Был хәл ҡот осҡос сумма менән баһалана

Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының мәғлүмәт һәм йәмғиәт менән элемтә бүлеге етәксеһе Максим Родионов бөгөн үткәргән матбуғат конференцияһы иң ҡырҡыу мәсьәләләрҙең береһенә арналды. “Телефон аша алдашып халыҡтан аҡса урлау дауам итә, һуңғы тәүлектә генә лә бындай енәйәтселәргә 13 миллион һум аҡса күсергәндәр”, – тине ул, журналистар алдында сығыш яһап. Быныһы әле бер көн эсендә генә, ә йыл башынан ошондай бурҙар кеҫәһенә халыҡ 1,9 миллиард һум аҡса һалған! Ошо ҡот осҡос хәлдең сәбәптәре тураһында Максим Родионов ентекләп аңлатты һәм һорауҙарға яуап бирҙе. “Ни өсөн шундай ҙур сумманы хатта кредит алып бурҙарға күсерҙең, нисек алданылар һуң?” тип бер алданған оло йәштәге ирҙән һорайым”, – ти М. Родионов. “Юғалып ҡалдым шул, улар бит "ФСБ-нан" тип шылтыратты, минең аҡсаны ниндәйҙер бурҙар сит илгә күсерергә йыйына икән, был бит минең иҫәптәге аҡса – тимәк, миңә енәйәт эше асыуҙары мөмкин, тип аңлаттылар. Шуға ашығыс рәүештә иҫәптәге аҡсамды улар күрһәткән икенсе иҫәпкә күсерергә кәрәк ине”, – ти был. Ул банкка барған, ә унда һорағандар: “Ни өсөн шундай ҙур сумма кәрәк, мутлашыусылар шылтыраттымы әллә?” – тигәндәр. “Юҡ-юҡ, туғандарым һорай”, – ти икән был. Ниңә шулай тип йәшереүе билдәле – телефондан шылтыратҡан бурҙар алдан иҫкәрткән: “Банкта һораһалар, ФСБ шылтыратты тип әйтмә, беҙҙең дәүләт именлеге буйынса оператив эш тураһындағы мәғлүмәт ситкә китергә тейеш түгел, бының өсөн енәйәт яуаплылығы ҡаралған”, - тигәндәр. Максим Родионов аңлатыуынса, банктағы аҡсаның ҡасан һәм ниндәй иҫәптәргә күсеүен күҙәтеп тороу бер нисек тә мөмкин түгел, ул тотош бер финанс ағымы. Белмәгән кешеләр иһә бындай хәүеф барлығына ышана. Алдашыусылар шундай алымдар ҡуллана: 1) кешелә ҡурҡыу хисе тыуҙырыу; 2) уйлап ҡарар ҡабул итеүгә ваҡыт ҡалдырмау; 3) ҡорбанға башҡалар менән аралашырға, кәңәш һорарға мөмкинлек бирмәү. Матбуғат конфренцияһында билдәләнеүенсә, быйылғы 25 июлдән ошо йүнәлештәге яңы ҡанун үҙ көсөнә инәсәк: банктар кредит алырға йыйынған кешенең һәм ул аҡса күсерергә теләгән кешенең иҫәптәрен тикшерә. Кредитты алғас та уны күрһәтелгән иҫәпкә күсереү ике тәүлеккә тотҡарланасаҡ, был ҡорбан ихтималлығы булған кеше “һыуынһын” өсөн шулай эшләнә. Автор фотоһы.