Юҡ, барыбер алдай алмайһығыҙ!

Оппозиция каналдары үҙ эшен туҡтатмай. Республикала башҡарылған һәр эштән, республика властары эшмәкәрлегенән яманлыҡ эҙләүселәр байтаҡ шул. Әммә шул уҡ ваҡытта был эшмәкәрлеккә ҡаршы тороусылар һәм дөрөҫлөк өсөн көрәшеүселәр ҙә бар. Был аҙнала ниндәй алдаҡтар буйынса дөрөҫлөк табылған? Эдуард Мамашев тигән кеше Радий Хәбиров менән дуҫлыҡ бер язаһыҙ Башҡортостандың файҙалы ҡаҙылмаларын урларға мөмкинлек бирә тигән хәбәр таратты. Үҙенең һүҙҙәрен дәлилләп ул “Ирәмәлбашресурс” компанияһы эшмәкәрлеген килтерә, ә был компанияны республиканың халыҡ артисы һәм Башлыҡтың дуҫы Вилдан Яруллин менән бәйләйҙәр. Ысынбарлыҡ ниндәй? “Фактчекинг по-башкирски” телеграм-каналы дөрөҫлөктә асыҡлай. Шулай, 2021 йылдың 30 ноябрендә ер аҫтын файҙаланыусыларҙың эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса комиссия ултырышында “Графское” һәм “Ирәмәлбашресурс” компанияларының эшмәкәрлеген туҡтатыу һәм уларҙы административ яуаплылыҡҡа тарттырыу тураһында мәсьәләләр ҡаралды. Һөҙөмтәлә “Ирәмәлбашресурс” компанияһын “Ерҙәрҙе яңыртыу буйынса бурыстарҙы, ерҙәрҙе яҡшыртыу һәм тупраҡты һаҡлау буйынса мотлаҡ сараларҙы үтәмәү” статьяһы буйынса административ яуаплылыҡҡа тарттырҙылар. Штраф 400 мең һум тәшкил итте, шулай уҡ фирмаға боҙолған тупраҡ ҡатламын тергеҙеү буйынса кәрәкле саралар күрергә ҡуштылар. “Графское” компанияһы буйынса “Башнедра” менән компанияның лицензияһының эшмәкәрлеген туҡтатыу һәм уны административ яуаплылыҡҡа тарттырыу тураһында мәсьәләне өйрәнергә хәл ителде. “Роснедра”ға ҡабаттан мөрәжәғәт иткәндән һуң лицензияның ғәмәле ваҡытынан алда туҡтатылды. Шулай итеп, Радий Хәбиров ойошторған комиссия республикала алтын табыу компанияларын тикшереү инициаторы булып сығыш яһаны һәм бер нисә төбәк һәм федераль ведомствоны эшкә йәлеп итте. Шуны ла әйтергә кәрәк, яуаплылыҡҡа тарттырыу һәм ер аҫтын файҙаланыусыларға ҡарата санкцияларҙың ҡатылығы тейешле федераль ведомстволар позицияһына бәйле. Логика ҡайҙа һуң? Мамашев, әлбиттә, был турала ишеткәне юҡ! Теләһә нимә яҙыр алдынан факттарҙы өйрәнергә кәрәк тә бит... Сит илдә ятып властарҙың абруйын төшөрөргә яратыусылар ҙа бар беҙҙә. Экстремист һәм сит ил агенты Руслан Ғәббәсов* Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы Көстәре һанының артыуы тураһындағы яңылыҡтарҙа үҙ каналына мәғлүмәт һылтанмаһы тапты. Ғәббәсов* ышандырыуынса, төбәк Башлығы Рәсәй Президенты ҡушыуы буйынса “көсләп кешеләр эҙләй”. Ә район башлыҡтары Оборона министрлығы менән контрактҡа ҡул ҡуйыуға “алкоголиктарҙы, тунеядецтарҙы һәм элекке енәйәтселәрҙе” ҡоторта. Сит ил агенты һүҙҙәренсә, Сибай мэры кешеләрҙе таба алмаған һәм үҙе китергә мәжбүр булған. Ҡыҙыҡ әкиәт, әлбиттә, әммә Азамат Юлдашбаев килешеүгә үҙ теләге менән ҡул ҡуйған. Был йүнәлеш “махсус” каналдарҙа яҡшы таралды. Шуныһы ҡыҙыҡ: ошо яҙмалар тураһында комментарийҙарҙа Темәс ауылынан 40-ҡа яҡын кешене алып китеүҙәре тураһында ялған хәбәрҙәр барлыҡҡа килә башланы. Әйтерһең, бөтә ауыл үҙенең әйберҙәрен йыйып, армияға киткән. Тик был уйлап сығарылған нәмә генә. Рәсәй Ҡораллы Көстәре