Һөнәрегеҙ тоғро хеҙмәт итәсәк

Йәй миҙгеле оло тормош юлына сығырға әҙерләнгән сығарылыш уҡыусылары һәм балаларын артабан уҡытырға, белем бирергә теләгән ата-әсәләр өсөн ҡыҙыу ураҡ осорона тиң. Ҡайҙа, ҡайһы вузға уҡырға инергә, ниндәй һөнәр алырға тип икеләнгән абитуриенттар өсөн кәңәш бирмәксебеҙ: һөнәрегеҙҙең ғүмер буйына тоғро хеҙмәт итеүен теләһәгеҙ, Башҡортостан дәүләт аграр университетына уҡырға рәхим итегеҙ! Әйҙәгеҙ, юғары уҡыу йортоноң өҫтөнлөктәре, унда бирелгән һөнәрҙәр, уҡырға инеү шарттары, мауыҡтырғыс студенттар тормошо менән танышайыҡ. Быйыл уҡырға ҡабул итеү комиссияһы рәйесе итеп тәғәйенләнгән химия фәндәре кандидаты Рәмил Рауил улы Зарипов беҙҙең һорауҙарға яуап бирҙе. – Рәмил Рауил улы, республикала ғына түгел, илебеҙҙә ҙур танылыу алған университет менән яҡынданыраҡ таныштырып китһәгеҙ ине. Ниндәй яңы һөнәр эйәләрен әҙерләйһегеҙ, абиту­риенттарҙың иғтибарын ниндәй яңы­лыҡтар менән яуламаҡсыһығыҙ? – Башҡортостан дәүләт аграр университеты үҙ йүнәлеше буйынса Рәсәйҙәге иң алдынғы ун вуз исемлегендә. Беҙ бының менән сикһеҙ ғорурланабыҙ һәм артабан да был кимәлде тотасаҡбыҙ. Әлеге көндә студенттарыбыҙҙың һаны һигеҙ меңгә етте, биш меңе ситтән тороп белем ала. Университетта колледж белеме алырға ла мөмкинлек тыуҙырғанбыҙ, ике йыл һәм ун ай уҡып, белгес булып сығырға була. Быйыл уҡытыуға аккредитация алдыҡ. Был яңылығыбыҙ менән төплөрәк таныштырып китәйем. Барыһы 85 бюджет урыны ҡаралған. Студенттар пилотһыҙ осоу аппараттарын файҙаланыу, ашнаҡсы-кондитер һәм энергетика өлкәһендәге һөнәрҙәрҙе үҙләштерәсәк. Уҡыуҙы тамамлағас, тиҙләтелгән рәүештә юғары уҡыу йортон тамамлау мөмкинлеге бирелә. Ғөмүмән, университетта быйыл бюджет урындары байтаҡ – 1429 урын! – Уныһы бик яҡшы, әлбиттә. Тик был ҡәҙәре студенттың йәшәү шарттарын күҙ уңында тота, ятаҡтар менән тәьмин итә алырһығыҙмы? Һеҙгә балаларҙың ауылдарҙан, ҡасабаларҙан, сит өлкәләрҙән күпләп уҡырға килеүе билдәле... – Был йәһәттән борсолорға урын юҡ, бөтә студенттарыбыҙ ҙа ятаҡ менән тулыһынса тәьмин ителгән, хатта ситтән тороп уҡыған студенттарыбыҙ ҙа сессия ваҡытында урынһыҙ ҡалмай. Тағы бер яңылыҡ: ошо уҡыу йылынан башлап университетта хәрби әҙерлек буйынса уҡытыу индерелә. Кафедра ла, белгестәр ҙә бар, отставкалағы офицерҙар, хәрбиҙәр ярҙамға киләсәк. – Вузға Берҙәм дәүләт имтиханы һөҙөмтәләре буйынса ҡабул итеүегеҙ билдәле. Ниндәй үҙенсәлектәре бар? – Берҙәм дәүләт имтихандарында “минималь