Бұл тақырып 5 сынып Қазақстан тарихының ІІ тоқсанында өтілетін тақырыптардың бірі. Тақырып өте қызықты. Тақырыптың мақсатының ауқымдылығына байланысты бірнеше сағатқа бөлінген. Сақтар бөлімінің ІІ тоқсандағы ең бір ауқымды бөлігі десек болады.
Әрине, тақырыпты өткенде - сабақтың мақсаты ретінде Қазақсандың ғалымдардың жаңалығын, жәдігердің ерекшелігін, тайпалардың дүниетанымын (аң стилін) айтып өтетіндіңіз анық.
Бірақ сабақты қалай бастау керек?
"Алтын адам" жәдігерінің қиындыларын, суретін таратып, видео көрсетсе болады. Бірақ алдымен "олжа" сөзіне анықтама беріп алу керек сияқты.
Қазақ халқында "олжа" сөзі бірнеше мағына береді
1. Жорық барысында қолға түскен игілік
2. Соғыс барысында қолға түскен тұтқындар
3. Ойда жоқта кенеттен пайда болған игілік
Сіздер тақырыпты ашу үшін "олжа" түсінігін оқушылардан сұрай отырып, үшінші түсінікке зер салғандарыңыз дұрыс.
1969 жылы Есік қаласындағы "Алтын адам" жәдігері кенеттен табылғанын айтып өткендеріңіз жөн.
Кейін археологтар шақырылып, оба зерттеліп, әлемге жарияланғандығын айтып өту керек. Әрине, бұған мұғалім кезең-кезеңмен келетіндігі анық.
Сіздердің оқушыларыңыз археолог түсінігімен Палеолит және Энеолит тақырыптарынан таныс
Қазақстандық ғалымдардың жаңалығы мақсатында - "Алтын адам" археологиялық олжасының құндылығы, К. Ақышевтің еңбегін айтып өткен жөн. "Алтын адам" - түсінікті қалай түсінесіздер сауал тастасаңыздар
- оқушылар құнды, бағалы дегенді ассоциациямен байланыстыратындығы анық.
Жәдігердің ерекшелігін мақсат етіп алғанда - тостағандағы таңбалардың маңызына тоқталған жөн.
Ал тайпалардың дүниетанымына келгенде - аң стилін ерекшелігін түсіндіресіздер.
Соңғы сабақта - "Алтын адам" археологиялық олжасын маңыздылығы, құндылығын сұрап сабақты қорытындылаған жөн.
Кейде, кейбір әріптестеріміз аталмыш тақырыпты мақсатына сәйкес, түрлі әдіс-тәсілмен оқушыға қызықтығып өткізе отырып, "Алтын адам" археологиялық жәдігерін талдап шығарады. Бірақ олжа сөзін ұмытып кетіп, тақырып толыққанды ашылмай қалатындығы бар. Тақырыпта тұрған соң - ол сөздің мағынасы ашылу керек. Әйтпесе ол сөз тақырыпта тұрмас еді. "Олжа" сөзін түсіндіре отырып, сіздер оқушыны тарихқа қызықтыруыңыз мүмкін. Оларда тақырыптан өз олжасын алсын.
Әрине, мұғалімдердің өз еркі сабақта қандай әдіс-тәсіл стратегия қолданамын десе. Сондықтанда мен өз тарапымнан әдіс-тәсілдермен маңызына тоқталмай, әрбір мұғалімнің шеберлігіне қалдырдым
Сурет ғаламтордан алынды