Белоретта “Башҡорт өйө” шәхси музейы асылды

Белоретта ҡалаһында эшҡыуар Резеда Сайдарова (Ҡауыева) ойошторған “Башҡорт өйө” шәхси музейы асылды. Уның бындай музей асыу хыялы күптән барлыҡҡа килгән, 15 йылдан ашыу ул экспонаттарҙы бөртөкләп йыйған. Был музейҙы булдырыуға быуындан-быуынға тапшырылған ғаилә ҡомартҡыһы француз яулығы илһамландыра. Музейҙа башҡорт ауыл йортоноң көнкүреше тергеҙелгән – милли башҡорт кейемдәре, бишек, бишмәт, фотоһүрәттәр, китаптар, келәмдәр, һауыт-һаба һәм башҡа әйберҙәр ҡуйылған. Олатай-өләсәйҙәрҙән, туғандарынан ҡалған ҡомартылар ҙа бар, шулай уҡ Белорет һәм Учалы райондары ауылдарынан, Резеда Рифғәт ҡыҙының тыуған ауылы Ҡобағоштан да йыйғандар. Коллекция тулылана, тегеү эшенә арналған күргәҙмә лә буласаҡ. Бер нисә боронғо тегеү машинаһы бар. Музейҙың үҙәгендә – Резеда Рифғәт ҡыҙы ғаиләһенең шәжәрәһе, ул 11 быуынды үҙ эсенә ала. Был шәжәрәне йыйыу бер нисә йыл дауам иткән. Музейға Белорет халҡы һәм ҡала ҡунаҡтары бушлай йөрөй ала. Бында уҡыусылар өсөн экскурсиялар һәм ҡул эштәре буйынса оҫталыҡ дәрестәре ойоштороу планлаштырыла. – Тағы ла бер хыялым тормошка ашты. Ул – музей. Халҡыбыҙҙың рухиәтен һаҡлау – беҙҙең hәр беребеҙҙең изге бурысы. Музей асыу уйы күңелемдә күптән йәшәй ине, күп ваҡыт һәм көс талап итте – уға урын эҙләү, экспонаттар туплау, туғандар менән бергэ шәжәрә төҙөү hәм башҡалар. Музей асыу тантанаһында ҡатнашҡан көләс йөҙлө, саф күңелле, оло йөрәкле милләттәштәремә рәхмәт, – тип белдерҙе Резеда Рифғәт ҡыҙы. Музей асыу тантанаһында Белорет районы хакимиәте башлығы Андрей Иванюта ҡатнашты һәм Резеда Сайдароваға башҡорт халҡының йолаларын, көнкүрешен йәш быуынға еткереүгә индергән изге өсөн рәхмәт белдерҙе. Шулай уҡ сараға райондан да килгәндәр. Шығайҙан “Гөлнәзирә” халыҡ фольклор ансамбле, айырыуса Сәғирә Шәрәфетдинова сараны ойоштороуға тос өлөш индерҙе. Улар байрамға тағы ла йәм бирҙе, тирмәне кейеҙ һәм иҫ киткес, күҙ яуын алып торған аллы-гөллө ҡорамалары менән биҙәне. Cосновка ағинәйҙәре, ҡул эштәре оҫталары ҡатнашты. Ҡунаҡтарҙы милли ризыҡтар менән һыйланылар. Шулай итеп, “Башҡорт өйө” музейын асыу сағыу милли байрамға әйләнде. Резеда САЙДАРОВА, эшҡыуар: – Беҙҙең ғаиләнең 11 быуындан торған шәжәрәһен төҙөүҙә бөтә туғандар ҙа берҙәм ҡатнашты. Архивта Учалы районының Ҡобағош ауылынан Билаловтарҙың ҙур ғаиләһе табылды. Элек был ауыл Верхнеурал өйәҙе составына ингән. Репрессия йылдарында ғаилә эҙәрлекләүҙәргә дусар була һәм күптәре исемдәрен алмаштырырға мәжбүр була. Беҙҙең тамырҙарыбыҙ Билаловтар булған. Олатайым атаһының исеме хөрмәтенә фамилияһын Ҡауыевҡа алмаштырҙы. Билаловтар ғаиләһе бик белемле, рухлы була, белемгә ынтыла, телдәр өйрәнә. Мәхәллә кешеләре Үрге Урал өйәҙе Ҡобағош ауылынан Мәсәғүт Билаловты (1846-1923) мулла итеп һайлай. Ул Өфөлә мәҙрәсә тамамлаған, алты сит телен белгән. Ҡатыны менән бергә тәүгеләрҙән булып ҡатын-ҡыҙҙар һәм ир-егеттәр мәҙрәсәһен асҡандар. 1913 йылдың 6 декабрендә Мәсәғүт Билаловтың ҡаҙаныштары Рәсәй императоры тарафынан юғары баһалана – Николай II үҙенең указы менән уны Александр таҫмаһында “Тырышлыҡ өсөн” алтын миҙалы менән бүләкләй. Туғанлыҡ ептәренең өҙөлмәүе минең өсөн бик мөһим һәм музей бының өсөн бик яҡшы сәбәп булыр, тип өмөтләнәм. Фото: Резеда Сайдарованың социаль селтәрҙәге сәхифәһенән.