7 подписчиков

Дини Ислом

3 августа 20213 авг 2021

46 мин

1. Дину эътиқодоти арабҳои пешазисломӣ. 2. Мавҷудияти динҳои яккахудоии арабҳои пешазисломӣ. 3. Ҳазрати Муҳаммад (с) асосгузори дини Ислом. 4. Сафари Муҳаммад (с) ҳамроҳи Ҷиброил (ъ) дар шаби Меъроҷ. 5. Ҳиҷрати Пайғамбар аз Макка ба Мадина. Адабиёт: <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:204; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-520092929 1073786111 9 0 415 0;} @font-face {font-family:"Times New Roman Tj"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4; mso-font-alt:"Times New Roman"; mso-font-charset:204; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:513 0 0 0 4 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-fami

1. Дину эътиқодоти арабҳои пешазисломӣ.

2. Мавҷудияти динҳои яккахудоии арабҳои пешазисломӣ.

3. Ҳазрати Муҳаммад (с) асосгузори дини Ислом.

4. Сафари Муҳаммад (с) ҳамроҳи Ҷиброил (ъ) дар шаби Меъроҷ.

5. Ҳиҷрати Пайғамбар аз Макка ба Мадина.

Адабиёт:

1.Дину эътиқодоти арабҳои пешазисломӣ. Нимҷазираи Арабистон дар асрҳои VI-VIIба минтақаҳои алоҳида тақсим шуда, нисфи қисми шимолии он дар тобеияти Византия ва нисфи дигараш-Ироқ дар тобеияти Эрони сосонӣ қарор доштанд. Дар ҷануб бошад Яман низ дар тобеияти Эрон, аммо дар шимолу ғарб Сурия, Иордания ва Миср дар дасти Византия қарор доштанд. Табиист дар он ҷойҳое, ки дар тобеияти Эрон буданд, мисли Ироқу Яман дини зардуштӣ ва ҷойҳое, ки дар тобеияти Византия қарор доштанд – мисли Сурияву Фаластину Миср дини масеҳӣ нуфузи бештар дошт. Дар ин ҷо як қатор қабилаҳои арабӣ низ аксаран дини масеҳӣ доштанд.

Вале минтақаи дар миёнаи Арабистон воқеъ буда, ки онро Наҷду Ҳиҷоз меномиданд, қабилаҳои араби ин қисмати нимҷазира динҳои бисёрхудоии мухталифи хосси худро доштанд. Ба ғайр аз қабилаҳои кўчӣ дар ин қисмат якчанд шаҳрҳои хурд низ ба монанди Макка, Тоиф, Ясриб бо аҳолии муқимӣ вуҷуд доштанд. Дар ин минтақа динҳои хосси бутпарастӣ мавҷуд буданд. Ҳатто номҳои қабилаҳои араб ва шахсони маъруфи алоҳидаи он қабоил аз бутпарастии онҳо дарак медоданд. Чунончи, Абду-Шамс, яъне «бандаи офтоб», Абду-л-Уззо, яъне «бандаи Уззо» (номи бут), Ваҳбу-л-Лот, яъне «тўҳфаи ал-Лот» (худои офтоб), Абду-Вадд «бандаи Вадд» (номи бут). Арабҳо инчунин олиҳае дар Каъба бо номи Аллоҳ доштанд. Чи тавре мебинем, қабилаҳои араб ва шахсони алоҳида худро бандаи офтоб, моҳ ва баъзе бутҳо донистаанд.

Арабҳои тоисломӣ он буте, ки аз чўб, тилло ё нуқра дар шакли инсон сохта шуда бошад, онро «санам», вале агар аз санги одӣ сохта шуда бошад, «васн» меномиданд.

Дар сураи 71 «Нўҳ» ояти 23-и Қуръони маҷид ёде аз бутҳои замони қадими арабҳо рафтааст: «Ва гуфтанд: «Худоёнатонро вомагузоред, Вадд ва Сувоъ ва Яғус ва Яъуқ ва Насрро тарк макунед».

Агар номҳои бутҳои ёдшуда ба замони Нўҳ мансуб бошанд, ояти дигаре дар Қуръони маҷид аз бутҳои замони зиндагонии пайғамбар ёд мекунад, чунончи дар сураи 53 «Наҷм» оятҳои 19-20 омадааст: «Оё Лот ва Уззоро дидаед? Ва Манот он бути саввуми дигарро?»

