Студенттарҙы яңы физик асыштар көтә

Әлеге ваҡытта Өфө үҙәгендә төҙөлгән Евразия фәнни-мәғариф үҙәгенең (РЭК) студенттар кампусында төбәктең иң алдынғы үҙәктәре һәм лабораториялары урынлашасаҡ. Шуларҙың береһе Өфө фән һәм технологиялар университетының яңы материалдар проектлау лабораторияһы буласаҡ. Уның төп маҡсаты — органик наноэлектроника һәм спинтроника үҫеше өсөн кәрәкле яңы модификацияланған материалдар алыу. 2021 йылда Башҡортостан физика-техник институтында яңы материалдар проектлау лабораторияһы асыла. Тикшеренеүҙәрҙең маҡсаты —функциональ мультилайер материалдары суперлаттикаһы тәртибенең магнит параметрын оптималь контролдә тотоу ысулдарын эшләү, датчик ҡоролмаларының яңы сиселештәрен эҙләү, шулай уҡ скайрмиондар һәм топологик булмаған наномасштаблы ҡоролмалар нигеҙендә мәғлүмәттәрҙе һөҙөмтәле эшкәртеү һәм яҙҙырыу. Әле дауам иткән тикшеренеүҙәр сиктәрендә коммерциялаштырыу перспективаһына эйә булған принципиаль яңы эффекттар һәм күренештәр табыла. Әммә артабан коммерциялаштырыу маҡсатында бөтә тикшеренеү протоколын үтәү өсөн симуляция һөҙөмтәләрен эксперименталь тикшереү өсөн УУНиТ яңы кампусы сиктәрендә органик наноэлектрониканың яңы бүленгән лабораторияһын булдырыу, шулай уҡ бик кәрәкле ҡорамалдар һатып алыу планлаштырыла. Тикшеренеүҙәрҙең эксперименталь өлөшө барышында яңы наноэлектрон компоненттарҙың һәм ҡулайламаларҙың органик эффектлы транзисторҙар, химик датчиктар, фототранзисторҙар рәүешендә лаборатор өлгөләр эшләү планлаштырыла. Шулай уҡ яңы синтезланған берләшмәләр нигеҙендә металл/полимер/металл, металл/ярымүткәргесле конструкцияларҙа заряд йөрөтөүселәрҙе күсереү механизмын өйрәнеү мөһим бурыс булып тора. Фәнни эшләнмәләрҙе тормошҡа ашырыу һөҙөмтәһендә органик наноэлектроника һәм спинтрониктар эшләү өсөн кәрәкле бөтөнләй яңы модификацияланған материалдар алыу планлаштырыла. «Беҙ хәҙерге спинтроника һәм ҡуйыртылған матдә физикаһы үҫеше өсөн мөһим булған бер нисә яңы физик күренеш таптыҡ. Магнит-ферроэлектрик сик менән сикләнгән күп ҡатлы ҡоролмаларҙа топологик магнитлы нанообъекттар — скайрмиондар табылған, был принципиаль рәүештә яңы күренеш булып тора. Евгений Магадеев етәкселегендәге беҙҙең төркөм билдәләүенсә, йоҡа пленкаларҙа бер нисә тишек формаһындағы яңғыҙ магнит гемогенеталары барлыҡҡа килеүе мөмкин. Техник күҙлектән ҡарағанда мөһим үҙенсәлек булып яңғыҙ магнит гемогенеталары өс үлсәмле арауыҡта түгел, ә яҫылыҡта локалләштерелә, шуның арҡаһында уларҙы йоҡа пленкалы гетероструктураларҙа ҡулланыу реаль булып тора», — ти лаборатория етәксеһе Илдус Шәрәфуллин. Шулай итеп, «Өҫтөнлөклө 2030» программаһы һәм йәштәр лабораторияһы эшмәкәрлеген финанслау арҡаһында органик баҫыу эффекты транзисторҙарының яңы прототиптары булдырыла, уларҙы сығарыу һәм тапшырыу характеристикаһы оҡшаш ҡоролмаларға ҡарағанда 10 тапҡырға күберәк. Яңы йоҡа пленкалы наномасштаблы структуралар тышҡы йоғонтоға юғары һиҙгерлек арҡаһында ла, шулай уҡ энергия һөҙөмтәлелегенең юғары булыуы арҡаһында ла һиҙгерлек үҙенсәлектәрен яҡшыртасаҡ. Фото һәм мәғлүмәт сығанағы Башҡортостан Хөкүмәте сайты.