Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Әхиәр Хәкимовтың тыуыуына – 95 йыл

Бөгөн Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Әхиәр Хәкимовтың тыуыуына 95 йыл тула. Әҙәбиәт һөйөүселәргә киң билдәле “Ҡуштирәк”, “Һауыр ҡумта”, “Думбыра сыңы”, “Ҡош юлы”, “Өйөрмә”, “Дауылдан ҡотолоу юҡ”, “Каруан”, “Пандора ҡумтаһы” романдарын, “Гөлбикә”, “Туй”, “Осар ҡоштар”, “Алтынсәс”, “Күпер”, “Бәйге”, “Аҡһаҡ бүре”, “Яңғыҙ юлаусы” повестарын ижад иткән арзаҡлы шәхестең исеме Башҡортостанда ла, Рәсәйҙә лә билдәле. Яҙыусы-фронтовиктың тыуған көнө уңайынан йыл һайын ҡәберенә зыярат ҡылыу дәүләкәндәрҙең матур йолаһына әйләнгән. Быйыл да яҡташтары Өфөлә Әхиәр Хәкимовты иҫкә алды. Артабан Дәүләкән районы делегациһы һәм республканың билдәле яҙыусылары, ғалимдары, Әхиәр Хәкимовтың ижадын һөйөүселәр түңәрәк өҫтәлгә йыйылды. Сара БР Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханала уҙҙы. Унда яҙыусының тормошон юлына, бай ижади мираҫына байҡау яһалды. Әхиәр Хәсән улы Хәкимов 1929 йылдың 23 авгусында Башҡортостандың Дәүләкән районы Яңы Йәнбәк ауылында тыуған. 14 йәшендә ул үҙе теләп фронтҡа китә һәм 1943 йылдан алып һуғыш тамамланғансы яу ҡырында була. Илебеҙҙе немец фашистарынан азат итеүҙәге батырлыҡтары өсөн орден һәм миҙалдар менән бүләкләнә. Һуғыштан һуң Дәүләкән педагогия училищеһын тамамлай, Үзбәкстанда, Ҡырмыҫҡалы районында мәғари өлкәһендә эшләй. 1961 йылда Михаил Ломоносов исе­мендәге Мәскәү дәүләт универ­ситетының филология факультетын тамамлай, СССР Фәндәр академияһының Максим Горький исе­мендәге Донъя әҙәбиәте институтында аспирантурала уҡый. Филология фәндәре кандидаты. Әхиәр Хәкимовтың оло әҙә­биәткә сығыу юлы Башҡортостанға ҡайтҡас “Ағиҙел” журналы ре­дакцияһында эшләгән йылдарҙа башлана. Бында ул төрлө әҙәби темаларға күҙәтеүҙәр, мәҡәләләр, рецензиялар яҙа. Артабанғы хеҙмәт юлы һәм ижади тормошо Мәскәүҙә “Литературная газета” баҫмаһы менән ныҡ бәйле. – Әҙәби ижадта ниндәй генә юғарылыҡтарға өл­гәшмәһен, донъя кимәлендә кемдәр менән генә аралашмаһын, бер ҡасан да Башҡортостанынан айырылманы, даими бәйләнештә булды, тыуған яҡтарына йыш ҡайтып йөрөнө, “Дим“ әҙәби берекмәһенә етәкселек итте һәм йәм ижадсыларға кәңәшсе, ярҙамсы булды, – тип хәтерләй яҡташтары Әхиәр Хәсән улын. Дәүләкәндәр үҙ еренең данлыҡлы улының исемен мәңгеләштереү өсөн күп эштәр башҡара. Дәүләкән ҡалаһының бер урамы һәм Яңы Йәнбәк ауылының мәктәбе Әхиәр Хәкимов исемен йөрөтә. Уның исеменә бағышлап көрәш буйынса республика турниры, әҫәрҙәре буйынса шиғриәт конкурстары ойошторола, “Дим“ әҙәби берекмәһе эшләп килә. Яҙыусының йорт-музейында әленән–әле төрлө әҙәби, мәҙәни саралар, яҙыусылар менән осрашыу кисәләре уҙғарылып тора. 2003 йылдың 27 декабрендә Мәскәүҙә Әхиәр Хәсән улы вафат була, Өфөнөң Мосолман зыяратында ерләнә. Фото: БР-ҙың Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһының матбуғат хеҙмәте.