Полилингваль мәктәп уҡыусылары өс телдә белем ала

Радий Хәбиров эш башлағандан алып мәғариф системаһына иғтибарлы. Һуңғы биш йылда тармаҡты үҫтереү өсөн иҫ китмәле күп эш башҡарылды һәм туҡтарға уйламай. 2019 йылдан Башҡортостанда полилингваль мәктәптәр асыла башланы. Бөгөнгә һигеҙ мәктәп асылған да инде. Балалар баҡсаларында 72 полилингваль төркөм бар, 2020 йылдан Өфөлә полилингваль балалар баҡсаһы эшләй. Полилингваль мәктәптәр һәм балалар баҡсалары селтәре киңәйәсәк, улар баш ҡалала ғына түгел, ә район үҙәктәрендә лә асыла. Аҡъяр ауылының 3-сө полилингваль мәктәбенең беренсе класс уҡыусылары өсөн уҡыу икеләтә тулҡынландырғыс, сөнки балаларға предметтарҙы бер юлы өс телдә үҙләштерергә тура киләсәк. Был - өс телле уҡытыуға кесе звеноның тәүге йыйылмаһы. «Быйыл беренсе кластарҙың береһен полилингваль итеп эшләнек. Унда улар башҡорт, рус һәм инглиз телдәрен өйрәнәсәк. Ә урта звенола ҡытай телен дә өйрәнәләр. Киләһе йылда уны башланғыс класс уҡыусылары теҙмәһенә лә индерергә уйлайбыҙ», - ти мәктәп директоры урынбаҫары Рәмилә Хәсәнова. Полилингваль мәктәп үҙ ишектәрен былтыр асты. Заманса белем биреү учреждениеһы 550 урынға иҫәпләнгән, янында 140 урынлыҡ интернат бар. Был район үҙәгендә өсөнсө заманса полилингваль күп профилле мәктәп. Яңы уҡыу йылында мәктәптә дүрт класс асылған, унда сит телдәр тәрән өйрәнелә - 1-се, 5-се, 6-сы һәм 7-се кластарҙа. Мәктәп күп профилле булғанлыҡтан, полилингваль кластарҙан тыш, ғәҙәти, «шайморатов» һәм кадет кластары ла бар. Урал аръяғында был - Хәйбулла һәм күрше райондарҙың 17 тораҡ пунктынан балалар белем алған иң ҙур мәктәптәрҙең береһе. «Быйылғы уҡыу йылында уҡыусылар һәм кластар һанының артыуы күҙәтелә. Өҫтәмә рәүештә «шайморатов» полиция йүнәлешендәге биш класс һәм һигеҙ кадет класы асабыҙ. Педагогтарҙың кадрҙар составы яҡшыра. Быйыл туғыҙ уҡытыусыны эшкә алдыҡ. Беҙҙең сафтарҙы юғары квалификациялы тәжрибәле уҡытыусылар һәм перспективалы йәш уҡытыусылар тулыландырҙы. Яңы уҡыу йылын оптимизм һәм яңы үрҙәр яулау, мәктәп эшмәкәрлегенең бөтә төп йүнәлештәрендә уңыштарға өлгәшеү теләге менән башлайбыҙ», - ти мәктәп директоры Рөстәм Дәүләтбирҙин. Ата-әсәләр һәм балалар билдәләүенсә, яңы мәктәп тиҙ үҫешкән торлаҡ биҫтәһендә төҙөлгән. Элек балаларға күрше районға йөрөргә тура килә ине. Хәҙер иһә уларҙың йорт эргәһендә уҡыу өсөн заманса, уңайлы шарттары бар. ФЕКЕР Зөлфиә ИЗБАЕВА, уҡыусы әсәһе: - Биҫтәбеҙҙә яңы мәктәп асылыуын белгәс, бик шатландыҡ. Ә уның полилингваль булыуы тураһындағы яңылыҡ икеләтә ҡыуаныслы. Былтыр оло ҡыҙым бишенсе класҡа килде, һәм ул телдәрҙе тәрән өйрәнеү буйынса «В» класына эләкте. Көслө, әүҙем класс тупланды, балалар белемгә ынтыла, телдәрҙе ихлас өйрәнә. Былтыр беҙгә практикаға инглиз телле студенттар килде. Балалар рәхәтләнеп уҡыны һәм каникул ваҡытында ла шөғөлләнде. Уларҙың яңы уҡыу йылында ла шундай тәжрибәһе булыр тип ышанабыҙ. Әгәр былтыр интернатта 50 уҡыусы йәшәһә, быйыл 80 бала ҡабул ителгән. Потенциал бар әле, тип билдәләй мәктәп етәкселеге. Бында уҡырға теләгән бөтә балаларҙы ла ҡабул итәләр. Дөрөҫ, профилле йәки тел кластарына эләгеү өсөн тест үтергә кәрәк. «Ауылда ошондай мәктәп асылыуы бик шәп тип иҫәпләйем. Ул ҙурлығы буйынса республикала икенсе ауыл мәктәбе - майҙаны 18 мең квадрат метр самаһы. Бындай мәктәп ауыл балаларына, ҡаланыҡылар менән бер рәттән, сифатлы белем алырға, ижадта һәм фәнни эштәрҙә үҙ потенциалын үҫтерергә мөмкинлек бирә. Бик ҡеүәтле ҡорамал ҡуйылған, кабинеттар барлыҡ кәрәкле әйберҙәр менән йыһазландырылған. Мәҫәлән, яҙ беҙ кесе йәштәге уҡыусыларҙың тикшеренеү эштәре өсөн ҡорамалдар - мини-лабораториялар алдыҡ. Хәҙер һәр уҡыусының тикшереү өсөн сумаҙаны бар. Үҙебеҙҙең планетарийыбыҙ һәм юл хәрәкәте ҡағиҙәләре кабинетыбыҙ бар. Информатика, тормош хәүефһеҙлеге нигеҙҙәре, музыка өсөн кабинеттар тулыһынса йыһазландырылған», - тип ҡыуанысы менән уртаҡлаша директор урынбаҫары Рәмилә Хәсәнова. Билдәләп үтергә кәрәк, Стәрлетамаҡта уҙған республика уҡытыусылар кәңәшмәһендә Радий Хәбиров полилингваль белем биреүҙе үҫтереүгә айырым иғтибар бүлде. Әле Башҡортостанда рус, башҡорт, татар һәм мари телдәрендә уҡытылған һигеҙ полилингваль мәктәп эшләй. Киләсәктә сыуаш һәм удмурт гимназияларын асыу күҙаллана. Төбәк Башлығы республиканың Финанс министрлығына Нефтекамала полилингваль күп профилле мәктәп ҡарамағында интернат булдырыу өсөн аҡса табырға ҡушты. Балалар унда тулы урта белем алырға тейеш. «Балаларға, сит һәм туған телдәрҙе яҡшы белеүҙән тыш, сифатлы белем алыу мөмкинлеген биреү бик мөһим. Полилингваль мәктәптәр идеяһын дискредитациялауға юл ҡуймаясаҡмын. Балаларҙың үҙҙәрен күрһәтә алыуы мөһим. Шуға күрә беҙ классик мәктәптәр, гимназиялар, лицейҙар, полилингваль белем биреү учреждениелары асабыҙ. Һәр бала күңеленә хуш килгән йүнәлеште таба алһын өсөн», - тигәйне Радий Хәбиров. Фотолар: "Хәйбулла хәбәрҙәре".