Ҡыйғы районынан Шәйхетдиновтар ғаиләһе 20 төрлө сәй әҙерләгән

– Балаларым сит илдәргә ял итергә барған һайын күстәнәскә сәйҙәр алып ҡайта. Ниндәйен генә тәмләп ҡараманым, әммә үҙебеҙҙең яҡта үҫкән үләндәргә еткәне юҡ. Үҙҙәренән кәнфит еҫтәре аңҡып тора! – ти Таңһылыу Ғабдулла ҡыҙы. Бәпембә, бесәй үләне, бөтнөк, мәтрүшкә, һары мәтрүшкә, боланут, календула, бәрхәт гөлө, энәлек, ағас еләге, балан, миләш, муйыл, ҡарағат, сейә, алмағас, кишер япрағы, цикорий, еркәүек, аҡсәскә, гөлйемеш... Мәсәк ауылында йәшәүсе Таңһылыу менән Рәфил Шәйхетдиновтар йыл да егерме төрлө үлән, япраҡ, тамыр һәм сәскә сәйе әҙерләй. – Үләндәрҙең организмға йоғонтоһон өйрәнеп, табип менән кәңәшләшеп кенә ҡулланабыҙ. Мәҫәлән, кесерткәндән дә сәй эшләп ҡарағы килә ине, әммә уның ҡанды ҡуйыртыуын белеп ҡалғас, был уйҙан баш тарттыҡ, – тип иҫкәртә өлгөр хужабикә. Мәтрүшкә, һары мәтрүшкә, әрем, бесәй үләне һәм бөтнөктөң – һабағын, сәскәһен һәм япраҡтарын, шулай уҡ бесәй үләне менән еркәүектең – тамырын; энәлек, муйыл һәм баландың – сәскәләрен; сейә, ҡарағат, гөлйемеш һәм ағас еләгенең япраҡтарын асыҡ һауала күләгәле ерҙә киптерә Шәйхетдиновтар. Ә бына бәпембә сәскәһе, боланут, еләк, ҡыҙыл бөрлөгән һәм кишер япраҡтарынан сәйҙәрҙе икенсе ысул менән эшкәртәләр. Уларҙы полиэтилен ҡапсыҡҡа йыйып, ауыҙын бәйләп, бер тәүлек быҡтыралар ҙа туңдырғысҡа һалалар. Бер нисә көн үткәс, ит турағыс аша үткәреп, мейестә киптерәләр. Бындай сәйҙе киптереүҙең дә үҙ нескәлектәре бар икән. – Ит турағыстан үткәрелгән үлән йә сәскәне мейестең дүрткел табаларына йәйеп, ике-өс ҡат итеп теҙеп ҡуям. Мейестең ауыҙын саҡ ҡына асыҡ ҡалдырып, эҫене 90 градусҡа тиклем еткерәм дә һүндерәм, һыуып бөткәс, тағы ҡыҙҙырып һүндерәм. Көн буйына шулай өс-дүрт тапҡыр ҡабатлайым. Киптергән саҡта үләнгә теймәйем дә, бутамайым да, – тип аңлатты Таңһылыу Ғабдулла ҡыҙы. Календула менән бәрхәт гөлөнөң сәскәләрен икегә йә дүрткә бүлеп, асыҡ һауала киптерергә һәм блендер ярҙамында ваҡларға кәңәш иттеләр. Бөтә төр сәйҙәрҙе туҡыманан тегелгән ҡапсыҡтарҙа һаҡлайҙар. – Быйыл йәй ямғырлы килде, үләндәр һәм ағас япраҡтары әле лә һутын, йәшеллеген юғалтмаған, шуға күрә сәйҙәр әҙерләргә һуң түгел, – ти уңған ғаилә. Фото һәм видео: Шәйхетдиновтарҙың ғаилә архивынан.