Արցախում ստեղծված ներկայիս վիճակը նախագահ Արայիկ Հարությունյանը կապեց Ռուբեն Վարդանյանի հետ՝ հայտարարելով «Արցախի դիմադրողականությունը չսպառելու համար» կայացրած իր որոշման մասին: Այս մասին Armenia Today-ի հետ զրույցում ասաց քաղաքագետ Հրանտ Միքայելյանը:
Ըստ նրա՝ նախ Ռուբեն Վարդանյանի հետ կապվեց ավելի կոշտ դիրքորոշում ունեցող մարդկանց շրջանակը, բացի այդ նրա հետ էր կապված հույսը, թե Արցախը կարող է անկախ մնալ Ադրբեջանից, հենց այդ պատճառով Ալիևը հսկայական ճնշում գործադրեց: Բայց Ռուբեն Վարդանյանից դժգոհություն կար նաև երևանյան և արցախյան իշխանության մեջ: «Այսպիսով՝ Ռուբեն Վարդանյանը դարձավ անցանկալի և՛ Ալիևի, և՛ Երևանի, և՛ Արցախի համար, ինչը նպաստեց, որ այսպիսի բան տեղի ունենա»,- ասաց մեր զրուցակիցը:
Ինչ վերաբերվում է նոր պետնախարարին՝ Արցախի գլխավոր դատախազ Գուրգեն Ներսիսյանին, ապա, ըստ Միքայելյանի, նա լինելու է «շատ թույլ ֆիգուր»:
«Նա այդ պաշտոնում նշանակվել է, որպեսզի թույլ ֆիգուր լինի: Նշանակման իմաստն այն չէ, որ նա այդ պաշտոնում ինչ-որ բան անի, այլ այն է, որ ինչ-որ բան չկատարի»,- ասաց Միքայելյանը: Միևնույն ժամանակ Արցախում Վարդանյանի քաղաքական հեռանկարներին նույնպես քաղաքագետը թերահավատորեն է վերաբերվում, թեև նրա խոսքով, պետնախարարի ազատմանը լայն շրջանակներ դեմ են արտահայտվում:
«Թե՛ մարդիկ, անհատներ, թե՛ կուսակցություններ դժգոհ են այս որոշումից և փորձելու են համախմբվել Ռուբեն Վարդանյանի շուրջ»,- ասաց նա՝ հավելելով, որ Վարդանյանը որպես ունևոր, փորձառու մարդ, որը նաև լայն կապեր ունի, Արցախում ինչ-որ կշիռ կունենա՝ թե՛ ներքաղաքական, թե՛ արտաքին քաղաքական իմաստով: «Նվազագույնը՝ Ալիևի կողմից շատ լուրջ ճնշում է լինելու, որպեսզի Վարդանյանը Արցախը լքի»,- նշեց փորձագետը:
Պատասխանելով Ռուբեն Վարդանյանի՝ Հայաստանի կառավարությունը գլխավորելու հեռանկարների մասին հարցին, Միքայելյանն ասաց, որ նրա բարձր վարկանիշն Արցախում ու Հայաստանում կարող է ոչինչ չնշանակել:
«Վարկանիշը պետք է կապիտալիզացնել կուսակցությունների կամ այլ ինստիտուտների միջոցով, իսկ դրա հեռանկարները ես չեմ տեսնում: Գուցե հետագայում կստեղծվեն, բայց այս պահի դրությամբ հեռանկարներ չեմ տեսնում»,- նկատեց նա:
Ավելին՝ ըստ փորձագետի այս ազատումից հետո Վարդանյանի վարկանիշը սկսելու է նվազել, քանի որ մարդիկ չարդարացված հույսեր ունեն: «Մարդիկ նրա հետ հույս էին կապում, բայց թեև իրենից անկախ պատճառներով, սակայն այդ հույսը չիրականացավ: Մարդիկ կարող են մտածել, որ նա (Վարդանյանը) թույլ է. Հայաստանում մարդուն ընկալում են որպես ուժեղ, այլ ոչ՝ որպես ճիշտ»,- շեշտեց Միքայելյանը:
Ինչ վերաբերում է Լաչինի միջանցքի բացմանը, ապա փորձագետի խոսքով՝ Վարդանյանի ազատումը կարող է միայն կարճ ժամանակով այն բացելու հնարավորություն տալ՝ հաշվի առնելով, որ Արցախում այլ զիջումների ևս պատրաստվում են:
«Սամվել Բաբայանն արդեն բարձրաձայնել է, որ պատրաստ են զիջելու նաև Կաշենի հանքը և ոչ միայն»,- ասաց Միքայելյանը: Միևնույն ժամանակ, քաղաքագետի խոսքով, ՀՀ իշխանությունների քաղաքականությունն էլ միտված է Արցախի սուբյեկտայնությունը նվազեցնելուն և խոշոր առումով՝ հենց հանձնելու Ադրբեջանի կազմում:
«Դրա համար իրենք անընդհատ ասում են, որ դա ներքին հարց է: Այսինքն՝ Ադրբեջանի ներքին հարց, ոչ թե Հայաստան-Ադրբեջան հարց: Ցավոք այդ միտումը դեռ շարունակվելու է, իսկ դրան խանգարողը վերջին շրջանում հենց Ռուբեն Վարդանյանն էր»,- ամփոփեց քաղաքագետը՝ հավելելով, որ վատ հեռանկարներ կան: Գուցե հնարավոր լինի որոշ մարդկանց շնորհիվ կասեցնել այդ գործընթացը, բայց կարող է և չստացվել:
Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը փետրվարի 23-ին պաշտոնանկ արեց Հանրապետության պետական նախարար Վարդանյանին։ Նա տեղեկացրեց նաև գլխավոր դատախազ Գուրգեն Ներսիսյանին պետնախարարի պարտականությունները ստանձնելու առաջարկի մասին։
2022 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Վարդանյանը հայտարարեց Ռուսաստանի քաղաքացիությունից հրաժարվելու և Արցախ տեղափոխվելու իր որոշման մասին։ 2022 թվականի նոյեմբերի 4-ին նա դարձավ հանրապետության պետական նախարար։ 2022 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը բավարարեց Վարդանյանի՝ ՌԴ քաղաքացիությունից հրաժարվելու դիմումը։ ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը 2022 թվականի դեկտեմբերին նույնպես հայտարարել էր, որ «Վարդանյանը կապ չունի Ռուսաստանի հետ, իսկ ՌԴ իշխանությունները նրա հետ կապ չունեն»։ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը փետրվարի 18-ին Մյունխենում Հայաստանի և Վրաստանի վարչապետների մասնակցությամբ պանելային քննարկման ժամանակ ասել է, որ Բաքուն պատրաստ է խոսել «ղարաբաղում ապրող մարդկանց հետ», բայց ոչ Վարդանյանի հետ, և մեղադրել է պետնախարարին. Մոսկվայի թելադրանքով Արցախ գալու մասին։
Արաքսյա Սնխչյան