O’ZBEKISTONDA GEOBOTANIKA FANIGA HISSA QO’SHGAN OLIMLARNING ILMIY ISHLARI

Bahromova Farzona Baxtiyorjon qizi

Andijon davlat pedagogika instituti

Aniq va tabiiy fanlar fakulteti

Biologiya yo’nalishi.

https://doi.org/10.5281/zenodo.8010567

Qabul qilindi: 06.06.2023

Annotatsiya: XX asrning o’rtalari geobotanika tarixida o’zgarish yasagan bosqich bo’ldi. Bu davrda oqsillar va nuklein kislotalar yakka vakillarining tuzilishi bilan hossalarini har tomonlama o’rganishga tirik hujayradagi har bir yakka oqsil va nuklein kislota funktsiyasini aniqlashga o’tishdan iborat bo’ldi. Funktsional geobotanika oldingi davrda yuzaga kelib endigina rivojlana boshlagan bo’lsa hozirgi kunda bu geobotanikada etakchi yo’nalish bo’lib qolmoqda. Geobotanika fani hozirgi kunda juda rivojlangan. Bizning oldimizdagi maqsadimiz shu fan bo’yicha o’rganilmagan yo’nalishlarini ochishimizdir.

Kalit so’zlar: geologiya, lipidlar, lizosoma, labaratoriya, molekulyar, genom, funksional, membrana, genetik.

Annotations: The middle of the 20th century was a turning point in the history of geobotany. During this period, the structure and properties of individual representatives of proteins and nucleic acids were studied comprehensively, and the function of each individual protein and nucleic acid in a living cell was determined. Functional geobotany emerged in the past and has just started to develop, but today it remains a leading direction in geobotany. The science of geobotany is very developed nowadays. Our goal is to open unexplored directions in this field

Key words: geology, lipids, lysosome, laboratory, molecular, genome, functional, membrane, genetic.

ASOSIY QISM.

Oʻzbekiston Respublikasida geologiya fanining rivojlanishida taniqli oʻzbek olimlari: X.M.Abdullaev, Ya.S.Visnevskiy, N.Petrov, E.M., A.Bobaev, S. Boboxo‘jaev, A. Xolmatov, I. Mirxo‘jiyev, I. X. Hamroboyev va boshqalar. Babaev Qurbon Latipovich 1910-yil 26-dekabrda Akmolinsk (Ostona, Qozog‘iston)da ishchi oilasida tug‘ilgan. 1938 yildan K.L.Babaev Oʻzbekiston va Qirgʻiziston geologiya boshqarmalari qidiruv-qidiruv partiyalari boshligʻi va bosh geologi lavozimlarida ishlab kelmoqda. Bu davrda u volfram, kobalt, oltin va boshqalar konlarini qidirish va qidirish ishlarini olib boradi.

1946-yildan O‘zbekiston SSR Fanlar akademiyasi Geologiya institutiga ishga yuborilganidan boshlab katta ilmiy xodim, laboratoriya mudiri, direktorning fan bo‘yicha o‘rinbosaridan direktorgacha bo‘lgan yo‘lni bosib o‘tdi. K.L.Babayev rahbar lavozimida ishlagan holda institutning laboratoriya bazasini, geologiya muzeyini tashkil etish, ilmiy xodimlar guruhini tanlash, milliy ilmiy kadrlar tayyorlash, davlatimiz uchun muhim bo‘lgan asosiy muammolarni tashkil etish va ishlab chiqish bo‘yicha katta ishlarni amalga oshirdi. O'zbekiston xalq xo'jaligining rivojlanishi. 1958 yilda K.L.Babayev SSSR Geologiya vazirligi institutlari direktorlar kengashi raisi etib saylandi.

O’zRFA muhbir a’zosi professor T.S.Soatovning lipidlar geobotanikasining o’rganish sohasida ilmiy izlanishlari katta ahamiyatga ega. Olimning membrana lipidlarini hujayra aktivligini boshqarish mehanizmidagi rolini o’rganish turli holdagi lizosomalarning hosil bo’lishi va ularning organizmdagi dorivor moddalarnini tashishida transport rolini bajarish sohasidagi ilmiy izlanishlari diqqatga sazovordir. Molekulyar genetika sohasida O’z.Res.FA muxbir a’zosi professor A.Ibrohimov paxta oqsillari hamda ular genomlarning funktsional aktivligini va ximyaviy tuzilishlarini o’rganish sohasida amalga oshirgan ishlari geobotanika fanidagi katta yutuqlaridir. Shu kabi olimlar bir qator ishlar qilgan va geobotanika fanini yuksaltirgan.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:

1. Ta'lim tizimidagi yangi pedagogik va axborot texnologiyalari [Matn]: universitet talabalari uchun darslik / E.S. Po‘lat, M.Yu. Buxarkina, M.V. Moiseeva,

2. A.E. Petrov; ed. E.S. Po‘lat. - M.: "Akademiya" axborot markazi, 2019 yil.

3. Pedagogika [Matn]: talabalar uchun darslik. universitetlar, ta'lim ped tomonidan. mutaxassis. / ed. L.P. Krivshenko. - M.: Prospekt, 2017..

4. Pedagogik texnologiyalar [Matn]: Proc. talabalar uchun nafaqa. ped. mutaxassisliklar / Umumiy tahririyat ostida. V.S. Kukushina. - M.: ICC "Mart"; Rostov n / a: Ed. Markaz "Mart", 2004.