Хәзер без Шипр кельнын искә алырга тиеш, чөнки һәркем совет чәчтарашханәләрен искә төшерергә ашыкты - бүгенге матурлык салоннарыннан рухтан бик ерак урнашкан учреждениеләр. Гомумән, "Шипр" сүзе совет парфюмериясендәге барлык начар әйберләрнең синонимы буларак кулланыла. Ләкин Совет "Шипр" акылсызлыктан ерак иде, һәм Төньяк утларның "Шипр" парфюмериясе хәзер винтаж аукционнарына төшми, чөнки бу хуш ис әле дә кызу җанатарлар.
Шипрның тышкы кыяфәте Ленинград парфюмерия заводы алдында. 1928 елгы Лензет бәяләре исемлегендә Chypres парфюмериясе һәм кельн искә алына. Ягъни, Совет "Шипра" күренеше 1920-нче елларда - Европада корабль күтәрелеше булганда һәм күп парфюмерия йортлары Коти артыннан Чипр парфюмериясен чыгару белән барлыкка килгән. Ленинград парфюмерияләренең Франсуа Коти иҗаты белән рухландырылуы ул чорның Совет Шипра дизайны турында сөйли: ул Лалик Коти өчен эшләнгән шешәләрдән күчерелгән (мөмкин булганча).
Әлбәттә, Ленинград заводы Чипрны төгәл бастырмады. Совет Шипра тавышына башка шартлар, чималның башка чыганаклары, парфюмерларның шәхси наркоманиясе һәм башка бик күп факторлар йогынты ясады. Чипр спиртлары күп гасырлык нарат агачы арасында мелиферс үләннәрнең һәм кыргый чәчәкләрнең тәмле исе бар, кәүсәләре кояш белән җылытыла. Наратлар арасында җил һәм вакыт белән киселгән соры ташлар бар, аларның өслеге лишайник белән капланган. Коры, һавада дымсыз - резиналы нарат кабыгы, чәчәк поленасы һәм ком тузаны. Кояшлы һәм күңелле - гаҗәеп матур әйбер. Катлаулы, ләкин кәефтә җиңел, әкрен ачылу белән. Чәчтарашта түгел, балачак урманында ул ис иде.
Әгәр дә без Француз Кипр Коти белән Совет Кипры белән чагыштырсак, совет татлырак, йомшак, порошок һәм чәчәкле булып тоела. Chypre Coty - цитрус, яшелрәк, черки. Itәм анда, Ленинградтан аермалы буларак, дымның аз булуы - диңгез өстендәге таулардагы кебек. Chypre Coty чәчәк компоненты баерак - ул Урта диңгез үләннәре һәм чәчәкләре, һәм үзәк Россия түгел. Бу ике шипр хуш исен бутап булмый, ләкин туганлыкны эзләргә мөмкин - алар ике төрле рәссам төшергән бер үк пейзажга охшаш.
Кайчан һәм ни өчен бу матур хуш ис чәчтараш салоннарының коточкыч Кипрына әйләнде? Менә 1960-нчы еллар - һәм ул бик матур, ләкин 1980-нче еллар - һәм бу турыда беркем дә яхшы сүз әйтми?
Винтаж Шипр кельнын хәзер бик кыенлыксыз сатып алып була, һәм киң сайлау мөмкинлеге бар: аны СССРның барлык заводлары диярлек җитештергән. Мин махсус шешәдә "чәчтараш" вариантын сатып алдым. Мин Новозаревскийны очраттым, ул совет чорында 2 сум 80 копек иде.
Ул миңа парфюмериядән бөтенләй башка тәэсир ясады. Шулай да, рухтагы "Шипр" һәм Кельндагы "Шипр" бер үк нәрсәдән ерак. Бу бер тәмнең төрле концентрацияләре генә түгел, төрле төшенчәләргә охшаган. Кельн минем өчен совет чәчтарашларының дәһшәте белән бәйле булмаса да, ни өчен дошманлык тудырырга мөмкинлеген аңлыйм. Аның кискен яшел-бергамот старты бар, аннан соң шипр өчен көтелмәгән лаванда барлыкка килә. Бу кельндагы мүк юкка чыга, ләкин мускул сизелә. Тередән, кельн тәме бик тиз юкка чыга, ләкин тукымага һәм чәчкә нык ябыша. Менә, берничә сәгатьтән соң, каты яшелләр юкка чыкканда, мүк һәм татлы поленалар кала - Шипр әле дә искиткеч парфюмерия булган элекке котлаулар кебек, кырынганнан соң яңарту чарасы түгел. Ләкин күпчелек кешеләр өчен башлангыч, артык тешләү һәм энергияле язмалар гына истә калды. Совет чәчтарашханәсендә Чипрны очраткан кешеләр өчен бу урынның типик исләре беренче тәэсиргә өстәлде: химик бөдрәләр, янган чәчләр, лак, арзан югычлар, дезинфекцияләүчеләр - күңелсез берләшмәләрне төзәтер өчен җитәрлек.
Шифр кельн тавышын үзгәртү - совет парфюмерияләренең шәхси инициативасы; алар Коти үрнәген озак тотмыйлар. Мин моны 1960-нчы еллардагы Чипр Коти белән чагыштырып ышандырдым. Француз кельн парфюмерияләренә караганда азрак татлы яңгырый, анда үлән тентурасының ачысы һәм хуш исе, кечерәк чәчәкләр, ләкин күбрәк мүк бар. Ләкин ул әле дә шул ук исемдәге рухларның иң якын туганы, концентрация өчен көйләнгән, әлбәттә. Ләкин, ул чордагы "Шипр" совет кельнасы инде француз исеменә охшамый. Дөрес, ул моны саклап кала алды: Чипр Коти күптәннән туктатылды, һәм Новая Заря әле дә Чипр җитештерә - хәтта аңа чын имән сала.
https://zen.yandex.ru/media/vintage_perfume/shipr-velikii-i-ujasnyi-5ec667efb4204528b1ec63d1