Найти тему
Башҡортостан гәзите

Аймылыш яҙмыштар, Йәки Нәфрәт упҡыны ни тиклем тәрән? (Дауамы)

(Булған хәл) (Башы 18 майҙа донъя күрҙе) ...Нәфрәт утынан күҙе томаланған ҡатын улы менән киленен айыртырға тигән маҡсат ҡуйып, емертеү көсөн алға йүнәлтте, тынысланырға теләмәне. Алыҫ араны яҡын итеп, тағы һәм тағы Өфөгә килде һәм ҡатынды ятаҡта ҡарауыллап торҙо. Бысраҡ менән күмде, никахтарын тиҙ арала тарҡатыуҙы талап итте, баҫҡыстан этәреп төшөрөргә лә маташты. Был хәлдәрҙе күреп аптырамаған кеше ҡалманы, ә Данияр әсәһенә ҡаршы өндәшмәүҙе хуп күрҙе. ...Бала тыуырға күп тә ҡалмағайны. Бер кис шулай Зәлифә менән Данияр киске аш ашаны, ҡәҙимге хәл-әхүәлдәрҙе барланы. Йоҡларға ятыр алдынан ир кинәт һикереп торҙо ла: – Мин йөрөп киләм, – тип, тиҙ генә кейенеп, тышҡа сығып китте. Ошо сығыуынан һуң ул зым-зыя юҡ булды. Зәлифә аҡылдан яҙа яҙҙы, ирен университетта, ятағында эҙләне, дуҫтарын барлап сыҡты – юҡ! Тик бер ни тиклем ваҡыттан һуң ғына башына барып етте: шуның менән был мөхәббәт тарихы тамам, Данияр яҡындарының баҫымына түҙмәне, шартлап һынды, хатта тыуасаҡ балаһы өсөн дә яуаплылыҡ алырға теләмәне... Зәлифәне балалар табыу йортонан әсәһе менән атаһы, дуҫ-иштәре ҡаршы алды. Һыу һөлөгөләй ҡыҙының ҡатмарлы яҙмышы өсөн борсола торғас, һуңғы йылдарҙа ныҡ бирешкәйне әсәһе, мәгәр ейәнсәре донъяға килгәс, уға бер аҙ йән ингәндәй булды, йәшәү мәғәнәһе барлыҡҡа килде. Бәләкәс үҫкәнсе тип, Зәлифә университетта академ ялы юлланы һәм яҡындары янына ауылға ҡайтып китте. Ошоноң менән был аяныслы тарих тамамланды тиһегеҙме? Юҡ икән шул. Нәфрәт уты ни тиклем көслө икәнен аңғартҡан артабанғы ваҡиғалар хатта башҡа һыйырлыҡ түгел... Бер-ике йыл үтеп, ҡыҙсыҡ бер аҙ үҫкәс, Зәлифәнең һуңғы өмөттәре һүрелде: төндәр буйы уйынан сыҡмаған, өҙөлөп һөйгән йәре, ул ғына түгел, законлы ире уға һәм ҡыҙы янына бер ваҡыттта ла кире ҡайтмаясаҡ. Көтөүҙән фәтүә юҡ. Ә бала бит үҫә! Уны ашатырға, кейендерергә, хәстәрләргә кәрәк! Яҡындарының кәңәштәренә лә ҡолаҡ һалды Зәлифә һәм, ниһайәт, айырылышыу өсөн барып ғариза яҙҙы, шунда уҡ алимент юллау тураһында ла имзаһын ҡалдырҙы. Әммә был ҡәҙимге донъяуи күренештәр ҡот осҡос нәфрәт йырынын тағы ла киңерәк асып ебәрер тип кем уйлаған? Бер ни тиклем ваҡыттан һуң Зәлифәне судҡа саҡырыу ҡағыҙы килде. Баҡһаң, ире уны үҙе судҡа биргән, имеш! Данияр балаһының үҙенеке түгел тип уйлауын һәм алимент түләргә йыйынмауын белдерҙе. Нимә-нимә, был тиклем әшәкелек көтмәгәйне Зәлифә, әммә суд залында яһиллығынан ярһып ултырған ҡәйнә йоратын күргәс, барыһына ла төшөндө – был һуғыш башланып ҡына тора... Ҡыҫҡаһы, Зәлифәгә законлы ире менән айырылышып, балаһының унан икәнлеген иҫбатлау өсөн дүрт йыл самаһы ваҡыт талап