Найти в Дзене

Бикала хабар (вольное изложение кубачинского эпоса)

Часть первая Абла щала дичиб, цихъле дай Аба Чабхъунне ттабичиб бухал батирте Щала бац гьабулкьун щакледай Аба Ще бучIи бидагъиб тиб багьадурте Жилюхьа читтищиб юргъа учучиля Вашилялва Аба, уула дуналже Гьай бакьиб уучея, яракьле валгун Вашилялва Аба ятул дуя сун? УцIая таквдакьиб вя кабеччийда Улбалла лишанне аксавхахъийда Юргъа уче иля ташагъа гьалмагъ УкIильжиль чийбукъа пикрумалла мах Дуя йишюкаба улбалла щала У аквазиб дунаа цIутте ицIала Уя йишючилле щантатал цIахдихь Уя йишючилле уула гIяйибдихь Хвала аквла къаттаб ас баккаб кьанну Асла михъай диля, батуул вахьава Таркамала диикьааб муте баккабну Мутилля хъяб диля батуул вахьава Хвала акIвла къаттаб асла баччилле Асла кулиххала итти сакъиля Таркама дикьаажиб, муте баччилле Мутиль беешиб агва итти ассиля Гьуухъацциль кагьутте ду кежилайи? Сапарриль сагъутте, хьад яччиляи? Гьуухъацциль ду кагьиб кадайижилле, Къукъу ццабла маака диже каттатаб. Саппариль вийсагъиб хьад яччаччилле Хьад яччизий аквал сун гIумру дахьаб Ч

Часть первая

Абла щала дичиб, цихъле дай Аба

Чабхъунне ттабичиб бухал батирте

Щала бац гьабулкьун щакледай Аба

Ще бучIи бидагъиб тиб багьадурте

Жилюхьа читтищиб юргъа учучиля

Вашилялва Аба, уула дуналже

Гьай бакьиб уучея, яракьле валгун

Вашилялва Аба ятул дуя сун?

УцIая таквдакьиб вя кабеччийда

Улбалла лишанне аксавхахъийда

Юргъа уче иля ташагъа гьалмагъ

УкIильжиль чийбукъа пикрумалла мах

Дуя йишюкаба улбалла щала

У аквазиб дунаа цIутте ицIала

Уя йишючилле щантатал цIахдихь

Уя йишючилле уула гIяйибдихь

Хвала аквла къаттаб ас баккаб кьанну

Асла михъай диля, батуул вахьава

Таркамала диикьааб муте баккабну

Мутилля хъяб диля батуул вахьава

Хвала акIвла къаттаб асла баччилле

Асла кулиххала итти сакъиля

Таркама дикьаажиб, муте баччилле

Мутиль беешиб агва итти ассиля

Гьуухъацциль кагьутте ду кежилайи?

Сапарриль сагъутте, хьад яччиляи?

Гьуухъацциль ду кагьиб кадайижилле,

Къукъу ццабла маака диже каттатаб.