Аз бутҳои ёдшуда Вадд номи буте дар шакли мард буд ва қабилаи калб онро ибодат мекард. Яъуқ мавриди ибодати қабилаи ҳамдон дар Яман қарор дошт. Он дар шакли асп буд. Яғус дар шакли шер тасвир мегардид.

Аз ҷумлаи бутҳои тоисломӣ 4 бут дар нимҷазираи араб ниҳоят машҳур буда, қабилаҳои зиёде онҳоро парастиш менамуданд, барояшон назру ниёз меоварданд ва қурбониҳо мекарданд. Инҳо Лоту Манот ва Уззову Ҳубал буданд.

Лот – олиҳаи асосии арабҳои шимол ба ҳисоб мерафт. Бобулиён «Лот» гуфта «фасли тобистон», набатиён бошанд «офтоб»-ро дар назар доштанд. Барои парастиши Лот маъбадҳои зиёде вуҷуд доштанд. Яке аз маъбадҳои машҳури он дар шаҳри Тоиф дар 100-километрии Макка воқеъ гашта, он аз харсанги сафеди чоркунҷа иборат буд. Мардуми қабилаи сақифи араб болои онро бо матоъ пўшонида буданд. Арабҳо онро бисёр эҳтиром карда, азим мепиндоштанд ва барояш ҳадяҳо меоварданд.

Манот бошад буте буд дар шакли харсанг ва дар роҳи байни Маккаю Ясриб қарор дошт. Он олиҳаи марг ба ҳисоб мерафт. Зиёратчиён барои он қурбонӣ мекарданд ва ҳадяҳо меоварданд.

Номҳои ин ду бут ҳатто дар Тоҷикистони имрўзӣ низ машҳуранд. Масалан, ҳангоми сўҳбат аз баъзеҳо мешунавем: - фалонӣ ба Лоту Манот қасам хўрд, ки фалон корро иҷро мекунад, яъне он одам барои иҷро кардани коре қасамҳои сахт хўрда будааст.

Уззо – олиҳаи занона дар водии Ҳароз дар дурии 150 км аз Макка дар роҳи Ироқ воқеъ гашта буд.

Ғайр аз ин дар дохили Каъба низ бутҳои зиёде мавҷуд буданд, ки азимтарину номдортарини онҳо Ҳубал ном дошт. Ҳубал аз ақиқи сурх дар шакли инсон сохта шуда, дасти росташ шикастагӣ буд. Қурайшиён, ки масъули нигоҳубини Каъба буданд, дасти рости шикастаи ўро аз тилло сохта буданд.

Дар назди Ҳубал хазинае барои қабули назру ниёзу ҳадияҳо ва мавзее барои қурбонӣ кардан вуҷуд дошт. Қабилаҳое буданд, ки ба хотири Ҳубал то сад шутур қурбонӣ мекарданд. Нафари махсусе аз ҷониби Қурайшиён барои муҳофизату нигоҳубини он ва риояи тартиб ҷудо карда шуда буд. Арабҳо ба назди Ҳубал барои ҳалли мушкилоташон (таваллуди кўдак, зангирӣ, сафари бобарор) ва ғайра меомаданд, бо пилтачўбак, сангчаҳо ва ғайра фол медиданд.

2.Мавҷудияти динҳои яккахудоии арабҳои пешазисломӣ.

Ба ғайр аз бутпарастӣ як қисми арабҳои тоисломӣ динҳои яккахудоиро низ қабул карда буданд, ба монанди динҳои яҳудия, масеҳият ва зардуштия. Яҳудиёни он замон дар мавзеъҳои гуногуни нимҷазираи Арабистон – Яман, Баҳрайн, Ҳиҷоз (Водию-л-қуро, Таймо, Хайбар, Фадак, Ясриб) мезистанд. Азбаски яҳудия дини хос ба миллати яҳудист, халқҳои дигар онро ниҳоят кам қабул мекарданд. Бо вуҷуди он як гурўҳе аз сокинони Яман дини яҳудиро қабул карда буданд. Дини насронӣ бошад, дар байни арабҳо бештар паҳн гардида буд. Дар мавзеъҳои гуногуни Нимҷазираи Араб ҷо-ҷо дайрҳо бо роҳибонашон ба назар мерасиданд. Дар соли 525 ҳабашиҳо аз Ҳабашистон омада, Яманро фатҳ намуданд ва бо ҳамин дар он дини масеҳӣ паҳн карда шуд.

Дар баробари ин, дини зардуштӣ низ дар Яман, Уммон, Баҳрайн ва Ироқ ривоҷ дошт.

