Чтобы выходной удался, нужно отправиться на берега Немана в Мостовский район. В программе «Земля памяти» на СТВ насладимся кислородным коктейлем Липичанской пущи, откроем для себя святые места и отправимся в захватывающий этнотур. Карта притяжения для вас.
Наступны прыпынак – Гудевичи. Литературно-краеведческий музей – этническая сказка. Вашему вниманию белорусская хатка, здесь жили не тужили в XIX веке. Колоритный домик перевезли по бревнышкам из соседней деревни Семеренки. Золотой ключ в руках. Приглашаем в прошлое.
Майя Сидор, главный хранитель фондов Гудевичского государственного литературно-краеведческого музея:
Незвычайны ключ клаўся вось тут над дзвярыма. Усе людзі ведалі, дзе ляжыць ключ ад чужой хаты, але не прыходзіла ў галаву прыйсці без дазволу, самавольна ўзяць чужы ключ, адамкнуць чужую хату, зайсці і штосьці з яе вынесці. Да парога прымацавана падкова. Калі з Гудзевічаў, напрыклад, людзі выязджалі кудысьці ў далёкую дарогу, яны павінны былі наступіць на гэтую падкову, каб здаровымі і шчаслівымі вярнуцца зноў.
Внутри уютно и комфортно. Дома строили компактными, с глиняным полом и маленькими окнами. В жару прохладно, зимой тепло. Гостеприимством согревали с порога. Гостю всегда предлагали кубок воды и угощали кусочком смачного хлеба. Красный угол, стол и лавки, сундук с приданым и люлька, которая передавалась из поколения в поколение. Все традиционно и со вкусом.
Майя Сидор:
Спалі людзі на запяку, месца за печчу і атрымала назву «запек», таму што за печчу. На лаўках сядзець цвёрда, а спаць яшчэ цвярдзей, таму лаўкi стыкаваліся шчыльна рабро ў рабро, людзі ткалі сеннікі, бялізна была саматканай, грубай. У сярэдзіну засоўвалі сена, сеннікі прыносіліся і на ноч клаліся на гэтыя лаўкi. На печы спала бабуля, але не адна. З ёй на печы спалі яе меншыя ўнукі, хлопчыкі і дзяўчынкі.
Каля печы сабраныя прылады, якімі жанчына карысталася кожны дзень, калі варыла ў печы. У Гудзевіцкім рэгіёне мужчыны былі вельмі дбайныя і рабілі вось такую прыладу, каб мяшаць кісель. Прылада называецца кацуба. Жанчына стаяла наводдаль, засоўвала кацубу ў чыгун і мяшала кісель. Кісель не падгараў, жанчына была чыстай, і хата яе была цэлай.
Анастасия Макеева, корреспондент:
Нашыя продкі заўсёды былі вельмі знаходлівымі. Раней у Гудзевічах, калі не было халадзільнікаў, выкарыстоўвалі вось такія каморы. У вялізных кошыках захоўвалі мяса, у сярэдніх – сыры, а вось у такіх маленькіх – яйкi. Ну, а калі надвор'е было вельмі спякотным, гаспадынька магла адпачыць на такім ложку.
С такими самоткаными сумками дети ходили в школу. В ней отлично помещалась грифельная дощечка. Писали мелом, стирали мокрой тряпкой. Планшет XIX века. Внимание привлекает и детская обувь. Деревянная подошва, кожаный верх – чудесные абияки.
Изучать региональный дресс-код отправляемся в основной корпус музея. Ткачество всегда было визиткой белорусов. В нем художественный вкус и тончайшее мастерство. От поля до гардероба. Чтобы получить заветную спадницу, нужно было хорошенько попотеть: вырастить лен, напрясть ниток и выткать полотно на кроснах.
Майя Сидор:
Хустка-акручанка, яна выткана з воўны, такой хусткай можна было накрыць сябе плечы. Напрыклад, калі гэта Каляды, марозны вечар, пайсці да суседкі ў госці, і цябе не прадзьме ніякі холад. Такі міні-пледзік, вельмі цёплы.
Читайте также:
«Есть действующая партизанская свеча». Реликвии времен ВОВ собрали в музее-землянке в Мостах