иҫәбен арттырыуға килгәндә, килешеү төҙөргә теләүселәр өсөн ярҙам саралары, ысынлап та, көсәйтелә. Был федераль, шулай уҡ төбәк кимәленә лә ҡағыла. Махсус хәрби операцияла ҡатнашыусы хәрби хеҙмәткәрҙәрҙең ғаиләләренә ярҙам итеү ҙә арта. Шулай итеп, дуҫтар, әйҙәгеҙ интернетта яҙылғандарҙың бөтәһенә лә ышанмайыҡ. Факттарҙы уйҙырманан айырып, армияла хеҙмәт итеү аңлы рәүештә һайлауҙы талап иткән етди аҙым икәнлеген иҫтә тотоу мөһим. Үҙегеҙҙе алдарға юл ҡуймағыҙ! Башҡортостанда һайлауҙар үтеп киттә, ә “Однажды в Башкирии” был теманан һаман бысраҡ эҙләп маташа. Уҙған һайлауҙарҙа төбәктә тауыш бирергә барыусыларҙың һаны 20-35 процент тәшкил итте һәм йәнәһе лә политолог Илья Гращенковтың һүҙҙәре менән раҫлана, тип яҙа улар. Фактчекинг “Толкователь” ТГ-каналында файҙаланылған цитатаны тапҡан. Ысынлап та, яҙмала политологтың үҙенең ТГ-каналынан төбәктә йәшәүселәрҙең депутаттар корпусына ҡарата өҫтөнлөктәре тураһында социаль тикшеренеүҙәргә ҡыҫҡаса күҙәтеү бирелгән. Әммә ул төбәк һайлауҙарында ҡатнашыу тураһында бындай һүҙҙәр яҙмаған. Был һүҙҙәрҙе “Толкователь” каналы авторҙары ҡулланған һәм үҙенең фекерен белдерҙе. Әммә был һүҙҙәр экспертҡа бер нисек тә ҡағылмай. Оппозиция каналдары мәғлүмәтте ҡайһы ере менән уҡыйҙыр, һорау булып ҡала... “Однажды в Башкирии” һәм “Инсайдер Башкортостана” каналдары үҙҙәренән экоактивистар яһап маташа. Үҙҙәренең постарында улар Туймазы районында урмандарҙы законһыҙ ҡырҡыу тураһында яҙа. Һәм, әлбиттә, Башҡортостан Башлығын һәм властарҙың бер нимә лә эшләмәүен телгә алырға онотмағандар. Тик был һүҙҙәргә ышанырға буламы икән? Туймазы районында әле ағас әҙерләү бара. Тирә-яҡ мөхиткә зыянды кәметеү өсөн барлыҡ кәрәкле технологияларҙы һәм сараларҙы иҫәпкә алып тормошҡа ашырылған иҡтисадтың был мөһим тармағы. Башҡортостанда дөйөм рөхсәт ителгән ағас күләменең тик 30 проценты ғына ҡырҡыла. Фейк-постарҙа һүҙ барған урман участкалары урмандарҙы үҙләштереү буйынса инвестиция проекты сиктәрендә ағас әҙерләү өсөн “Ультраплай” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте компанияһына ҡуртымға бирелде. Был участкаларҙа ағас әҙерләүҙең йыллыҡ күләме 99,1 мең кубометр тәшкил итә. Дөйөм алғанда, Туймазы урмансылығы буйынса иҫәпләнгән ҡырҡыулыҡ 478,7 мең кубометр тәшкил итә. Был ағас ҡырҡыуҙың тирә-яҡ мөхиткә зыян килтермәй торған фәнни нигеҙләнгән күләме. Һеҙ аңлаһын өсөн, әгәр иҫәпләнгән диләнкә тулы күләмдә үҙләштерелмәһә, урмандарҙа санитар һәм янғын хәле насарая, урман ресурстары яңырыуҙан туҡтаясаҡ. Ағас әҙерләү тамамланғас, урман участкаларын ҡуртымға алыусылар дәүләт урман учреждениелары – урман хужалыҡтары менән берлектә урмандарҙы тергеҙеү эштәрен алып бара. Был эштәр Башҡортостан Республикаһы Урман хужалығы министрлығының контроллек итеүсе органдары менән ентекле тикшерелә. Дәүләт урман инспекцияһы һәм БР буйынса Эске эштәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре әҙерләнгән ағасты ташыуҙы күҙәтә. Ағас әҙерләү дөйөм ҡулланылыштағы юлдар буйлап сығарыла. Ағасты урмандан ташыуҙың башҡа ысулдары юҡ. *РФ территорияһында сит ил агенты тип танылды.