Найти в Дзене

Дини мәжлес һайын бер үк ҡулъяулыҡтар таратыла...

Саҙаҡа – кешенең Аллаһ ризалығына ирешеү, сауап алыу өсөн мохтаждарға үҙ теләге менән ниндәйҙер әйбер, аҡса биреүе. Киң мәғәнәлә саҙаҡа тигән төшөнсәгә башҡалар файҙаһына ҡылынған яҡшылыҡ, изгелек, һәр төрлө хәйерле эштәрҙе индерәләр. Хәҙистәрҙең береһендә әйтелә: “Мосолман ҡәрҙәшеңә йылмайыуың – саҙаҡа. Яҡшылыҡҡа өндәүең һәм насарлыҡтан тыйыуың – саҙаҡа. Аҙашҡан кешегә дөрөҫ юл күрһәтеү – саҙаҡа. Насар күреүсе кешегә үҙ күҙҙәрең менән ярҙам итеүең – саҙаҡа. Юлда ҡамасаулап ятҡан ташты, ниндәйҙер сәнскеле нәмәне йәки һөйәкте алып ташлауың – саҙаҡа. Үҙ биҙрәңдәң ҡәрҙәшеңдекенә һыу ҡойоп биреүең – саҙаҡа” (Тирмиҙи, 1956). Дини телдә саҙаҡа тиелһә, ябай халыҡ уны хәйер тип әйтеп өйрәнгән. “Хәйер” һүҙе лә ғәрәпсәнән яҡшылыҡ, изгелек, ниндәйҙер һәйбәт эште аңлата. Беҙ “хәйер” тигәндә аят мәжлестәрендә таратыла торған тимер йәиһә ҡағыҙ аҡса, ҡулъяулыҡ, таҫтамал, яулыҡ, һабын кеүек тотоп була торған әйберҙәрҙе күҙ уңында тотабыҙ. Таратҡандағы хәйере күпме, ниндәй күләмдә икәнен башҡалар белм

Саҙаҡа – кешенең Аллаһ ризалығына ирешеү, сауап алыу өсөн мохтаждарға үҙ теләге менән ниндәйҙер әйбер, аҡса биреүе. Киң мәғәнәлә саҙаҡа тигән төшөнсәгә башҡалар файҙаһына ҡылынған яҡшылыҡ, изгелек, һәр төрлө хәйерле эштәрҙе индерәләр. Хәҙистәрҙең береһендә әйтелә: “Мосолман ҡәрҙәшеңә йылмайыуың – саҙаҡа. Яҡшылыҡҡа өндәүең һәм насарлыҡтан тыйыуың – саҙаҡа. Аҙашҡан кешегә дөрөҫ юл күрһәтеү – саҙаҡа. Насар күреүсе кешегә үҙ күҙҙәрең менән ярҙам итеүең – саҙаҡа. Юлда ҡамасаулап ятҡан ташты, ниндәйҙер сәнскеле нәмәне йәки һөйәкте алып ташлауың – саҙаҡа. Үҙ биҙрәңдәң ҡәрҙәшеңдекенә һыу ҡойоп биреүең – саҙаҡа” (Тирмиҙи, 1956). Дини телдә саҙаҡа тиелһә, ябай халыҡ уны хәйер тип әйтеп өйрәнгән. “Хәйер” һүҙе лә ғәрәпсәнән яҡшылыҡ, изгелек, ниндәйҙер һәйбәт эште аңлата. Беҙ “хәйер” тигәндә аят мәжлестәрендә таратыла торған тимер йәиһә ҡағыҙ аҡса, ҡулъяулыҡ, таҫтамал, яулыҡ, һабын кеүек тотоп була торған әйберҙәрҙе күҙ уңында тотабыҙ. Таратҡандағы хәйере күпме, ниндәй күләмдә икәнен башҡалар белмәһен, күрмәһен өсөн ҡайһы бер кешеләр саҙаҡаны ҡулъяулыҡ, таҫтамал кеүек нәмәләргә төрөп бирә, сөнки, “йәшерен бирелгән саҙаҡа Аллаһ асыуын баҫа” тиелә бер хәҙистә (Ат-Табарани, “Әл-Мүғджәм ас-Сағыйр”, 2/95). Тағы ла саҙаҡаны башҡаларға күрһәтмәй биреүҙең сәбәбе, рыянан һаҡланыу сараһы булғандыр, сөнки күпме таратҡаның ҡулъяулыҡҡа, йәки башҡа нәмәгә төрмәйенсә, күрһәтеп бирелһә, быны башҡалар күрһендәр ҙә “йомарт икән!” тип әйтһендәр өсөн генә тарата тигәндән һаҡланғандар. Аңлауығыҙса, дини мәжлестәрҙә ҡулъяулыҡ таратыуҙың билдәле бер сәбәптәре бар, әммә хәҙер был ғәмәл аңһыҙ рәүештә, ғәҙәткә ингән өсөн генә башҡарыла кеүек. Кеше “аятҡа” барып ҡулъяулыҡтар тотоп ҡайта, йыйылып китһә, икенсе ваҡыт саҡырылғанда шундағы кешеләргә бирә. Сауап тигән нәмә кемгәлер яҡшылыҡ эшләү, файҙалы нәмә биреүҙән хасил була тигәнде онота башланыҡ, буғай. Бер өйҙөң шифоньерынан икенсе өйҙөң шкафына күсеп ятыусы әйберҙән кеше өсөн файҙа һәм сауаптар хасил булыуы бик икеле. Шикле икән, бәлки, аҡса таратыу яҡшыраҡтыр, сөнки аҡса – ул универсаль әйбер. Кеше ул аҡсаға теләһә - ҡулъяулыҡ, теләһә икмәк һатып алырға мөмкин. Мәҡәләнең авторы – Азат Көмөшбаев. Г. Яҡшығолова фотоһы.