Соңғы уақытта Қазақстанда қымбатшылық қатты сезіледі. Басқасын былай қойғанда, күнделікті тұтынатын азық-түлік, жанармай, киім-кешек бағасы шарықтап тұр. Құрылыс материалдары қымбаттағаны сол, баспана бағасы да ұстатпай қойды. Сарапшылар мұндай жағдайды көптеген мемлекеттер басынан өткеріп отырғанын, жағдай мұнан ары да қиындайды дегенді алға тартады. Ал әлем экономикасының айналдырған бірнеше жылда соншалықты құлдырауына не себеп?
Кері екі әсер
2020 жылдан қазірге дейін жаһан экономикасының күрт өзгеруіне негізінен екі жайт қатты әсер етті. Әрине, біріншісі, «Коронавирус» пандемиясы. Адамзатты әбігерге салған дерт ортамызға ойқастай келіп, көрпесін жайып, көсіліп жатып алды. Тіпті, әлі де кеткісі жоқ. Олай дейтініміз, қауіпті вирус ошағы тараған – Қытай қазір қайта қатаң локдаун енгізіп, жабық режимге көшіп жатыр. Бұл өзге елдер де екінші «раундқа» дайын болуы керек дегенді білдірсе керек.
Екіншісі, 2022 жылдың 24-ақпанында қауіпті кезеңге өтіп, дүйім жұрттың зәресін алған, ресми Кремль «әскери қақтығыс» атаған Ресей мен Украина арасындағы соғыс.
Міне, осы екі фактор бірігіп, экономикалық балансты айтарлықтай кері шегіндірді. Өз кезегінде бұл экономиканы жаһандық депрессияға апармаса да, анық рецессияға әкеле жатқандай әсер береді.
Америкалық «Bloomberg» басылымының бұған дейінгі дерегінше, 2023 жылы басқару жүйесінде жаһандық экономика тікелей тауарлар мен қызметтердің, капиталдың және жұмыс күшінің бірыңғай нарығына айналуы тиіс-тін. Өкінішке қарай, жоғарыда айтылған екі себепке байланысты енді ол болжамның траекториясы өзгерді.
Қазірде жер жүзінің түкпір-түкпірінде тұтынушы тарапынан наразылық көбейгені байқалады. Оған себеп те жоқ емес. Өйткені, әлемдік нарықта ең маңызды деген азық-түлік, жанар-жағармай, құрылыс материалдары және басқа тауарлардың бағасы көз ілеспес жылдамдықпен шарықтап барады. Тоқтайтын түрі жоқ. Қымбатшылыққа сәйкес, қарапайым бұқараның табысы өссе, қанекей? Алайда, дүниенің көптеген мемлекетінде олай болмай тұр. Салдарынан, дамығанын былай қойғанда, дамушы елдердің де экономикасы құлдырап, соңғы рет пандемия кесірінен 2020-жылы болған рецессия тағы қайталанбақ.
Жалғасы біздің веб-сайтта сілтеме
#новости #bizkz #тренды #трендыbiz #новостиbiz