Кыргызстанда балдардын ата-энелеринен ажырашуу себептеринин аныктоо багытталган изилдөө иштерин жүргүзүү. "SOS Балдар айылдары" үйүмүнүн колдоосу менен жүргөн изилдөө, балдардын альтернативалуу камкордукка жайгашуусуна алып келген негиздер факторлорд иштебейт. Жакырчылык, үй-бүлѳдѳгү зомбулук жана миграция сыйактуу маселелер балдардын мектеп-интернаты жайгашуусунун неги зги себептери каталар белгиленди. Исилдөөдө үй-бүлѳлѳрдѳн социалдык колдоо системаларына муктаждыгы, ошондой эле ата-энелердин укктарын коргоо боюнча сунуштар берилди.
• Кыргызстанда балдардын ата-энелеринен ажырашууга алып келген факторлор аныкталды. Бул изилдо “SOS Балдар айылдары” уюму тарабынан жургон жана ал дагы жети олкону камтыган коп улуттуу изилдоо демилгесинин бир болушу болуп саналат.
• Исилдоун негигизги максат – балдарды ата-энелеринен ажыратууга жана альтернативдик камкордукка жайгаштырууга алып келген негиздер факторлорд аныктоо. Балдардс альтернатива камкордукка жайгаштыруу чечими эки негизи факторго байланыштуу: баланын жашаган шарттары жана балдарды коопсуздугун баалоого жоптуу адамдардын чечимдери.
• Исилдөөдө балдардын жашаган шарттары, ошондой эле ата-энелердин миграциясы, алардын жумуш издеп кетиши, балдардын интернаттарга жайгашуусунун себеби болуп жаткандыгы белгиленип жатат. Миграция учурунда балдар кобунчо жакын туугандарына, кобунчо чон ата-энелерине тапшырылып тургандыгы айтылат.
• Балдарга карата зомбулук, анын ичинде физикалык, сексуалдык жана эмоционалдык зомбулук, ошондой эле үй-булодогу зомбулук, балдардс альтернатива камкордукка жайгаштыруунун маанилүү фактору болуп саналат. Исилдөөгө катышкан респонденттердин 37,7% зомбулукка байланыштуу балдарды камкордукка жайгаштырууну белгилешти.
• Балдардын атасынын физикалык муктаждыктары, ата-энелердин алкоголду жана дары-дармектери колдонушу, ата-энелердин олуму да балдардын альтернативалуу камкордукка жайгаштырууга себеп богдору.
• Издөөнүн жыйынтыктары балдардын ата-энелеринен ажыратылышына алып келген негизги факторлор – зомбулук жана кедейчилик экен. Мындан тышкары, улттук балдарды коргоо системасын жакшыртуунун зарылдыгы.
• Мамлекеттик органдар жа-на юмдар балдарды бардык зомбулуктан коргоо боюнча мыйзамдык, административдик жана коомдук чарбаларды кабыл алуу, ошондой эле ата-энелерди тарбиялоону колдогон багытталган программаларды сунуштоого мил-деттуу.