Алты йәшендә быҙау егеп йөрөгән малайҙы иҫләйһегеҙме?

Баймаҡ районының Таулыҡай ауылында йәшәгән Нияз Сәлиховты был төбәк халҡы ғына түгел, тотош республика ат йәнле егет булараҡ белә. Бынан арыу уҡ йылдар элек интернет селтәрендә алты йәшлек малайҙың башмаҡты еккегә өйрәтеп, менеп йөрөүе тураһында видеояҙма таралғайны. Ошо роликты күреп, “Ирәндек” башҡорт тоҡомло аттарҙы һаҡлау һәм үҫтереү буйынса шәфҡәтлелек фонды рәйесе Алмас Шөғөров “Тай-тулаҡ” милли спорт байрамында Ниязды ҡолон менән бүләкләне. Бөгөн инде 16 йәшлек Нияз Сәлиховтың алты баш йылҡыһы бар. Ул бәләкәйҙән ат йәнле бала булып үҫә. Алты йәшендә һыбай йөрөргә өйрәнә. Был ваҡытта уларҙың үҙҙәренең аты булмай, әммә кескәй Нияз аптырап ҡалмай, башмаҡты егеп, һыбай йөрөргә өйрәтеп ала. Уның был видеоһы интернет селтәрендә бик киң таралып, хатта Мәскәүгә Андрей Малаховтың тапшырыуына барып етә. – Йылҡы малына тартылыуым атайымдан күскәндер, тип уйлайым, ул аттарҙы ныҡ яратҡан, – ти Нияз. Атаһы мәрхүм булғанда малайға ике генә йәш була. – Атаһы Рияз уны атлап китеү менән атҡа атландырҙы. Эштән ҡайта ла Ниязды алға, ҡыҙыбыҙ Илүзәне уның артына ултыртып, урам эсендә һыбай йөрөтә торғайны. Улыбыҙ бәләкәй генә килеш ат ялына сат йәбешеп ултырыр ине, – тип иҫкә ала әсәһе Фәйрүзә. Ат йәнле ейәненең 10 йәшенә ҡартатаһы Ғәфәр Һағынбаев ҡолон бүләк итә. Мәҙинә исемле был малҡайҙы Нияз яратып үҫтерә. Артабан инде эшҡыуар Алмас Шөғөров егетте ҡолон менән бүләкләй, уныһына “Иркә” тип исем ҡуша. Ике бейәһен дә матур итеп бағырға, ҡолонлатып ишәйтергә ҡарар итә ул. Ҙурайып, төрлө бәйгеләрҙә ҡатнаша башлаған Нияз сабыш аты алыу кәрәклеген аңлай һәм ошо маҡсатын тормошҡа ашырыу өсөн бер тайын әлеге фотолағы “Буян”ға алмаштыра. – Беҙ уның менән төрлө ярыштарҙа, “Башҡорт аты” байрамында, һабантуйҙағы бәйгеләрҙә ҡатнашабыҙ. “Буян”ым һынатмай, еңеүҙәребеҙ ҙә бар, мәҫәлән, Әбйәлил районында үткән ярышта икенсе урынды яулап ҡайттыҡ, – ти Нияз. Ошондай сараларҙа ул йылҡысылыҡ менән шөғөлләнгән ағайҙар менән аралашырға, уларҙан аттарҙы дөрөҫ тәрбиәләү серҙәренә төшөнөргә тырыша. “Ярыш алдынан “Буян”ды айырым ашатам, шулай тейеш”, – ти егет. Әлеге көндә Нияз Сәлихов Баймаҡ ҡалаһындағы Урал аръяғы агросәнәғәт колледжында беренсе курста белем ала, электромонтер һөнәренә эйә булмаҡсы, әммә киләсәген мотлаҡ йылҡысылыҡ менән бәйләргә теләй. Һәр ялда ҡайтып, аттарын ҡарап, сабыш аты “Буян”ы менән шөғөлләнеп китә. – Ат – бик аҡыллы хайуан. Улар кешене аңлай, ниндәй кәйефтә булыуыңды һиҙә. Миңә тай өйрәтеүҙе һорап мөрәжәғәт итәләр. Малҡайҙар менән уртаҡ тел табып, һыбай йөрөргә, еккегә өйрәтеп бирәм, – ти Таулыҡайҙың сая егете. Бәләкәй туғандары, айырыуса Ғәзиз ағаһының улдары йыш ҡына атта йөрөтөүҙе һорап мөрәжәғәт итһә, юҡ тип тормай, ихлас алып йөрөй, аттар тураһында һөйләй. Ауыл тормошонда ла әүҙем ҡатнаша егет. Күптән түгел Таулыҡайҙың ат йәнле, сая рухлы йәштәре “Ир-егеттең күңелендә эйәрле-йүгәнле ат ятыр” тип аталған флешмоб ойошторған. Ауыл халҡы елдәй етеҙ аттарында ауыл урамдары буйлап сабып үткән егеттәрҙе һоҡланып та, ғорурланып та күҙәткән. Был матур саранан ауылдың ағинәйҙәре лә ситтә ҡалмаған: улар Нияз Сәлиховтың атын кейеҙгә баҫтырыу йолаһын башҡарған. Борон батырҙарҙы данлап, ҡеүәһен арттырып, уларҙы аты менән аҡ кейеҙгә баҫтырыр булғандар. Был көндә тап шул йола тормошҡа ашырылған. Бына шундай аҡыллы, сая рухлы, шәп егет үҫә Таулыҡай ауылында. Ниязға барлыҡ уй-хыялдарының тормошҡа ашыуын, бәйгеләрҙә яңынан-яңы еңеүҙәр яулауын теләйбеҙ. Киләсәктә халҡыбыҙҙың матур кәсептәренең береһе булған йылҡысылыҡты үҫтереүгә үҙ өлөшөн индәргән уңышлы эшҡыуар булып танылыр әле ул, тип юрайыҡ. Автор фотоһы.