1988-ci ildən Qarabağ uğrunda erməni separatçılarla və Ermənistan işğalçılarına qarşı başlamış açıq mücadilədə Azər xalqının göstərdiyi rəşadəti, qəhrəmanlığı nəticəsində 1991-ci ildə biz son dərəcə mühüm nəticəni əldə etdik – müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti bərpa edildi. 1992-ci ildə həqiqi seçkilər nəticəsində Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) hakimiyyətə gəlməsinə baxmayaraq, AXCP hakimiyyəti ancaq bir il saxlamağı bacardı. Əfsuslar olsun ki, o zamanlar millətin siyasi şüuru lazımi səviyyədə yüksək olmadığı üçün fırıldağdan, yalandan, demaqoqluğdan istifadə edərək 1993-cü ilin yayında Heydər Əliyev başçılığı altında köhnə sovet nomenklaturası yenidən hakimiyyətə gəlməyi bacardı. Bununla da millətimizin hələ də davam edən 30 illik bəlalı, rəzalətli, əzablı, səfalətli dövrü başladı.
Yəni, AXCP və digər hakim firqələr, və ən əsası Azər xalqının özü tarixin verdiyi fürsətdən düzgün istifadə etməyi bacarmadıqlarına görə, 1918-1920-ci illlərdəki Azərbaycan Demokratik Respublikasının şanlı tarixini yenidən ehya və davamını təmin edə bilməmişlər. Bunun müxtəlif səbəbləri olsa da, lakin əsas səbəb odur ki, milli qüvvələr lazımi siyasi şüurunu, idarətmənin səviyyəsini əldə etməyə gecikdilər. Bundan da Heydər Əliyevin başçılığı altında bolşevik xislətli irtıca məharətlə istifadə edərək hakimiyyəti ələ keçirdi.
Düzdür, millətimiz səhvini tez anlayaraq, artıq 1998-ci ilin prezident seçkilərində Heydər Əliyevi prezident seçməmişdi. Azından seçkilərin ikinci turu baş verməli idi. Lakin artıq gec idi, hakimiyyəti qəsb etmiş quldur dəstəsi seçkilərin nəticələrini saxtalaşdıraraq hakimiyyətdən əl çəkmədi. Odur ki, indiyə qədər həmən seçkinin həqiqi nəticələri ictimaiyyətə rəsmi təqdim edilməmişdir.
Xalqın üsyanından qorxan bu quldur dəstə Azərbaycanda polis dövlətinin qurulmasını daha da sürətləndirdi. Bu qeyri-milli, yezid iqtidarın qeyri-qanuni hökmranlığının nəticələri millətimiz üçün çox acınacaglıdır: Anayasada həkk olunmuş insan hüquqları, Azər xalqının milli hüquqları arsızcasına pozulur, hakimiyyətin üç ənənəvi qolu bir-birindən müstəqil deyil, həqiqi müxalifət hər cür təqiblərə məruz qalır, rüşvətxorluq, korrupsiya total miqyas almışdır, iqtiasdiyyat çökmüş, işsizlik ağla sığmaz dərəcədə böyükdür, xalq səfalət içindədir, ölkə əhalisinin xeyli hissəsi və əsasən cavanlar ölkədən köçməyə məcbur olmuşdur ki, nəticədə qızlarımızın xeyli hissəsi ailə qura bilmir, əhalinin atrımı azalır. Bu yezid iqtidarı Azər xalqına ancaq bəlalar, qiymətlərin artmasını, həyat səviyyəsinin enməsini, yoxsulluğu, ədalətsizliyi gətirmişdir.
Sual verilə bilər, bəs nəyə görə xalqımız indiyə qədər dözmüş və Azadlıq, Milli inqilaba qalxmamışdır? Bunun səbəbləri az deyil, lakin əsas səbəblər odur ki, birincisi, işləmək üçün yad ölkələrə köçmüş cavanlarımız Azərbaycanda qalan ailələrinə maliyyə yardımları etmişlər ki, bu da əhalinin iqtisadi müşküllərin təsirini zəiflədirdi; ikincisi, ermənilər tərəfindən Qarabağda daimi olan hücum təhlükəsinin mövcudluğu Azər xalqının üsyana qalxmaq əzmini ləngidirdi, çünki xalq üsyan zamanı ermənilərin bundan faydalanmasından ehtiyyat edirdi; üçüncüsü, iqtidar tərəfindən baş vermiş geniş miqyaslı repressiyalar nəticəsində xalqın üsyanına rəhbərlik edə biləcək həqiqi müxalifət xeyli zəifləmişdi; dördüncüsü, xalqın siyasi şüurun artırılması üçün müxalifətin əlində mətbu orqanları qalmamışdır, arsız yezid iqtidarı tərəfindən repressiyalar o dərəcədə güçlüdür ki, hətta müxalifətin aparıcı güvvəsi olan AXCP-nın qəraragah-mənzili də əlindən alınmışdır.