Яке аз ҷуғрофиёни маъруфи арабизабон Ибни Руста (асри X) дар китоби худ «Китобу-л-аълоқа-н-нафиса» дар бораи динҳои қабилаҳои араби пешазисломӣ маълумоти муҳиме овардааст. Ў навиштааст: «Қабилаҳои рабиа, ғассон ва як қисми қузоа дини насронӣ ва қабилаи кинда дини яҳудӣ доштанд. Тамимиён – дини маҷусӣ (оташпарастӣ, зардуштӣ) доштанд. Аз ҷумлаи онҳо Зурора ибни Адаси Тамимӣ духтари худро ба занӣ гирифта, баъд пушаймон гардида буд. Аъзоёни қабилаи Қурайш бошанд, таълимоти зиндиқиёнро қабул карда буданд.

Қабилаи бану Ҳанифа дар давраи ҷоҳилия (нодонӣ, яъне пешазисломӣ) илоҳе (олиҳае) сохта буданд аз ҳайс (маъҷуни сахтест аз хурмо, равған ва панир) ва солҳои зиёде онро парастиш менамуданд. Вале замоне дар қабилаашон гуруснагии шадиде пеш омад ва онҳо илоҳи худро шикаста хўрданд. Марде аз бани тамим дар ҳаққи онҳо шеъре гуфт:

Бану Ҳанифа парвардигори худро бихўрданд,

Дар давраи беандешагию гуруснагии шадид.

Онҳо аз парвардигорашон ҳазар накарданд,

Ва аз оқибати бади ин корашон наандешиданд.

Аз ин тавсифи кўтоҳи Ибни Руста вазъи ногувори динии Нимҷазираи Арабистони пешазисломӣ баръало намудор аст. Минтақаҳо ва вилоятҳои зисти қабилаҳои арабро дину эътиқодоти мухталиф аз ҳам ҷудо месохтанд. Гуногунии ақидаҳои динию мазҳабӣ боиси ҷудоӣ ва парокандагии сиёсии қабилаҳои араб мегашт. Ҷамъияти он замони аъроб барои муттаҳиду якдину якмаром сохтани тамоми арабҳо ба як дини ягонаи яккахудоӣ эҳтиёҷ дошт. Чунин дин ислом буд, ки дар аввалҳои асри VIIдар Макка пайдо гардид. Он мардумро ба парастиши худои ягона-Аллоҳ даъват кард, ки дар ин даъват идеяи иттиҳоду муттаҳид сохтани арабҳо ниҳон буд. Пайдо шудани ислом дар Нимҷазираи Арабистон зарурати ногузири таърихӣ буд. Ислом ҳамаро баробару бародар дониста, мардумро ба сарфи назар кардан аз даҳҳо бутҳою худоҳои бисёр ва ба парастиши худои ягона даъват намуд. Ин даъват барои муттаҳиду якмаром сохтани мардуми араби Нимҷазираи Арабистони асри VIIвоқеан даъвати пайгамбарона ва тақаддумӣ ба хисоб меравад.

3.Ҳазрати Муҳаммад (с) асосгузори дини Ислом.

Зиндагиномаи Муҳаммад. Асосгузори ин дини нав – ислом сокини Макка Муҳаммад ибни Абдулло буд. Аз рўи маълумотҳои мавҷуда ў дар соле, ки дар таърихи араб бо номи «омму-л-фил» (соли фил) – соли 570 машҳур аст, ба дунё омад. Дар ин сол ҳокими ҳабашии Яман Абраҳа, ки масеҳӣ буд, ба Макка ҳуҷум оварда мехост онро вайрон созад. Азбаски дар лашкари ў фил низ вуҷуд дошт, арабҳо он солу он ҳуҷумро «соли фил» номиданд.

Падараш Абдулло ибни Абдулмутталиб аз оилаи ашрофони Макка ва модараш – Омина бинти Ваҳб буданд, ки онҳо ҳамагӣ дар ҳудуди як-ду моҳ бо ҳам зиста, баъд аз ин Абдулло барои тиҷорат ба Шом (Сурия) сафар кард. Баъди дар сафар бемор шудан ў ба Ясриб (Мадина) бозгашта дар он ҷо вафот кард. Омина, ки ҳомиладор буд, Муҳаммадро ба дунё овард. Рўзи аниқи таваллуди ў маълум нест, вале он рўзро бештари муҳаққиқон 12-уми рабеулаввали (20 август) соли 570 дар Макка гуфтаанд.

