Նախ այն նշանակում է մաքրություն, պարզություն, զերծ ամեն տեսակի կեղծիքից, խորամանկությունից ու խաբեությունից․ այլ խոսքով՝ Աստծո և մարդկանց հանդեպ սրտաբաց և անկեղծ կեցվածք։
Սրան գալիս է ավելանալու երկրորդ մի իմաստ, որով սրբությունը հասկացվում է որպես հատուկ մի հոգեվիճակ, ուր մարդն ընկալելով Աստծո շնորհը, աստվածային պատվիրանները գործնականորեն թարգմանում է իր կյանքում։
Հաճախ փորձում ենք մտածել, թե սրբերը մեզանից տարբեր են և մեր կարողություններից վեր կարողությամբ օժտված մարդիք են եղել։ Հաճախ փորձում ենք մտածել, թե մենք՝ մեղավորներս, չենք կարող նրանց նմանվելու մասին իսկ մտածել։ Սակայն սխալ է այդպես մտածելը։
Ս․ Ներսես Շնորհալին բացատրում է, թե երկու տեսակի սուրբեր կան․ նրանք, որոնք փորձությունների չեն ենթարկվում, և հետևաբար չեն կարոտում որևէ բալասանի, և նրանք, որոնք միշտ փորձութնունների ենթարկվելով հանդերձ, անդադար ճգնում են նետերից ստացած իրենց վերքերը բուժելու ապաշխարության դեղով և հետագա փորձությունների դեմ զինվում են աղոթքով, պահեցողությամբ և իրենք իրենց տիրապետելով։
«Արդ, ով որ այս ընթացքի մեջ է, առաջինից լինի, թե երկրորդից, նա է սուրբը և առաքելական աստիճանի արժանավոր անձը»։
Զարեհ Արքեպիսկոպոս Ազնավորյան
ՍՐԲՈՒԹՅՈՒՆ
1. Սրբությունը Աստծո և Նրա հավատարիմ ծառաների այն հատկանիշն է, որը հակադիր է աստվածամարտ ոգիներին և ադամական մեղքի հետևանքով առաջացած ապականելի աշխարհին: Արարչի կամքով չընթացող և Նրա շնորհից զրկված յուրաքանչյուր արարած օտար է Աստծո բնությանը և Նրա նկատմամբ՝ անմաքուր ու անսուրբ, քանզի առանց Աստծո կյանքը ենթակա է ապականության: Մարդու վերադարձը և հաշտությունը Արարչի հետ ենթադրում է այդ օտարության և անմաքրության հաղթահարում, որ կատարվում է Աստծո բնությանը մերձենալով և Նրա սրբությամբ սեփական անսրբությունից մաքրվելով:
Աստված մարդուց պահանջում է նմանվել Իրեն ոչ թե գերբնական հատկանիշներով, զարմանալի գործերով ու արտաքին սխրանքներով, այլ՝ մեղքերի հաղթահարմամբ և ընկած բնության նորոգությամբ, այսինքն՝ սրբությամբ. «Սո՛ւրբ եղեք, քանզի Ես՝ ձեր Տեր Աստվածը, սուրբ եմ» [Ղևտ. 19.2]: Մարդու սրբացումը հոմանիշն է նրա փրկագործման: Սակայն նա չի կարող նորոգվել ու սրբանալ սեփական կարողություններով: Մարդու սրբացումն ու փրկությունը պայմանավորված է Աստծո տնօրինություններով և կատարվում է Սուրբ Հոգու շնորհի հատուկ ներգործությամբ: Ուստի և սրբության արժանանում են նրանք, ովքեր հավատով միավորվում են Աստծո տնօրինագործությանը և բարեպաշտ կյանքով շահում շնորհի մշտառկայությունը իրենց մեջ:
2. Սրբություն է համարվում Աստծո կողմից տրված յուրաքանչյուր հայտնություն. սուրբ է Նրա խոսքը, պատվիրանը, սուրբ են Նրա բոլոր տնօրինությունների, ինչպես նաև Նրա ճշմարիտ ծառաների՝ սրբերի հետ առնչված հիշատակություններն ու տոները, վայրերն ու իրերը, ուստի և արժանանում են հատուկ հարգանքի ու երկյուղած վերաբերմունքի: Եկեղեցիներն ու մատուռները մեծ մասամբ կառուցվում են այդպիսի սրբավայրերում, իսկ շատ սուրբ իրեր, ինչպիսիք են Տիրոջ խաչափայտի կամ վարշամակի մասնիկները, սրբերի մասունքները և այլն, պահվում են հատուկ պահարաններում:
Սրբություն են համարվում քրիստոնեական տաճարի և նրանում զետեզված գույքի ամեն մի մասնիկ, աստվածպաշտության մեջ գործածվող յուրաքանչյուր առարկա, հոգևորականի հանդերձանք և ծիսական գիրք:
3. Հին ուխտի վկայության խորանի և Երուսաղեմի Տաճարի ներքին տարածքի երկու բաժինները, իբրև հատկապես սրբազան վայրեր, հենց այդպես էլ կոչվում էին՝ «սրբություն» և «սրբություն սրբոց»:
***
Святость Бога и верных Его служителей суть свойство, совершенно чуждое душам богоборцев и дольнему миру, пропитанному скверной адамова греха. Всякое творение, преступившее волю Творца и потому лишившее себя Его благодати, не может соделаться причастником Божеского естества, а значит быть святым и чистым, ибо единственным уделом бытия без Бога становится тление. Возобновление утраченного богообщения связано с преодолением в себе всего греховного и нечистого, что возможно лишь в единении с нетленной природой Божества.
Господь призывает уподобиться Ему не обретением сверхъестественных способностей, не совершением великих подвигов и чудес, но совлечением греховного тела плоти и обновлением падшего естества, иными словами – святостью, по сказанному: «Cвяты будьте, ибо свят Я Господь, Бог ваш» [Лев. 19.2]. Путь освящения и является для человека путём спасения, однако преодолеть его, надеясь лишь на собственные усилия, невозможно. Восхождение к богоподобию обусловлено Божественным домостроительством и совершается особым действием благодати. Потому и святости удостаивается лишь тот, кто верою соделывается участником спасительных дел Божьих и, проводя свои дни в праведности, стяжевает благодать Святого Духа.
—————
http://www.sacredtradition.am/Library/encyclopedia.php...