Амгы үеде чыжыргананы делегей рыногунда, Россияда-даа фармацефтика болгаш кондитер фабрикаларында хөйү-биле ажыглап турар. Оон кисель, компот, хайынгат (варенье), повидло, хандылар дээш өске-даа хөй-хөй чүүлдерни бүдүрүп үндүрүп турар. Кат боду безин амданныг, сүүзүннүг. Ооң амданы чигирзиг, сүтсүг, ажыг, кагжыргай. Ынчангаш чыжырганада С витамин хөйү-биле бар дээрзи шын. Чыжыргана чүгле кады-биле эвес, а ыяжы-биле база делегейде алдаржаан. Ол чараш болгаш, оон янзы-бүрү каасталга эдилелдерин база кылып турар. Чыжыргананың чаш будуктарындан, чиирбейлеринден кедилиг, шынарлыг кара өңнүг будукту кылыр, а бүрүлери кеш хөөдер бүдүмел кылырынга херек. Чыжыргана – эм үнүш. Ооң бүрүзүнден кылган шай кедергей чаагай, чымчак. Ак үске чыжыргана үзүн холуй булгапкаш, кара хлеб-биле чап чиирге чаагайын чүү-дээр! Чем тодунгур, мага-ботка эм шынарлыг. Ижин-хырын оюлганынга (язва), аш ижинге ижип алырга, дузалаар. Өртеңге чыжыргана үзү база дузалыг. Чыжыргананы Тываның булуң бүрүзүнге, бажыңнар чанын