Муҳаммадро тибқи одати он замон то 5-солагияш дояаш Ҳалима ва баъд аз он бобояш Абдулмутталиб тарбия мекарданд. Ба зудӣ модараш баъди бозгашт аз сафари Ясриб, ки бо Муҳаммад дар давоми як моҳ дар он ҷо монда буданд, вафот кард. Баъд аз ин дар 8-9 солагиаш бобояш Абдулмутталиб низ вафот намуд ва тарбияи Муҳаммадро ба Абутолиб вогузор кард. Ў дар синни 12-солагиаш бо амакаш Абутолиб бо қофилаи тиҷоратӣ ба Шом сафар кард. Ў дар ин сафар бо роҳиби масеҳие вохўрда сўҳбат дошт. Ин сафар ҷаҳонбинии ўро васеъ намуд. Абутолиб мисли Абдулмутталиб сарватманд набуд. Муҳаммад баъдтар дар ҷанги чорсолаи байни қабилаҳои Қурайшу Ҳавозин иштирок дошт. Баъд аз ин ў бештар ба чўпонӣ шуғл меварзид. Ў гўсфандони Абутолибу мардуми Маккаро мечаронид ва аз ин кораш баъдҳо бо хурсандӣ ёд карда мегуфт: «Ҳеҷ кас ба пайғамбарӣ нарасид, ҷуз ин ки чўпон буд. Мўсо, ки мабъус (ҳамчун пайғамбар фиристода шуд), чўпон буд, Довуд низ чўпон буд. Ман низ гўсфандони касони худро мечаронидам».

Муҳаммад дар синни 25-солагиаш бо зани беваи сарватманд Хадича бинти Хувайлид шинос гардид. Хадича ўро барои тиҷорат бо молҳои худ бо қофилае ба Шом фиристод. Дар ин сафар низ Муҳаммад бо роҳиби масеҳии настуримазҳабе сўҳбат дошт ва аз ин сафар нисбат ба дигарон бо фоидаи бештаре баргашт. Баъди бозгашт амакаш Абутолиб Хадичаро барои Муҳаммад хостгорӣ кард. Хадича розӣ шуд ва бо ҳамин зиндагии Муҳаммад хуб гардид.

Аз Хадича ду писару чор духтар ба дунё омад. Ҳар ду писарон бо номҳои Қосиму Абдулло, бо лақабҳои Тайибу Тоҳир ҳанўз дар кўдакиашон вафот намуданд. Духтаронаш – Зайнаб, Руқайя, ва Уммкулсуму Фотима ном доштанд. Дертар писари дигари Муҳаммад – Иброҳим аз зани дигараш низ дар кўдакиаш вафот кард.

Ҳам марги фарзандон ва ҳам бисёрхудоӣ – бутҳои мухталиф ва динҳои мухталиф (масеҳӣ, яҳудӣ, зардуштӣ) Муҳаммадро ба тафаккуру андеша кардан маҷбур месохтанд. Ў дар ду фарсахии Макка ба болои кўҳе, ки дар он ҷо ғоре бо номи Ҳиро вуҷуд дошт, аксар вақт ба он ҷо рафта, ба тафаккур дар масоили мазкур машғул мегашт. Дар ҷустуҷўи ҳақиқат ў бештар ба хулосае меомад, ки аз он сангҳои бо ном муқаддас аз қабили Лоту Манот ва Ҳубалу Уззо ба мардум на фоидае мерасаду на зарар. Пас ҳақиқат қуҷост?

Солҳо мегузаштанд ва Муҳаммад низ чиҳилсола шуд. Дар соли 610 ў мисли ҳарвақта ба ғори Ҳиро рафта ҳангоми тафаккур онҷо ба хоб рафт. Хоб дид, ки фариштае бо варақае наздаш омада гулўяшро фишор дод ва гуфт: «Иқраъ» (бихон). Гуфт: «Чи бихонам?» Фаришта боз ду бори дигар гулўи ўро зер карда хонданро аз ў тақозо кард ва аз Муҳаммад мешунид, ки «чӣ бихонам?» Фаришта гуфт: «Иқраъ бисми раббика-л-лази халақ…», яъне «Бихон ба номи он парвардигорат, ки оламро офарид…» Вақте ки фаришта аз ў дур шуд ва Муҳаммад бедор гашт, дар дилу зеҳнаш он 5 ояти сураи ал-Алақ нақш баста буд. Ў тарсону ларзон ба хона баргашт ва аз Хадича хоҳиш кард то болои ўро бо чизе бипўшонад. Баъд аз ором шудан қиссаи хобашро ба занаш нақл кард ва гуфт: «Ба ман чӣ мешуда бошад?» Баъд илова намуд, аз он метарсад, ки ба роҳи хато рафта коҳин (фолбин) нашавад. Хадичаи меҳрубон ўро дастгирӣ кард ва умедвор сохта гуфт, ки ў пайғамбари ин уммат хоҳад гардид.