Саппариль вийсагъиб хьад яччаччилле

Хьад яччизий аквал сун гIумру дахьаб

Чакайля бикIижиб, бухаре кьапа

Эхъалла къичулжиб, магьилля ииже

Гьай аман гьай ухуб, видажи гьалмагъ

Пяб бац таман духе ду гьегъе кежиб

Хьун юкьи чIавалла къатта ттайичиб

Мутилля мучIалъя къахъиже чаахъиб

МучIал щинне бицIи мад асла къуткъа

Къуткъана шин катIи цIуб асла кIуцIул

Шинниже бидаагул тиб чахьад юсбе

Ихтад гьегъе бахьул ккамажуб хьунне

КIве-кIве лат тикбичиб гъайлея бахьул

Салла-сали чула бягIна куб гьабкIул

Виккузив викабну, ай чахьад юсбе

Юсбалла хабурте дам гьаттильгвина

Ищиля мурад аг, ай ккама хьунне

Хьунналла бягIна куб, дам гьабильгвина

Ицце гьабильгвидал ниссиля хабар

Мугъбалла акIуубад азбар бицIи саб

БагIна куб гьабильгви бухале кьадар

Гъюж улбалла иля щала дяххи саб

Бухаре кьапIалла духий хабурте

Магьилля ижилля бухий бягIна куб

ХIязли аде мужиль бель бяссун ваате

Агъвидиль укъузиб, бухекьал маакуб

Шинне бицIий бекъиб мутилля муучIал

Гванзалце бинбехиб кве багабкахъад

Къюнне бицIий бекъиб мад асла къуткъа

Къукънацце бишбехиб бутIнад гьабкахъад

Къуткъа бицIий бекъиб цIуб асла кIуцIул

ЦIутте къакъа агул къатта вибегьвад

Щилля кьакьубнацций лаккатле югад

Хъиль гьалак укIили хъуне букIакIул

Юхъна диля аба хъиль кежиб яккад

Къанват дараилля дам агва ииссул

ГIунтIай йикIель юцце йидахиб яккад

ЦIиквайля бюкья кIаз, мутиль бидигул

Дараилля агва саалли бииссакъа

Вийсакъул саб аба укIилля гьалмагъ

ЦIиквайля бюкья каз саалли чикахьва

ЦIутте ваатиль кищиб сакъулсав гьалмагъ

Варе диля юссе уула гъай дихва

У айиккуилля сункубте дихва

Гьалакссиб уукIили эгъаквал бихва

Асад асад аба, эгъаквал йихвай

Либиль ще буч1унзиб, ссункуб типпихвай?

Са кве налте гъайя абаце гьаиб

Хьуниже чийгьузий хъалта чигьехъун

Хьай щилля хьунижиб тиб кьюкья бакьиб

Жагьильталла аскар, лакле гьабулхъун

Се тал сукъур духуб биччидиль улбе

Ильтте дахквилязиб бе сабагъильтаб

Дявальжиль сабагьиб сухIбат микъубе

Кьюртла хъиль кежизиб дам кабилькIунсаб

Тала теебагьул тиб цIуттезиб ууче

ЦIуттезиб уччижиб цIуттезиб ваате

Йиндидква, якьидква аскарри хьунта

Ай аскар букузив, уучиля муутта

Аллагьла хъятирри ууче тIашагъа

Са диля хIурматли, ваате татIахъа

Аллагьла хъатирри, ууче тIащагъай

Са диля хIурматли, ваате татIахъай

Сагъилля укIатте, улбалла щала

Бель дициб улбея сагъиб вихвава

Кеежилля укIатте укIилля мурад

ХIярхIяль бяхъиб укIе кеежиб бихвава?

Натталццид кӀве цӀутте шарабла улбе,

Силий чидгьуладан йиккузий диже?

ЦӀуб асла чахлиццил кӀвиял муте някъ,

Силий дуццаццулва хӀякьле жан АллагьI

Натталццид кӀве уле чидгьий диихвава,

ИтӀинжуд бельдиль, дицӀиб духале?

КӀвиял муте някъ дуцций диихвава,

Душманна туйлидиль далгъун духале.

Туйле далгъун нухъбад инжит викьули?

ХIярхIя биначчибзиб уукIе иццули?

Туйле далгъун нугъбад инжитле ада

Ниссиля личIабли инжит вихулда

ХIярхIяль бяхъиб уукIе иццузиб аде

Нуссад баакьиб личIаб агул бухадиль

На диля укIилля мурадла гьалмагъ

Са гъай либал диля ицце гьаизиб

Дус кабкакважиля цIиквай юкьмякьят

Ду авикку инсан гъючквивикьмекьит

Яхле дус кабчильтаб цIиквай юкьюлле

ЦIа каттатул йиккуд, ацце къиль аквал

Яхле у авиккузив гъючIквивакьилле

Гъючбикьу укIилля иццалал йибкIуд

Тупанг бинихьубзив душман ваччийда

Туй беехиб душманна тиме ахъида

Иля юргъа ууче дам муутта йижи

Мутиль бищиб ххиржан душманни бехи