Еуразия құрлығындағы көшпелі мемлекеттердің дәстүрінде Құрылтай жиыны маңызды орын алған.
Мемлекет деңгейінде жалпымемлекеттік жиын есебінде Құрылтай жиналысы
1. Мемлекеттің жаңа билеушісін сайлауда
2. Мемлекеттің жаңа заңын қабылдауда
3. Мемлекетте орын алған төтенше жағдайды қабылдау мақсатында
4. Көрші елге соғыс жариялауда
шақырылған.
Моңғол империясының алғашқы хандары осы құрылтай жиналысында сайланған. Шыңғыс хан, Үгедей хан, Күйік хан, Мөңке хан ішкі және сыртқы саясаттағы өзекті мәселелерді қарастыру үшін құрылтай жиналысын шақыруға мәжбүр болған.
Моңғол, Қазақ, Жоңғар, Қырғыз мемлекеттерінің заңдары осы құрылтай жиналысында қабылданған.
Қазақ хандығының хандарының барлығы осы құрылтай жиналысында барша ру-тайпалардың өкілдерінің қатысумен сайланған.
1723 жылы Жоңғар мемлекетінің кенеттен көктем мезгілінде Қазақ хандығына шабуылы - қазақ тарихында "Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама" деген қайғылы кезеңмен қалған. Бұл кезең 1727 жылға дейін созылып, Жоңғарларды уақытша Қазақ хандығының біраз жерін басып алған жерлерінен қуып шығуға дейін жалғасқан.
"Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама" жылдары - Ташкент пен Түркістан қалалары алма-кезек қолдан-қолға өтіп тұрған.
Бұл кезеңде Қазақ хандығын Болат хан басқарып, Тәуке хан кезінде жиі өткізіліп тұратын Құрылтай жиынын шақырып, ел басына төнген қауіптен шығу мәселесін талқылаған болатын. Орта жүздің ықпалды биі Қазыбек бидің ұйғаруымен шақырды деген жорамал айтады.
1726 жылы шақырылған Құрылтай жиналысында
- Қазақ жерін жоңғарлардан азат ету.
- Кіші жүз ханы Әбілқайыр ханның басқаруымен жалпыхалықтық жасақ құру.
- Жоңғарларға-қалмақтарға қарсы көрші мұсылман халықтарын біріктіретін "қасиетті соғыс" жариялау мәселелері талқыланған болатын.
Қазақтардың Жоңғар-қалмақтарға қарсы жариялаған "қасиетті соғысына" көрші мұсылман халықтарының қатысқандығы жайлы ақпараттар аз.
Ордабасы құрылтайының шешімі негізінде халық жасағы құрылып
- 1726 жылы Қалмақтарды Бұланты өзенінің бойында жеңіп, Қазақ хандығының батысын жаудан азат етіліп, 1729/1730 жж. Жоңғарларды Аңырақайда жеңген қазақтар Жетісуды Жоңғарлардан қуып шыққан болатын.
Осылайша барша Қазақ халқының ру-тайпаларының өкілдері қатысқан Ордабасыда тауында өткен құрылтай жиналысы - елді біріктіру миссиясын орындап шықты
Сурет ғаламтордан алынды