Дар таърих ин давраи ҳаёти Муҳаммад бо номи «мабъас» маъруф аст, яъне аз ҷониби худованд бо рисолати пайғамбарӣ ба назди қавм фиристода шудани ў. Ин ҳодиса дар соли 610 ҷой дошт ва ин сол соли зуҳури ислом аст.

Аввалин касе, ки ислому рисолати Муҳаммадро қабул кард, завҷааш Хадича ва баъди ў писарамакаш Алӣ ва писархондаш Зайд ибни Ҳориса буданд. Баъд аз онҳо Абубакру Усмон ва се-чор нафари дигар низ пинҳонӣ исломро қабсул карда махфиёна дар дараҳои Макка намоз мехонданд.

Баъди гузаштани се сол аз мабъас Муҳаммад хешу таборони худро аз қабилаи Қурайш ба тарзи ошкоро ба қабули рисолати пайғамбарии худ, шинохтани худои ягона ва тарки парастиши бутҳо даъват кард. Онҳо нафақат ин даъватро қабул накарданд, балки ба муқобили ў шўриданд. Душмании онҳо бар мусулмонон зиёда гашт ва ҷамъияти мусулмонон бо ишораи Муҳаммад ба Ҳабашистон муҳоҷират намуданд. Бори аввал ёздаҳ марду чор зан ва бори дуюм ба ғайр аз занону кўдакон ҳаштод мард ба Ҳабашистон муҳоҷират намуданд.

Душмании Қурайш ба муқобили Муҳаммад рўз ба рўз дар тазоюд буд. Дар ин байн амакаш Абутолиб ва баъд занаш Хадича низ вафот карданд. Сипас дар соли 620 Муҳаммад ба Тоиф дар 100-километрии Макка сафар карда, ба мардуми онҷо исломро арза дошт, аммо онҳо қабул накарданд. Пайғамбар аз ин ноумед нагашта дар айёми ҳаҷҷу зиёрати Каъба аз ҷониби қабоили араб ў ба назди онҳо рафта қабули исломро аз онҳо тақозо кард. Азбаски яке аз амакҳояш-Абулаҳаб аз паси ў рафта, он қабилаҳоро аз роҳ мезад, онҳо низ қабули исломро рад намуданд.

4.Сафари Муҳаммад (с) ҳамроҳи Ҷиброил (ъ) дар шаби Меъроҷ.

Дар соли 621 ҳангоме ки Муҳаммад дар хонаи духтари амаки худ Умм-Ҳонӣ хоб буд, ба меъроҷ рафт. Дар он шаб ба назди пайғамбар фаришта Ҷабраил бо маркабе, ки Буроқ ном дошт омада дастур дод, ки пайғамбар бар Буроқ бинишинад. Буроқ бо суръати тир ўро аввал ба кўҳи Сино, ки дар он ҷо худо бо Мўсо сухан гуфта буд, бурд. Аз он ҷо тибқи ривоятҳо ба зодгоҳи Исо – Байтулаҳм ва аз он ҷо ба Байтулмуқаддас овард, ки ў дар он ҷо бо пайғамбарони мозӣ Иброҳиму Мўсову Исо дар маъбади Сулаймон намоз гузошт. Пас аз ин боз ба Буроқ савор шуда, рў ба осмон овард. Дар шаш осмон Муҳаммад бо Нўҳу пайғамбарони мозӣ-Ҳоруну Мўсову Иброҳим ва Довуду Сулаймон ва Идрису Яҳёву Исо мулоқот кард ва дар он ҷо малаку-л-мавт Азроилро низ бидид. Баъд, аз осмони ҳафтум низ гузашта, пас аз таййи масофоти зиёд ба мақоми худо наздик гардид, нуре ва чизҳоеро мушоҳида намуд, ки ақл аз тасвири онҳо оҷиз аст. Баъд Ҷабраил ўро ба ҷониби биҳишт бурд. Аз он ҷо пас баргашта ба Байтулмуқаддас ва аз он ҷо ба Макка омад.

