киләсәктәгеһен күҙ уңында тотам), мин балаларымдың бөтәһенә лә ризамын һәм барыһына ҡарата ла хәйер-фатихала ҡалам. Мин быны яҙҙым:23 август, 1985 йыл. Артабан тағы дауам итермен тигән уйым бар..." P. S. Тик, ҡыҙғаныс, атайыбыҙ, ауырыуы көсәйеүе арҡаһында, үҙенең яҙмаларын дауам итә алмаған. Аҙаҡ ул яҙмаларҙы атайыбыҙҙан 23 йыл ҡалып вафат булған әсәйебеҙ мәрхүмә дауам иткән. Йәндәре йәннәт түрҙәрендә булһын һәр икеһенең. Беҙҙән - барлыҡ бала-сағаларынан, ейән-ейәнсәрҙәренән риза булып ятһындар... 1964 йылда ғаиләбеҙ менән төшкән фото. Сығанаҡ: Ғәҙилә Бүләкованың ризалығы менән шәхси сәхифәһенән алынды.