Найти в Дзене
ЯТВ - Ямальский район

Сырэй ныланава ялэ хусувэй ненэць саць ӈатейда

Ӈарка ненэця” ӈэбто”, тохолкода” ӈацекы” сырэй ныланава ялэ мале ӈахакуд вадець пясетыдо’ Хой’ тер” ӈэрёй тохолкованзь хэвы нюдо’ вадець, ӈатери пясеты”. Школахана мэна” хой’ мякандо’ харва”. Хардахана хурка иба ӈэбтанод, хурка хусувэй ӈамгэ ӈуда’ ӈылна ӈэбтанод, тареӈо’ ӈацекы” нисянахато’ небянахато’ харвани”им”. – Мань ныланава ялэни’ хойняна мэ”эйн. Едэй по’ яля’ нерцюня мякна’ хаяваць. Хаця’ тецяркась. Тецьда” яляха”на мяд’ мюня мэсетым’, мамами’ нядабасетым’. Нюдя хасава ӈацекы нями’ маниесетыдм’, сянакултамбсетыв. Нюмда Валентин. Хубтахана ёрколасетыва”. Мань ӈавкыни’ няньхана ӈавламбсетым’. Ӈопой ӈавками’ небой по’ мяд’ мюня месэты, ӈули” нюдякоцясь. Теда’ ӈарма, мэкадако ӈэсеты. Нюмда Хорхако-Яхадей. Тюкы’ яля’ мамани’ ня’ сэдоранись, – Милена Окотэтто ма, пыда тедари’ выӈгана мэ, нылана. Нюдя пэвдей иры выӈгана илена” ненэцяӈга”на ӈобтарем’ ныланава иры. Хой’ тер” ямб’ мюдха’ мюсярць ӈэвадэяд”. Ты пэртя” хабартава мят’ таславы тыдо’ танэйдонзь. Пэдара’ ян’ мюсярць ханта” Яр-

Ӈарка ненэця” ӈэбто”, тохолкода” ӈацекы” сырэй ныланава ялэ мале ӈахакуд вадець пясетыдо’

Хой’ тер” ӈэрёй тохолкованзь хэвы нюдо’ вадець, ӈатери пясеты”. Школахана мэна” хой’ мякандо’ харва”. Хардахана хурка иба ӈэбтанод, хурка хусувэй ӈамгэ ӈуда’ ӈылна ӈэбтанод, тареӈо’ ӈацекы” нисянахато’ небянахато’ харвани”им”.

– Мань ныланава ялэни’ хойняна мэ”эйн. Едэй по’ яля’ нерцюня мякна’ хаяваць. Хаця’ тецяркась. Тецьда” яляха”на мяд’ мюня мэсетым’, мамами’ нядабасетым’. Нюдя хасава ӈацекы нями’ маниесетыдм’, сянакултамбсетыв. Нюмда Валентин. Хубтахана ёрколасетыва”. Мань ӈавкыни’ няньхана ӈавламбсетым’. Ӈопой ӈавками’ небой по’ мяд’ мюня месэты, ӈули” нюдякоцясь. Теда’ ӈарма, мэкадако ӈэсеты. Нюмда Хорхако-Яхадей. Тюкы’ яля’ мамани’ ня’ сэдоранись, – Милена Окотэтто ма, пыда тедари’ выӈгана мэ, нылана.

Нюдя пэвдей иры выӈгана илена” ненэцяӈга”на ӈобтарем’ ныланава иры. Хой’ тер” ямб’ мюдха’ мюсярць ӈэвадэяд”. Ты пэртя” хабартава мят’ таславы тыдо’ танэйдонзь. Пэдара’ ян’ мюсярць ханта” Яр-саля’ хой’ тер” ӈобтарем’ яхато’ тэвыд”. Тад, нюдя пэвдей ирыхана пон’ маниевдавэй”, ӈэрёй тохолкованзь хэвы” нюдо’ мякто’ тэвыд. Ханяхарт’ паромба ни тара’. Хусувэй хибя яхананда мэ. Ил’ янамбовна луца’ падарма”на несэй пон’ тэвы”.

-2

– Ныланава яляха”на тецьсяты. Тад няби яляхана хадӈэ хаясь. Сава нумгана несэй ян’ ямдаӈгуна”. Тандъярка’ буранахана ма”алкованзь хаяваць. Мань саня’ мюня’ ӈамдыдамсь, я”амна сырӈадамсь. Сацьри тецись, тиканда ма”алко сярда тына” ӈэдэйнаць. Ӈока тына” сюртейнаць, ма”нэйнаць. Пыдо’ савовна хадырӈа”. Хадырць я’ сусаб’, ямдаӈгуна”, ӈацями’ тарем’ манзеты. Хойняна мань нянани’ ёльце сава. Тецьдахад ехэрадм’. Нюдя хасава ӈацекы няни’ ня’, тад некани’ хасава ню’ ня’ пихиня сянакосетыва”, пям’ мят’ тюлесетыва”, ӈавкы няньхана ӈавласетыва”, – Демьян Лаптандер ма, пыда тедари’ хойняна нылана.