Аксари муҳаққиқон бар онанд, ки ин меъроҷи пайғамбар рўҳӣ будааст на ҷисмонӣ. Бо вуҷуди он, вақте ки пайғамбар қиссаи меъроҷро дар миён гузошт, ҳатто як қисм аз онҳое, ки ислом оварда буданд, бовар накарданд ва баъзеҳояшон аз ислом рў гардониданд.

Дар ҳамин соли 621 ҳангоми ҳаҷ аз аҳли Ясриб 12 нафар ба Макка омаданд. Дар наздикии Макка дар мавзеи Ақаба онҳо бо Муҳаммад аҳд бастанд, ки онҳо дигар касеву чизеро бо худо баробар нахоҳанд донист, дуздию зино намекунанд, духтаронашонро намекушанд ва ғайра. Муҳаммад ҳангоми бозгаштани онҳо нафареро Мусъаб ном ҳамроҳашон фиристод, то ў ба онҳо исломро таълим бидиҳад. Ҳамин тавр, ислом дар Ясриб қувват мегирифт. Акнун дар соли 622 миқдори ҳоҷиёни мусулмони Ясриб ба 73 марду ду зан расида буд. Пайғамбар дар дили шаб боз дар мавзеи Ақаба бори дигар бо ясрибиён аҳд баст. Муҳаммад ба онҳо гуфт: «Шумо аз манеду ман аз шумоям. Бо ҳар ки ҷанг кунед, меҷангам ва бо ҳар ки сулҳ кунед, сулҳ мекунам». Ясрибиён бошанд чунин гуфтанд: «Паймон мебандем, ки дар рўзҳои сахтию фарохӣ ва роҳату ранҷ фармонбардори ту бошем. Ҳар куҷое бошем, бидуни тарсу бим аз сарзаниши касон, ҳақиқатро изҳор дорем».

5.Ҳиҷрати Пайғамбар аз Макка ба Мадина.

Чун қурайшиён аз паймони охири Ақаба хабар ёфтанд, муқобилияту душманиро дар нисбати мусулмонон зиёда гардониданд. Аз ин рў, Муҳаммад ба мусулмонони Макка фармуд то дар алоҳидагӣ оҳиста-оҳиста ба Ясриб муҳоҷират намоянд. Тибқи дастур, онҳо ин корро анҷом додан гирифтанд. Қурайшиён бо ҳар роҳ ба ин кор монеъ мешуданд. Оқибат онҳо ба хулосае омаданд, ки пайғамбарро нобуд созанд. Чун ин нияти онҳо бар Муҳаммад маълум шуд, ў ба ҷои худ дар хонааш Алиро гузошта, худ бо Абубакр аз тарси таъқиби қурайшиён на ба шимол ба сўи Ясриб, балки баръакс ба тарафи ҷануби Макка ба ғори Савр рафта се рўз онҷо монданд, то қурайшиён ором гиранд. Баъди ором шудани онҳо Муҳаммад бо Абубакр ва як нафар роҳбалад аз бероҳаҳо ба сўи Ясриб дар 16-уми июли ҳамон соли 622 роҳ пеш гирифтанд. Баъд аз чанд рўзи ранҷи сафар пайғамбар ба мавзеи Қубо дар ду фарсахии Ясриб расида, чор рўз дар он ҷо зиндагӣ кард. Дар ҳамин ҷо Алӣ низ омада расид. Дар Қубо пайғамбар таҳкурсии масҷидеро бунёд кард. Баъд аз он ба Мадина рафт. Бузургони Ясриб ҳар кадом пайғамбарро ба фаромадан ба манзилҳояшон даъват мекарданд. Шутури пайғамбар ба мавзее, ки мутааллиқ ба ду ятим буд расида, он ҷо бихуфт. Муҳаммад пурсид, ки ин замин моли кист. Гуфтанд, ки моли Саҳлу Суҳайл – ду ятим. Замини мазкурро Муҳаммад бо пули нақд харида, фармуд то дар ин ҷо масҷиду хонаи пайғамбарро созанд. Ҳангоми сохтмон ў дар хонаи Абуаюби Ансорӣ зиндагӣ мекард. Баъди итмоми сохтмони масҷиду манзил Муҳаммад ба манзили худ даромада қарор гирифт.

Мусулмононе, ки аз Макка кўчида омада буданд – «муҳоҷирин» ва мусулмононе, ки дар Ясриб ба онҳо кўмак мекарданд – «ансор» (ёридиҳандагон) ном гирифтанд. Ансор ба муҳоҷирин, ки амволи худро наоварда буданд, дар зиндагӣ ёрӣ мерасониданд.