Жасөспірімдердің жүктілігі - бұл белгілі себептері мен маңызды денсаулық, әлеуметтік және экономикалық салдары бар жаһандық құбылыс. Дүние жүзінде жасөспірімдердің туу көрсеткіші төмендеді, бірақ өзгеру қарқыны аймақтарға байланысты өзгереді. Көрсеткіштердегі үлкен алшақтықтар елдер арасында да, олардың ішінде де байқалады. Әдетте, жасөспірімдік жүктілік білім деңгейі немесе экономикалық жағдайы төмен халықтар арасында жиі кездеседі. Бұған қоса, осы және басқа да осал популяциялар жасөспірімдер арасындағы алғашқы туу көрсеткіштерінің баяу төмендеуін бастан кешіріп, бар теңсіздіктерді одан әрі күшейтуде. Балалардың некеге тұруы және балаларға қатысты жыныстық зорлық-зомбылық қыздардың жүкті болу қаупін арттырады, бұл жиі қажет емес. Көптеген жерлерде жасөспірімдер контрацептивтерді алуға және қолдануға кедергі келтіретін жағдайларға байланысты қалаусыз жүктіліктен аулақ бола алмайды. Жүкті және бала тәрбиелеп отырған жасөспірімдердің сапалы аналық көмекке қолжетімділігін арттыруға көңіл бөлінуде. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы серіктестермен жұмыс жасай отырып, жасөспірімдердің жүктілігі проблемасы туралы хабардарлықты арттырады, әрекет ету үшін дәлелдер жинайды, саясаттар мен бағдарламаларды қолдау құралдарын әзірлейді, елдердің әлеуетін нығайтады және оларды проблеманы тиімді шешуге қолдайды.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы серіктестермен жұмыс жасай отырып, жасөспірімдер мәселелері туралы хабардарлықты арттырады, әрекетті хабардар ету үшін деректер мен эпидемиологиялық ақпаратты жинайды, бағдарламаны қолдау құралдарын әзірлейді және сынақтан өткізеді, елдің әлеуетін нығайтады және жасөспірімдер мәселесін шешу қажеттілігін мойындай бастаған аз, бірақ өсіп келе жатқан елдерді қолдайды. денсаулық мәселелері.жасөспірімдердің жыныстық және репродуктивті денсаулығын қорғау. Бұл ұжымдық күш-жігер жасөспірім денсаулығын денсаулық пен дамудың жаһандық күн тәртібінің орталығына қойды. Жағдайлардың өзгеруіне жауап ретінде ДДҰ елдерге өздерінің ұлттық бағдарламалары арқылы жасөспірімдер жүктілігін тиімді шешуге көмектесу үшін Біріккен Ұлттар Ұйымы жүйесіндегі және одан тыс серіктестермен ынтымақтаса отырып, ақпараттық-насихаттау, деректер жинау, құралдарды әзірлеу және әлеуетті арттыру іс-шараларын жүргізуді жалғастыруда.
Жаһандық, аймақтық және ұлттық деңгейде жасөспірімдік некеге, жасөспірімдік жүктілік пен босануға жол бермеу жөніндегі міндеттеме артып келеді. Бірқатар елдерде мұндай әрекеттерді үкіметтік емес ұйымдар басқарады. Осы мәселелер бойынша ауқымды бағдарламалар жасауға бастамашы болып отырған үкіметтер көбейіп келеді. Олар басқа елдерге осы саладағы өзекті, бірақ қол жеткізуге болатын міндеттерді мүмкіндігінше тезірек шешуге ынталандыру және үлгі болады.
Қазақстанда жыл сайын 1000 қызға шаққанда 30-ға жуық жасөспірім қыз босанады. Ерте жүктілік 12 мен 18 жас аралығында, көбінесе 15-16 жаста болады.
Жүктілік кезінде дене күшейтілген режимде жұмыс істейді - жүрек-тамыр, эндокриндік жүйеге және ішкі органдарға үлкен жүктеме түседі. Сонымен қатар, жасөспірімнің денесінде гормоналды өзгерістер жүктіліктегі өзгерістермен сәйкес келеді. Жас аналар көбінесе плацентарлы жеткіліксіздік, анемия және ауыр токсикозды сезінеді.
"Философия және саясаттану" факультетінің,"әлеуметтік жұмыс" мамандығының 1-курс магистранты: Мырзараимова А.
Жетекші: Авсыдыкова Қ.А.