Жақсы музыканы тыңдау кезінде кейбір адамдарда "қаздың терісі"деп аталатын тітіркену реакциялары пайда болады. Әдетте, бұл кішкентай өгерістер адам суықта болған кезде қолдың бетінде пайда болады. Бірақ, кейде бұл ерекше құбылыс жарқын эмоцияларды сезіну кезінде пайда болады. Бәрі қарапайым сияқты-жақсы музыкадан адамдар жиі жарқын сезімдерге ие болады, одан балық тамырларға қан ойнап, тітіркенгіштік реакциясы басталады.
Бірақ бұл уақытта адам ағзасында не болады? Ғалымдардың бұл сұраққа жауаптары бар және олар тіпті кез келген уақытта адамдардың қандай музыкалық тректерді сезінетінін біледі.
Тітіргенулер-бұл ата-бабаларымыздан бізге өткен рефлекс. Бір кездері дәл осы тері реакциясының маңызы- біз үшін өте үлкен болды, өйткені ол суық кезінде пайда болды және денеміздегі түктерді жоғары көтерді. Ал олар өз кезегінде дененің бетіндегі жылы ауа қабатын жақсы ұстайтынжәне қатып қалуға жол бермейтін еді. Қазір бізге бұл рефлекс киімнің болуына байланысты қажет емес, бірақ ол әлі де сақталған және қарапайым болып саналады. Бірақ жануарлар үшін бұл құбылыс әлі де пайдалы, өйткені олардың тері талшықтары тік болған кезде олар жылынып, жыртқыштарды өздерінен аулақ ұстай алады. Тітіркену реакциясының арқасында жабайы мысық тектес жануарлар үлкенірек болып көрінеді, тіпті кірпілер де тікенектерін көтеру үшін осы рекацияны пайдаланады.
Ғылыми тұрғыдан алғанда, пиломоторлы рефлекстің арқасында тітіркенулер пайда болады. Суыққа немесе эмоционалды жарылысқа жауап ретінде "шаш фолликулалары" деп аталатын органдар бұлшық еттерін жиырып, шаштарын жоғары көтереді. Әрбір шаш фолликуласы әртүрлі типтегі 20 жасушадан тұрады. Тітіркенудің пайда болуынан басқа, олар шаштың өсуін реттеумен де айналысады.
Жалпы, тітіркену-бұл белгілі бір жағдайларда пайда болатын рефлекс.
Реакцияның пайда болу себептерін анықтау барысында ғалымдар түрлі эксперименттер жүргізді. Олардың барысында еріктілерге әртүрлі композицияларды тыңдап, олардың терісінде өзгерістердің пайда болу дәрежесін бағалау қажет болды. Эксперименттер қорытындылары бойынша адамдардың бойындағы ең көп "бақыт гормондарын" бөліп, тітіркену реакцияларын іске қосатын әуендер:
* Иоганн Себастьян Бах- " Страсти по Иоанну"
* Фридерик Шопен- "№1 оркестрмен фортепианоға арналған концерті"
* Air Supply тобы- " Making Love Out Of Nothing At All"
* Вангелистің "Мифодея" симфониясы
Бұл композициялар шынымен де көңілді бола ма, сіз өзіңіз тексере аласыз. Бірақ кейбір ғалымдар құлаққаптардағы қатты музыканың есту өткірлігі үшін теріс әсеріне сенімді екенін еске түсіру артық болмайды.