ителә. Даниярҙың туғандары хатта ДНК-тестарын да инҡар итә, уны төрлө өс ҡалала яһатып ҡарай. Тик генетиканы алдап буламы – һәммәһе лә гонаһһыҙ сабыйҙың Даниярҙың ҡыҙы икәнлеген иҫбатлай. Ҡәйнәһе барыбер ейәнсәрен ҡабул итергә уйламаһа ла, табип кеүек миһырбанлы һөнәрҙе һайлаған һәм кешеләр ғүмерен ҡотҡарыусы Данияр, ниһайәт, үҙ балаһын танырға һәм тейешле алимент түләргә мәжбүр була... Был йылдарҙа ире алдында бер ғәйебе булмаған һәм, ғөмүмән, үҙен ни өсөн күрә алмауҙарын аңламаған Зәлифә һәм уның яҡындары ниндәй тетрәнеү кисергәнен аңлатып тораһы түгел. Әммә, билдәле мәҡәлдә әйтелгәнсә, һынауҙар үлтермәй, сыныҡтыра ғына... Артабан нимә булды тиһегеҙме? Зәлифә ҡыҙын үҫтереп, ҡанаттарын нығытып, карьера баҫҡысынан үрләй башлағас, ысынбарлыҡта ҡәйнә булып та өлгөрмәгән аҡылһыҙ ханым, әлеге лә баяғы Даниярҙың әсәһе, ул эшләгән ойошмаға килеп, яманлап йөрөгәне, Зәлифәгә төрлө этлектәр ҡорғаны билдәле. Ә бер нисә йылдан һуң ул, алама сиргә һабышып, түшәккә ятҡан, тиҙәр. Табип улы һәм аҡсалы яҡындары был ханымды ҡайҙарға ғына йөрөтмәгән, әммә оҙаҡ диагноз ҡуя алмағандар, дауалап та еңеллек килтермәгәндәр. Шунда, үрҙә телгә алынған тарихты белгән бер аҡыллырағы үлем менән көрәшкән ханымға: “Бер ғәйепһеҙгә рәнйеткән киленең менән ейәнсәрең адында ғәфү үтенер инең, бәлки, хәлең еңеләйер”, - тигән, тип һөйләйҙәр. Әммә ҡаты күңелле, бәғерһеҙ ханым шул хәлендә лә нәфрәтенән арына алмаған һәм был яман тойғоһон үҙе менән ҡәбергә алып киткән... Зәлифәнең дә әсәһе берҙән-бер ҡыҙының яҙмышы өсөн борсолоп һаулыҡҡа мандый алмаған, атаһы ла бирешкән. Хоҙай Тәғәлә иһә Зәлифәгә ошо һынауҙарҙы үтеп сығырлыҡ көс-ҡеүәт биреүе – үҙе мөғжизә! ...Бөгөн Зәлифә абруйлы ойошмаларҙың береһендә ярайһы яҡшы вазифа биләй. Ул Данияр менән айырылышҡандан һуң башҡа кейәүгә сыҡмаған, бар тормошон балаһына бағышлаған. Ҡыҙы инде университет тамамлаған, ҙур ҡалаларҙың береһендә эшләп йөрөй. Даниярҙы, әсәһе хыялланғанса, бөтәһе лә алтын ҡуллы табип тип белә. Ул тиҫтәләгән кеше ғүмерен ҡотҡарған, күптәргә йәшәү бәхете бүләк иткән (тик үҙенең генә бәхетен тапап үткән). Һаман буйҙаҡ, ғаиләһе лә, Зәлифәләге ҡыҙынан тыш, башҡа балаһы ла юҡ. Һуңғы йылдарҙа ҡыҙы менән ҡыҙыҡһына, аралашырға теләй икән, тигән хәбәрҙәр ҙә бар. Мәгәр, уның алдындағы барлыҡ ишектәр ябыҡ булһа ла, кемде ғәйепләргә була һуң? ...Бына ошолай, нәфрәт уты ғашиҡтарҙың яҙмышын селпәрәмә килтерергә, уларҙы мәңгелеккә Саҡ менән Суҡҡа әйләндерергә һәләтле. Ә уларҙан тыш күпме кешеләрҙең яҙмышы емерелгән? Ошо ғибрәтле хәлде уҡып, башҡалар ҙа уйланһын һәм фәһем алһын ине. Әйтеүебеҙсә, был аймылыш яҙмышлы кешеләр беҙҙең арала... Гүзәлиә БАЛТАБАЕВА. Фото: masterpiecer-images.s3.yandex.net