Татыу ғаиләлә бала үҫтереү ауыр түгел

Биш бала үҫкән ғаиләгә аяҡ баҫыр алдынан ундағы шау-гөр килеп торған мөхитте, кескәйҙәрҙең күңелле тауыштарын, кемуҙарҙан йүгерешеүен күҙ алдына килтереп, үҙебеҙҙең бала саҡ хәтирәләрен иҫкә төшөрәбеҙ, тиҙерәк осрашыу мәлен яҡынайтҡыбыҙ килә. Бөгөн беҙҙе Ҡырмыҫҡалы ауылында йәшәгән Тазетдиновтарҙың берҙәм, татыу ғаиләһе менән осрашыу көтә. Йорт хужабикәһе Лилиә Фәнит ҡыҙының былтыр республикабыҙҙың дәүләт наградаһы - “Әсәлек даны” миҙалы менән бүләкләнеүен беләбеҙ. Был юғары награда балаларын тәрбиәләүгә яуаплы ҡараған, сәләмәт тормош алып барған, ҡыҙ һәм улдарының сәләмәтлектәрен хәстәрләгән, белемле булыуы, физик, рухи һәм әхләҡи яҡтанүҫешеүе өсөн тырышлыҡ һалған, ғаилә институтын нығытыуҙа һәм балалар тәрбиәләүҙә өлгө күрһәткән әсәләргә тапшырыла. Тик күҙ алдында килтереп күрергә өмөтләнгән күренеш менән осрашырға тура килмәне, беҙҙе ғаилә хужалары менән бергә бары өс йәшлек Мәликә генә ҡаршы алды, спортсы ағалары волейболда икән. Лилиә Стәрлетамаҡ ҡалаһында теш техниктары һәм фармацевтар әҙерләү колледжын тамамлаған. Тормош иптәше Дамир – Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хеҙмәткәре. Уларҙың тормош көтә башлауҙарына ла егерме йылға яҡын ваҡыт үтеп киткән. “Барыһы ла кисә генә кеүек ине“, – тип хәтерләй Лилиә. Шәрәй ауылында тыуып үҫкән ут күршеләрҙе берләштергән, дуҫлаштырған нимәләр етерлек инде, бергә урамда уйнау, мәктәптә уҡыу, кисен уйынға йөрөү, эреле-ваҡлы донъя мәшәҡәттәрен хәл итеү... Ауыл үҙе бер оло ғаилә кеүек, һәр кемдең тормошо, йәшәү рәүеше, холоҡ-фиғеле күҙ алдында. Лилиә Дамирҙың ҡыҙ туғандары менән дуҫ булышып, бергә уйнап үҫә. Бәлки, шуғалыр ҙа ғаиләлә аңлашылмаусанлыҡ тыумай, бөтә донъя мәшәҡәттәре тауыш-тынһыҙ, яйлап хәл ителә. Үҙҙәре ишле ғаиләлә тәрбиәләнгәс, күп бала үҫтереүҙең ҡыйынлығын да күрмәй Тазетдиновтар. Өлкән улдары Динар Өфө фән һәм технологиялар университетының география факультетында белем ала. Спорт менән йәштән шөғөлләнгән егет университет ятағында студенттар менән төрлө спорт сараларын ойоштороу өсөн яуаплы. 16 йәшлек Динислам райондағы физкультура-һауыҡтырыу комплексының әүҙем ағзаһы, ул да ағаһы уҡыған факультетта белем алыу теләге менән яна. Ҡустылары ла ағаларынан күрмәксе волейбол менән шөғөлләнә. Данис бына икенсе йыл инде “Далан” хореография ансамбленә йөрөй, ете йәшлек Тамерлан да унан ҡалышмай, “Арғымаҡ” бейеү ансамблендә ҙур теләк менән шөғөлләнә. Берҙән-бер һеңлеләре әлегә балалар баҡсаһына йөрөй. – Балаларыбыҙға исемдәрҙе лә бергәләп уйлап ҡуштыҡ, тик ҡыҙыбыҙға Мәликә тигән исемде аталары үҙе уйлап тапты. Ғәрәп телендә ул аҡыллы, фәрештә, көслө тигән мәғәнәгә эйә. Беҙ балаларыбыҙҙы бәләкәйҙән хеҙмәткә ылыҡтырып, тыңлаусан булырға, эште һинекенә-минекенә бүлмәй уртаҡлашып башҡарырға өйрәтәбеҙ. Ҡыйынһыныуҙарын күрһәм, “улым, быны белеү йәки эшләү киләсәктә мотлаҡ һиңә кәрәк буласаҡ, өйрәнгәнең үҙеңә”, тим. Мин бит үҙем дә ғүмер буйы өйрәнәм. 1-се класта уҡыған Тамерлан менән бергәләп дәрес әҙерләйбеҙ, беҙ уҡығандағы программа түгел икән, ауыр ғына. Тәүге тапҡыр декрет ялында булғанда тормошта кәрәге булыр тип, үҙем өсөн дизайнер һөнәрен үҙләштерҙем. Аш-һыу әҙерләүҙә оҫталығымды арттырҙым,малайҙарым бик теләп миңә ярҙамлаша, һәр эшкә ҡыҫылалар, ҡамырҙан нимәлер бешерергә яраталар. Хатта интернеттан рецептар табып, теге йәки был аҙыҡты бешереп ҡарауҙы үтенәләр. Күмәкләп бешергән аш та, бәлештәр ҙә бик тәмле була. Декрет ялдарының береһендә психологтар әҙерләү курсын үттем, уның да тормошта кәрәге тейеүе бар. Юғары уҡыу йортона инергә хыялланам. Был хаҡта балалар менән кәңәшләшәм, улар теләгемде хуплап, миңә көс-дәрт өҫтәп ебәрә. Шулай булғас, һүҙемдә тороп, мотлаҡ уҡырға инергә, улдарым алдында йөҙ ҡыҙартмаҫҡа кәрәк инде. Ә ҡыҙҙар тәрбиәләүҙең үҙ нескәлектәре булыуын Мәликә тыуғас ҡына аңланым. Нескә күңелле, көйһөҙләнә лә, иркәләнә лә белгән, эргәңдән бер аҙым да китергә теләмәйенсә, һәр хәрәкәтеңде тиҙ генә отоп алып, ҡул араһына инергә тырышҡан ҡыҙҙар йорттоң йәме икән. Өс йәшлек ҡыҙыбыҙ – ғаиләбеҙҙең төп күсәре, барыбыҙ ҙа уның тирәләй әйләнәбеҙ, “бойороҡтарын” һис һүҙһеҙ үтәйбеҙ, бер ҡатлы, эскерһеҙ, саф күңелле булыуына һоҡланабыҙ. Тормоштоң аллы-гөллө, еңел генә булмауын, төрлө көтөлмәгән хәл-ваҡиғалар осрау ихтималлығын да төшөндөрөргә тырышып, һәр ауыр хәлдән сығыу юлы булыуын, бары төшөнкөлөккә бирелергә ярамағанын аңлатырға, дөрөҫ йүнәлеш бирергә тырышабыҙ, – тип күңелендәге уй-кисерештәре менән уртаҡлашты биш бала әсәһе Лилиә. Тазетдиновтарҙың киләсәккә пландары ҙур, шуларҙың береһе һәр кемгә урын етерлек иркен, яҡты, уңайлы йорттарын һалып инеү. Уңыштар теләйбеҙ һеҙгә! Айрат Нурмөхәмәтов фотоһы.