Lakin bu məhrumiyyətlərə, təqiblərə baxmayaraq, AXCP ayağ üstə qalmağı bacardı, yəni, Azər xalqının baş verəcək üsyanına və sonrakı azad dövründə xalqı idarə edəcək firqə bugün mövcuddur. AXCP-nın bu çox böyük uğurudur. Hal-hazırda isə AXCP-ya müttəfiq olacaq yeni firqələrin, dəstələrin sayının artması müşahidə edilir. Bir sözlə, xalqımızı ağ günə aparacaq güvvələr var.
Digər tərəfdən, Xalq Azadlıq inqilabımızı ləngidən erməni təhlükəsi də öz önəmini xeyli azaltmışdır. Artıq hamıya aydındır ki, uğurlu İkimci Qarabağ müharibəsindən sonra qəhrəman ordumuz baş verəcək Xalq inqilabı zamanı ölkənin müstəqilliyini tam təmin edə biləcəkdir. Qardaş Türkiyənin bizim yanımızda olması, Urusiyyətin Ukraynada başının qarışması Azərbaycana qarşı kənardan bir hansısa təcavüzü mümkünsüz edir. Yəni, Azadlıq inqilabın baş verməsi üçün xarici şərait hal-hazırda xeyli münasibdir.
Xalqın siyasi şüurun artması üçün müxalifətin əlində mətbu orqanları olmasa da, lakin onların rolunu internetdəki sosial şəbəkə icra edə bilir. Xalqın siyasi maarifləndirilməsi üçün internet müxalifətin əlində çox mühüm vasitədir.
Nəhayət, xalqın bütün təbəqələrin siyasi şüurun artması üçün daha güclü amil rolunu sürətlə artan iqitisadi müşküllər icra etməkdədir. Qiymətlərin total halda və sürətlə artması, iqtidarın isə bununla əlaqədar heçnə edə bilməməsi hakim dəstənin mövqelərini xeyli zəflədir. Keçmişdə ailələrin köməyinə xaricdəki qohumların yardımı çatırdırsa, indi bu yardım xeyli azalmışdır, çünki Rusiya ilə Ukrayna arasında gedən müharibə bu ölkələrdə işləyən azərlilərin iqtisadi durumunu xeyli korlatmışdır. Odur ki, Azər xalqının durumunun daha da ağırlaşmasını heç bir amil artıq ləngidə bilməz. Azərbaycanın acgöz iqtidarı o dərəcədə oğurluq xəstəliyinə alışmışdır ki, artıq dayana bilmir və hətta inqilab ehtimalına məhəl qoymayaraq talançılıq siyasətindən əl çəkmək fikri yoxdur.
Vəssalam, bütün amillər göstərir ki, Azərbaycanda siyasi, ictimai vəziyyət sürətlə Azadlıq inqilaba doğru dəyişir. Hansı gün bu Xilaskar inqilab baş verəcəyini qabaqcadan demək mümkün deyil. İnqilab zəlzələyə oxşayan təzahürdür. Nə inqilabın, nə də zəlzələnin baş verəcəyi konkret gününü heç kim deyə bilməz. Lakin, Yer süxurlarında artan gərqiliyini ölçən alimlər zəlzələnin baş verəcəyi dövrünü təxmin edə bilirlər. Eynən olaraq, cəmiyyətdə artan sosial gərginliyin sosial partlayışla yekunlaşa biləcəyini siyasət sərraflar-ekspertlər müəyyən edə bilirlər. Bəli, hal-hazırda Azərbaycan sürətlə Azadlıq inqilabına yaxınlaşır. İnqilabi vəziyyət yetişəndə, onda hətta xırda ictimai müşkül, hadisə inqilabın başlanmasına səbəb ola bilir. Artıq Xalq İnqilabı Azərbaycanın astanasındadır və onun cari ilin payızında baş verəcəyi ehtimalı artmaqdadır, çünki Azər xalqının bu quldur iqtidarın özbaşınalıqlarına, cinayətlərinə dözmək səbri artıq sürətlə tükənməkdədir.
Azər Həsənli. Azərbaycan. 19.08.2023