Сеяха’ тохолкова хардахана ӈацекы” серци’ ни’ ӈамдю”.Ныланава яляха”на ӈацекэхэ”на манзрана” хуркари сянакубц хамедавы”. Физкультура’ урок минрена”, ӈацекы тохоламбда”, тад воспитатель” мал” варемдо’ мэцеты”. Тохолкода” ӈацекы” ӈокаюм’ пеля хойня’ хаяць. Тад ӈани сян ӈацекы нябанато’ ня’ нисянато’ ня’ ӈанисэй хардаха’ ныланаванзь хэвы”.

-3

– Ныланава яля” сававна миӈа”. Хусувэй яля’ футболхана сянакосетыдм’, ядэрцетыдм’. Тандъярка тохолкова мякна пирдырма” миӈаць. Пионерболхана сянакуваць. Няхар” командась: «Север», «Победа», «Звезда». Тикы сянакубцхана мяч поӈга’ сидя хэван’ моёпа тара. Тад, мяч ӈобкарт’ ян’ мантэбта ни тара’. Мань пионерболм’ хамзав, мэкад сянакубц. Маня” командава’ нябимдей местам’ ханась. Ёльце маямбиваць. Физкультура’ урокаха”на ӈобтарем’ сянакосетыва”. Тикы’ хавна футболм’, волейболм’ харобтам’, – Лачё Окотэтто ма, Сёяха’ хардахана илена хасава ӈацекы.

-4

Сёяха’ хардахана ныланава яляха”на декада спорта миӈа. Спортивно-оздоровительной комлпексахана хусувэй яля’ хуркари’ пирдырма’ тэнз’ миӈаць. Нюдя пэвдей иры’ нябимдей яляхана «Айсберган»’ шашкаха”на сянакованзь ма”лыць. Тикы сянакубцм’ хамзна” не”, хасава”, ӈацекы” индё’ ядан’ сянакуць. Тад хуняна нарды сянакубцм’ теневана” ӈобт’ ма”лыць. Ӈокханда си”ив не, тад юкадвата мат” хасава пыхыдадо’ хорпиць.

– Мань ныланава яляха”на нарды сянакубцхана пыхыдами’ хорпидамсь. Ӈокханда си”ив не сянакуць. Тад 16 хасава. Нарды сянакубц тэри мэкад ӈэвы. Мякнани’ хаця’ хорпасетыв. Теда’ соревнованияха”на пыхыдами’ манэць таславась. Етри’ сянакоб’, пыхыдм’ тохолаб’, сава ӈэва’ сер” ӈа. Теда’ мань няхаромдэй местам’ ханадамсь. Ихиняни’ тэри саво, маямбидм’, – Марта Сэрпиво ма, пыда Сёяха’ тер не.

-5

Тамна сидя яля’ Сёяха’ тер” дартсахана сянакуць. Сидлад’ сянакова, няхарӈэ моётава, тад хусувэй харта пыхыданда ед’ сянаку. Нюдя пэвдей иры’ 8 яляхана пожарной часть’ хардахана бильярдахана сянакосеты”. Хусувэй пирдырмахана няхатато’ ва”лёй таня”. Мал” ныланава’ ялэ’ ямбан’ Сёяха’ дом культура’ хардахана манзрана” варемдо’ мэ”ӈаць. Пыдо’ хусувэй яля’ хуркари нюдяко мероприятия сертабиць. Нюртей яля’ ӈарка ненэцяи’ сянакубц таславы”. Тад сян’ яля’ ӈэсоӈгана клубан’ ӈацекы” ма”люрӈаць, хуркари илика сянакубцха”на сянакуць. Тад тикы’ пуд хаця’ ӈаркамбой ӈацекы сянакултамбиць.

Ныланава” ялэ” ӈавэды хаёдадо’ юӈгу. Пудана сян’ ялям’ ӈарка ненэця”, ӈацекы” савовна мэ”эйдо’: индё’ ядан’ ныланаӈгу”, ӈока сава ӈамгэм’ манэ”та”, тохолаӈгу”. Тад луца’ падаркана несэй товы похона ӈарка ненэця” савовна манзъямдо’ минреӈгудо’, тохолкода” ӈацекы” савовна тохолкода”.

Зимние каникулы – самые долгожданные и любимые у детворы и взрослых

Сеяхинские организаторы не дают скучать односельчанам. Декада спорта в стенах школы, нарды, шашки и дарст «Айсберге», бильярд в «Пожарной части», веселые игры и разные конкурсы для детей и взрослых в Сеяхинском доме культуры. Месяц январь для ямальских кочевников также является своего рода «выходным». Каслания к местам зимних стоянок позади, забойку и переправу прошли, дети, улетевшие еще осенью на учёбу, приехали в отчий чум. О том, как проходят каникулы в Сеяхе и тундре, читайте в нашем материале.

Антонина Серасхова