Был тормошта асыуҙы килтереүсе, сығырыңдан сығарырлыҡ, йәнгә тейгән хәлдәр көн дә осрап тора инде ул. Эшкә ҡабаланғанда трамвай тотҡарланамы шунда, кис ҡайтыуыңа балаларҙың дәресе әҙерләнмәгән, уйламағанда машинаһы йә телефоны боҙола, ир эсеп ҡайта, ҡатын ашарға әҙерләп өлгөрмәгән, һин бушамағанда ҡунаҡтар килеп төшә, эш хаҡын түләп еткермәгәндәр ...Кеше - робот түгел. Асыуланғанда ҡайһы ваҡыт бар донъяны тар-мар итерҙәй булаһың. Әммә күп осраҡта көсөбөҙҙө яныбыҙҙа булған иң ҡәҙерле кешеләребеҙгә төшөрәбеҙ. Былай ярамай икәнен дә аңлайбыҙ, аҙағынан үкенес тойғоһо йәнде әсетә. Ни эшләргә?
Асыуыңды сығарам тип, кемделер кәмһетеү, йәберләү, әрләү, ҡул күтәреү һис кенә лә яраған эш түгел, әлбиттә. Әммә кешене уйлап, асыуҙы үҙеңдә тоторға ла ярамай бит әле. Бик күп ауырыуҙарҙың төп сәбәбе булып ана шул эстә йыйылып килгән асыу тора. Асыуыңды тышҡа сығарырға ла, эскә бикләргә лә ярамай икән, ни эшләргә?
Оливер Брукман үҙенең «Антидод» исемле ғилми эшендә асыу тойғоһо тураһында яҙа. Ошондай тәжрибә үткәреп ҡарай ул: бер нисә бәләкәй балаға берәр зефир тоттора ла, әгәр ҙә бер сәғәт буйына шул зефирҙы ашамайынса түҙһәгеҙ, аҙағынан һеҙгә тағы ла икешәр кәнфит таратам, ти. Балаларҙы ситтән генә күҙәтәләр. Ҡайһылары биш минут та түҙмәй зефирҙы ашап ҡуя, ҡайһылары күпмелер ваҡыт түҙеп ҡарай ҙа, асыуы килеп илап ебәрә. Бәләкәстәр бит инде. Әммә тәжрибә аҙағында күпмелер баланың зефирҙы ашап ҡарау түгел, уның тураһында бөтөнләй онотҡанлығы асыҡлана. Сәбәбе ниҙә? Был балалар үҙҙәренең иғтибарын икенсе нәмәгә йүнәлткән.
Һығымта: асыуығыҙҙы килтергән әйбер, хәл йә кеше тураһында уйламағыҙ. Үҙегеҙҙе берәй эш менән әүрәтегеҙ. Мәҫәлән, күптәнән уҡырға хыялланған әҫәргә баш-көлләйегеҙ менән инеп сумырға, ҡолаҡҡа наушниктар тығып дүрт-биш километр йүгереп килергә, утын ярырға, иҙән йыуырға, кинотеатрға барырға, иҫке әйберҙәрҙе сығарып быраҡтырырға...
Асыуҙы килтереүсе объект ҡайҙалыр тышта, эштә йә йыраҡта икән, уның тураһында уйламаҫҡа йә оноторға ла мөмкин. Ә әгәр ҙә бындай объект һинең янда икән, ни ҡылырға? Бәғзе берәүҙәр талашырға әүәҫ. Һин яуап бирмәһәң дә, ағыуҙарын сәсеп, өҫкә менеп киләләр. Был осраҡта ҡайһылай итергә? Дөрөҫ! Сығып тайырға ла рәхәтләнеп саф-һауа һулап, магазиндар буйлап йөрөп, туңдырма ялап ял итеп ҡайтырға. Ҡайтыуыңа асыулы әҙәм һыуынып та өлгөргән булыр.
Бала асыуҙы килтерһә, әлбиттә, сығып ҡасып китеп булмай. Баланы нисек тә тынысландырырға кәрәк. Ҡыҫып ҡосаҡлап, арҡаһынан йомшаҡ ҡына итеп һөйөү ыңғай һөҙөмтә бирә йыш осраҡта.
Әгәр ҙә коллега, түрә, йә урам буйында үтеп барыусы осраҡлы берәйһе асыуҙы килтерә икән, әйтер һүҙеңде тыныс ҡына итеп әйтергә лә, миңә был кешеләр менән йәшәргә түгел әле тип, эстән генә ҡыуанырға.
Шуны онотмайыҡ - беҙ мәңгелек түгел был ерҙә. Һәр-беребеҙ үҙенә Аллаһы Тәғәлә тарафынан бүленгән ваҡытты ҡәҙерләп, асыу-үсегеүҙәргә сарыф итмәй , яҡындарыбыҙҙы үпкәләтерлек һүҙҙәр әйтмәй, тик изге эштәр ҡылып ҡына йәшәһә ине.