Баймаҡ ветеранына - 99 йәш!

Кисә Баймаҡ районында йәшәгән Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Әблүзин Ғәйзулла Мөхәмәт улы үҙенең 99-сы тыуған көнөн билдәләне. Был хаҡта район хакимиәте башлығы Азамат Иҙрисов үҙенең "Бәйләнештә"ге сәхифәһендә хәбәр итә. "Ғәйзулла Мөхәмәт улы - ныҡлыҡ, батырлыҡ һәм көслө ихтыяр өлгөһө. Ул ауыр һынауҙар аша үткән, әммә яҡшыға һәм киләсәккә ышанысын юғалтмаған. Хатта үҙенең оло йәшендә лә ул әүҙем һәм ҡыҙыҡһыныусан булып ҡала, аралашырға һәм яңылыҡтар менән танышырға ярата. Ғәйзулла Мөхәмәт улын Тыуған көнө һәм Яңы йыл менән ҡотлайбыҙ! Уға оҙон һәм бәхетле ғүмер, ныҡлы һаулыҡ һәм шатлыҡ теләйбеҙ!"- тип яҙған Азамат Иҙрисов. Дәһшәтле йылдарҙың тере легендаһы – Ғәйзулла Әблүзинде баймаҡтар яҡшы белә. Ул йәш быуында илһөйәрлек һәм ватансылыҡ тойғоһо тәрбиәләү маҡсатында мәктәптәрҙә уҡыусылар менән төрлө осрашыуҙарҙа, батырлыҡ дәрестәрендә йыш була, район тормошонда әүҙем ҡатнаша. Яугирҙең һәләк булыуы тураһында туғандарына “ҡара ҡағыҙ” килеүгә ҡарамаҫтан, ветеран әле лә сафта, Аллаһы Тәғәләгә шөкөр. 1945 йылдың апрелендә уның һәләк булыуы тураһында хат килә һәм, уның исемен “Хәтер” китабына индереп, Германияның Бреслау ҡалаһында ерләнгән тип яҙып ҡуйыла. Бәхеткә күрә, ул бөгөн дә беҙҙең арала. Ғәйзулла Мөхәмәт улы 1926 йылда Баймаҡ районының Байыш ауылында донъяға килә. Ете йәшендә малай атайһыҙ ҡала, әммә әсәһе уны мәктәптә уҡытыу өсөн бар тырышлығын һала. Тәүге уҡытыусыһы Зыяитдин Раҡаев була. Класта ете уҡыусының барыһы ла малайҙар. Дүртенсе класты тамамлағас, артабан белем эстәүгә теләге көслө булыуға ҡарамаҫтан, Ғәйзуллаға уҡыу эләкмәй. “Урғаҙа” колхозында төрлө эш башҡарырға тура килә уға. Һуғыш башланғанда 15 йәшлек үҫмер үҙенә күрә тәжрибәле эшсегә әүерелә. 1943 йылда 17 йәшлек егетте әрмегә саҡыралар. – Беҙҙе урманда урынлашҡан Алкин хәрби гарнизонына алып килделәр, – тип хәтер ебен тағата әңгәмәсем. – Мине ни өсөндөр башҡаларҙан айырып маҡтай торғайнылар. Күрәһең, шуғалыр кесе командирҙар әҙерләү курсына уҡырға ебәргәндәрҙер. Минең дүрт класс белемем менән ниндәй командир сыҡһын тип аптырауыма “Һинән сығасаҡ!” тигән яуап ишеттем. Алты ай уҡығандан һуң, Ырымбур өлкәһенең Тоцк хәрби лагерына киттем. Фронт һыҙығына Ғәйзулла Әблүзин 1944 йылдың ноябрендә 359-сы уҡсылар һәм 395-се пехота дивизияһының 6-сы армияһының Беренсе Украина фронты аша эләгә. Ул Көнбайыш Украина, Польша ҡалаларын азат итеүҙә ҡатнаша. Ҡаты алыштарҙың береһендә йәш һалдат янында көслө шартлау яңғырай. Контузия алып уға ике ай госпиталдә ятырға тура килә. Артабан Ғәйзулла Мөхәмәт улы йәнә фронтҡа йүнәлә, илебеҙҙең ауыл һәм ҡалаларын немец илбаҫарҙарынан азат итеүҙә ҡатнаша. Еңеү яҙының яҡынлауын гитлерсылар ҙа, совет һалдаттары ла асыҡ тоя. Бигерәк тә Германияның Бреслау (хәҙер Вроцлав) ҡалаһында барған алыш әле булһа ветерандың хәтерендә. Хәрби машиналар етештереүсе ҡеүәтле индустрия үҙәгенә әйләнгән Бреслау янында завод һәм концлагерь урынлашҡан була. Ҡеүәтле ҡәлғәне азат итеү бурысы Ғәйзулла Әблүзин хеҙмәт иткән армия һалдаттары иңенә төшә. Дошмандар крепость-ҡаланы тиҙ генә ташлап китергә йыйынмай: әле унан, әле тегенән атыу тауыштары яңғырай. Һәр йорт, һәр фатир, һәр подвал, һәр ҡыйыҡ өсөн беҙҙекеләргә көрәшергә тура килә. Фашистар әсиргә эләккәнсе, үлеүен артыҡ күреп, һуңғы көстәренә тиклем алыша. Тап шундай шарттарҙа совет ғәскәре үҙенең бик күп һалдаттарын юғалта. Баймаҡ һалдаты икенсегә контузия ала, был юлы хәле үтә насар була. Хатта табиптар уның йүнәлеп китеүенә ышанмай, шунлыҡтандыр инде район военкоматына, аҙаҡ әсәһенә уның үлеме хаҡында “ҡара ҡағыҙ” ебәрелә. Еңеү яҙын ул ауыр хәлдә госпиталдә ҡаршылай. Йәш организм тәрән яраларҙы ла еңә, аҡрынлап Ғәйзулла Мөхәмәт улының сәләмәтлеге яҡшыра һәм яңынан сафҡа баҫа. Һуғыш тамамланғас, уға тыуған яғына тиҙ генә ҡайтырға тура килмәй. Европаның төрлө ҡалаһында хеҙмәт итеүен дауам итә. Тыуған яғына 1951 йылда ҡайтып төшә. Махсус хәрби операция башланғас, Ғәйзулла олатай яугирҙәребеҙгә еңеү беҙҙең яҡта буласаҡ, беҙҙең урынға һеҙ Ватан һағына баҫтығыҙ, тип мөрәжәғәт итте. Тыуған көнөгөҙ, ветераныбыҙ! Ныҡлы һаулыҡ һеҙгә, Ғәйзулла олатай! Фото: Азамат Иҙрисовтың "Бәйләнештә"ге сәхифәһенән