балл” тигән күрһәткес бар. Имтихан биргәндә бындай осраҡтарҙың булыуы ғәжәп түгел. Һәр предмет буйынса минималь балдарҙы университет өсөн Учредитель (министрлыҡ) билдәләй. Был күрһәткес университетта башҡа юғары уҡыу йорттары менән сағыштырғанда түбәнерәк (мәҫәлән, математиканан). Ҡабул итеү барышында абитуриент­тарҙың башҡа өлкәләрҙәге ҡаҙаныштары ла иҫәпкә алына, отличиелы аттестат өсөн – ун балл, махсус хәрби операцияла ҡатнашҡан һәм хәрби хеҙмәтте үткән өсөн – ун балл, спорттағы уңыштары, ирекмәнлек өсөн дүрт балл өҫтәлә. Беҙгә уҡырға килергә теләгәндәргә университеттың сайтына инеп, уҡыу йортоноң тормошо, ниндәй ҡыҙыҡлы сараларҙа ҡатнашыуы, уңыштарға өлгәшеүе тураһында ҡыҙыҡһынырға кәңәш итәм. – Һеҙҙең агрокластар идеяһы уңыш­лы тормошҡа ашырыла. Белеүебеҙсә, республикала ҡыҫҡа ғына ваҡытта 97 агрокласс ойоштора алғанһығыҙ. Һөҙөмтәһе менән ҡәнәғәтһегеҙме? – Беренсе агрокласс Миловка һәм Ҡабаҡ мәктәптәре базаһында пилот проекты рәүешендә барлыҡҡа килгәйне. Балалар махсус дисциплиналар – биология, химия, үҫемлекселек, емеш-еләк үҫтереү, ландшафт дизайнын өйрәнде. Тәүге агро­кластарҙа белем алған сығарылыш уҡыусы­ларының 80 проценты беҙҙең вуз студенты булып китте. Һөҙөмтә бар, баш ҡала мәктәп­тәренең дә ошо системаға инеүе һөйөнөслө. Университет илдең башҡа төбәктәрендәге ошоға оҡшаш проекттарҙа ҡатнашыусы­ларҙы йыйып, республика һәм Бөтә Рәсәй конференциялары үткәрҙе. Киләсәккә ҙур, аныҡ пландар менән йәшәйбеҙ. Йыл һайын Бөтә Рәсәй халыҡ ҡаҙаныштары күргәҙмәһендә ҡатнашабыҙ. Быйыл агрокластарҙа уҡыған 760 бала ошо сараға ҡушылып, оҫталыҡ дәрестәре күрһәтте. – Университетҡа уҡырға ингәндә ниндәй өҫтөнлөктәрҙән файҙаланырға була? – Коммерция нигеҙендә уҡырға теләүселәр өсөн “Ауыл биләмәләрен комплекслы үҫтереү” программаһына ярашлы, ауыл хужалығы етештереүселәре сығымдары иҫәбенә белем алырға мөмкин. Түләүле белем биреү хеҙмәттәре хаҡын кәметеү буйынса положениеға ярашлы, персональ ташламалар ҡаралған (түләүҙе 36 процентҡа тиклем кәметеү мөмкин). Берҙәм дәүләт имтиханын түбән балдарға тапшырғандар маҡсатлы уҡыу тураһында килешеү нигеҙендә 190 урынға эйә. Ғөмүмән, имтихандарҙы юғары балдарға тапшырғандар, олимпиада еңеүселәре, призерҙар һәр яҡтан да ота, стипендиялары юғары – 11 һәм 16,5 мең һум тәшкил итә. Бынан тыш, бер тапҡыр түләнгән 50 һәм 100 мең һум күләмендә аҡса алып һөйөнәсәк, уларға ятаҡта бушлай йәшәү мөмкинлеге бирелә. - Динә АРЫҪЛАНОВА