“Бәйләнештә” социаль селтәрендә Зәкиә Мәжитованың яҙмаһы уйға һалды. Ысынлап та, тормошта ошондай беҙ иғтибар итмәгән ырым-тәртиптәр бар. Әлбиттә, уларҙы белеп бөтөп тә булмай. Өләсәйҙәр менән йәшәгән булһаҡ, бәлки, улар беҙгә ошондай борондан килгән тәртиптәрҙе өйрәткән дә булыр ине. “Зыярат ҡапҡаһын ябып бөтмәҫ элек, ирем миңә ҡараны ла: - Һин дөрөҫ сыҡманың, - тине, кире инеп, тоғролап ашаҡлап сыҡһа минән, тип көтәлер. - Юҡ, мин дөрөҫ сыҡтым, - тинем дә машина яғына ыңғайланым, ҡапҡаңды япһаң да була, йәнәһе, кире керәһем юҡ. Ҡәҙерле мәрхүмдәребеҙҙең ҡәберҙәренә көҙгө тәрбиә күрһәтергә килгәйнек зыяратҡа, үҫкән селектәрен ҡырҡтыҡ, уй, шул селек ҡаҡшата, гөлләмәләр ҙә һалдым, орлоҡтары ҡойолоп, яҙын үҫеп сыҡһын өсөн. - Ә ниндәй аяҡ менән сығырға һуң? - Ошо, - тип һул аяғына күрһәтеп һуҡты ла, - уң аяҡ менән, - тип өҫтәп ҡуйҙы. Уй, анекдот бабай. Һулаҡай булғас, ғүмер буйы шул уң-һул менән яҙлыға. Хәбәре лә шул, әмәле лә шул. Шуны бер ултырыпп, берҙе ныҡлы итеп һеңдереп алам да һуң. Юҡ инде, уң-һул бутауы ғүмерлеккә етте. Бына әллә ҡайҙа уҡыным, уҡыным да ғүмерлеккә иҫтә лә ҡалды: мунсаға, зыяратҡа, бәҙрәфкә һул аяҡ менән инәһең, уң аяҡ менән сығаһың; өйгә, мәсеткә, башҡа йомош төшкән йорт-биналарға уң аяҡ менән керәһең, һул менән сығаһың. Нисек иҫләргә? Хәҙер яҙам. Тап шул ере иҫтә ныҡ ҡалған да инде: кәүҙә, тиелә, ҡолағанда уң аяҡ ҡайһы яҡта, шул яҡҡа ҡолай, тигән фаразға таянып эш ителә, имеш. Мәҫәлән, бәҙрәфкә инеп барғанда, ҡапыл ҡолай ҡалһаң, тышҡа ҡолауы яҡшыраҡ, шуға уң аяҡты алдан ебәрмәйһең, артта ҡалдыраң, тимәк, һул аяҡ менән инәһең. Ысынлап та, бәҙрәф эсендә ҡолап ятҡансы, тыш яғында ҡалыуың яҡшыраҡ. Шул күҙлектән ҡарап, иҫләп ҡалығыҙ, тиелә ине. Гел ҡолап ятыуҙы теләмәй инде, сағыштырма миҫал рәүешендә әйтә. Өйҙән сығып барғанда һул менән сығаһың, ысынлап та, ҡолай ҡалһаң, кәүҙәң өй эсендә ҡалыуы яҡшы. Мунсанан сыҡҡанда уң аяҡ менән сығаһың, мунса эсенә ҡолағанса, тыш яғында булыуың хәйерле. Миҫалы шөрләт кенә булһа ла, иҫтә яҡшы ҡала, ҡасан, ҡайһы аяҡ менән ашаҡларға икәне. Шулайтып, өйгә ҡайтып еткәнсе миҫалдар килтерә-килтерә "дәрес" биреп ҡайтҡайным “һулаҡай”ыма, бынан ары нишләр… Әллә, ашаҡларға кәрәк булһа, үҙем гел шул миҫалға таянып эш итәм”, - тип фекерҙәре менән уртаҡлаша Зәкиә Мәжитова. Уның яҙмаһы менән риза булмағандар ҙа бар. Мәҫәлән, Мәрйәм Зәкирйәнова: "Мин бер нәмәне барыбер дөрөҫ түгел тимен. Нисек инде өйҙән сыҡҡанда һин һул аяғың менән сығырға тейешһең? Бигерәк килештереп ебәрәләр хәҙер, былай ҙа буталған халыҡтың мейеһен бутайҙар. Беҙҙе элек-электән һәр ваҡыт өйгә ингәндә лә, сыҡҡанда ла уң аяҡ менән аша атларға тип өйрәтеп үҫтерҙе ҡартатай-өләсәйҙәр. Улар белемле, мәҙрәсә тамамлаған ине", - тип яҙған. Гөлзифа Исрафилова: "Түшәгеңдән төшкәндә үк уң аяҡ менән төшөргә кәрәктер ул. Юҡҡамы ни, көйәләнеп йөрөгән кешегә "Нимә, һул аяғыңдан торҙоңмо әллә?" тип әйтмәйҙәрҙер ул. Ололарҙың үҙемә өйрәткәндәренән генә әйтәм әле: аяҡ кейемен иң тәүҙә уңын кей; ишектән уң аяҡ менән сыҡ һәр саҡ; бәҙрәфкә кергәндә һул аяҡ менән керергә тип өйрәттеләр", - ти. Ә һеҙ нисек уйлайһығыҙ? Фото: mutabash.ru